Bouwdossier nieuw voetbalstadion AS Roma moet helemaal worden herzien

Het is intussen alweer meer dan zes jaar geleden dat de plannen voor de bouw van een nieuw en ultramodern stadion voor de Romeinse voetbalclub AS Roma werden voorgesteld. De beslissing van de club om het huidige Stadio Olimpico in te ruilen voor een nieuwbouw werd negen jaar geleden al genomen.

Recent raakte bekend dat de bouwplannen op de geplande locatie worden opgeborgen. AS Roma moet nu op zoek naar een andere plek voor hun nieuwe stadion. Dat betekent dat ook het bouwdossier en de ontwerpplannen moeten worden herzien of zelfs helemaal opnieuw getekend moeten worden.

Nochtans zag alles er lange tijd goed uit. Het dossier was door alle betrokkenen goedgekeurd en in orde. Het duurde allemaal wel enorm lang, maar dat is in Rome niets nieuws. De bouwvergunning voor het ultramoderne stadion was inmiddels afgeleverd en vorig jaar had de bouw van het nieuwe complex effectief moeten beginnen.

Het stadion zou worden gerealiseerd op het terrein van de voormalige paardenrenbaan in de wijk Tor di Valle, in het zuidwesten van de stad. De site is gelegen bij het kruispunt van de Grande Raccordo Anulare (GRA), de ringweg rond Rome en de snelweg naar de internationale luchthaven van Fiumicino.

asroma(12)

De Amerikaanse eigenaar James Pallotta had de bouw van het nieuwe stadion mee onderhandeld en tot een goed einde gebracht, hoewel bepaalde details in het dossier maar bleven aanslepen. Later zou blijken dat de man zijn buik meer dan vol had van de vele discussies met het stadsbestuur, de betrokken ambtenaren en de tergend langzame bureaucratie waarmee hij te maken kreeg tijdens de voorbereiding van het dossier. In Amerika was Pallotta het gewoon om dergelijke dossiers in enkele maanden rond te krijgen, in Rome duurde dat haast eindeloos.

Het wordt niet officieel toegegeven, maar het zou één van de voornaamste redenen geweest zijn dat Pallotta van de voetbalclub af wilde. Dat is hem (na zelf ook wat aanslepende onderhandelingen gevoerd te hebben) uiteindelijk ook gelukt. Nog maar enkele maanden geleden verkocht James Pallotta AS Roma voor 591 miljoen euro aan zijn landgenoot Dan Friedkin.

Maar bij de voorstelling van de plannen voor het nieuwe stadion, vandaag ruim zes jaar geleden, was Pallotta dus nog aan boord. Meer zelfs, de man zat glunderend aan tafel met voor zich een legioen journalisten die uit heel het land en half Europa naar Rome waren gekomen om te horen wat de voorzitter van AS Roma te vertellen had.

Al had het drie jaar geduurd vooraleer alle betrokken partijen op één lijn zaten, werd het toch een persconferentie waar een hoera-stemming heerste, veel gelachen werd en de aanwezigen fraaie en flitsende simulatiebeelden van het nieuwe stadion en de toekomstige omgeving te zien kregen. Het zijn overigens enkele van die beelden die we gebruiken ter illustratie van dit stukje. Voor alle duidelijkheid tonen ze een stadion in een omgeving zoals dat waarschijnlijk nooit gerealiseerd zal worden.

asroma(7)

James Pallotta klonk toen nog optimistisch, hoewel hij wel duidelijk maakte dat het niet gemakkelijk was geweest om de zaak rond te krijgen. Het was een lange, een heel lange reis. Het voelt een beetje zoals het geweest moet zijn voor onze Romeinse voorouders op één van hun lange veroveringstochten. Maar hoe dan ook is dit een belangrijk moment voor AS Roma, verklaarde hij ruim zes jaar geleden.

Als het bij die trage administratie gebleven was, zou de bouw van het nieuwe stadion vandaag wellicht al flink gevorderd zijn of op zijn minst toch begonnen zijn. Ruim twee jaar geleden ontplofte echter een figuurlijke bom toen de Guardia di Finanza negen personen arresteerde en ze beschuldigde van actieve corruptie bij de bouw van het nieuwe stadion. De aannemer van het project behoorde tot de voornaamste arrestanten.

Bouwondernemer Luca Parnasi werd ervan beschuldigd lokale politici te hebben omgekocht om op die manier enkele administratieve stappen te versnellen en te vergemakkelijken. De gearresteerde zakenlui en politici werden er tevens van beschuldigd deel uit te maken van een criminele organisatie en bendevorming, wat hun gerechtelijke dossier aanzienlijk verzwaarde.

Naast Luca Parnasi, de baas van Eurnova, het bedrijf dat eigenaar is van de grond waarop het stadion zou worden gebouwd, werden nog een heleboel andere prominenten in de boeien geslagen. Onder hen de voorzitter van het water- en energiebedrijf Acea (waarvan de stad Rome met 51% meerderheidsaandeelhouder is), de voorzitter van de Regionale Raad, de voormalige baas van de dienst Urbanisatie en Stadsplanning van de stad Rome, een partijvoorzitter, de fractieleiders van de Vijfsterrenbeweging en Forza Italia en de voorzitter van de balie van Rome.

Voetbalclub AS Roma zelf of het clubbestuur was niet betrokken bij de zaak, maar alle plannen werden als gevolg van het ophefmakende corruptiedossier wel meteen stilgelegd. Het feit dat ook de aannemer van het project bij de arrestanten hoorde, deed het project uiteraard geen goed.

Het onderzoek van de zaak bleef tot ergernis van clubvoorzitter Pallotta jarenlang aanslepen, waardoor de bouw van het stadion ook werd geblokkeerd. Toen hij uiteindelijk een koper voor AS Roma vond, aarzelde hij dus niet. De nieuwe eigenaar, Dan Friedkin, zit nu met een project dat volledig dreigt stil te vallen.

Het betrokken gebied in Tor di Valle is via Eurnova eigendom van Luca Parnasi. Na de arrestatie van de aannemer raakte Eurnova diep in de schulden. Het bedrijf werd inmiddels onder curatele geplaatst. Dan en Ryan Friedkin, de nieuwe eigenaars van AS Roma, die het project dus erfden van hun voorganger James Pallotta, begonnen intussen ook te twijfelen aan het dossier.

asroma(15)

Het nieuwe stadion, dat veel meer omvatte dan alleen maar een voetbaltempel, werd de jongste maanden steeds meer in vraag gesteld. De ambitie was nochtans groot. In het ovaalvormige stadion, ontworpen door architect Dan Meis, zouden 50.000 mensen terecht kunnen. Indien nodig kon het aantal zitjes dankzij een vernuftig systeem zelfs uitgebreid worden tot bijna 60.000 toeschouwers.

Naast het nieuwe stadion was nog een kleinere voetbalstructuur met verschillende velden voorzien, bestemd voor trainingen. Er was ook plaats voor een sportschool, een revalidatiecentrum en andere nuttige faciliteiten die direct te maken hebben met de voetbalclub.

Het was de bedoeling om rond het stadion ook een compleet AS Roma-dorp te bouwen, met veel groen, winkels (waaronder een Nike Megastore), restaurants, een fanshop, een conferentiehal en een ontspanningszone met onder meer een interactief sportmuseum. Een bedrijventerrein met zeven kantoortorens zou het project afronden.

Het architecturale ontwerp van Dan Meis was een eerbetoon aan de rijke geschiedenis van Rome. Het stadion zou gebouwd worden met een combinatie van staal en glas met een stenen gevel die refereert aan de klassieke bogen van het Colosseum.

De hele project zou gefinancierd worden met privékapitaal, maar de openbare werken voor de aanleg van nieuwe wegeninfrastructuur in een brede straal rond de plek waar het stadion zou worden gebouwd en de urbanisatiekosten, zouden ten laste van de stad Rome komen. Dat werd jaren geleden afgesproken.

Het stadsbestuur nam dus dat deel van het dossier voor haar rekening. Een dure studie leverde een nieuw infrastructuurplan op voor de hele omgeving. Dat moest een gemakkelijke toegang verzekeren voor zowel auto’s als het openbaar vervoer. Er zouden nieuwe fietspaden worden aangelegd en vlakbij het stadion zouden tevens ruime parkeervoorzieningen voor zowel auto’s als fietsen komen.

asroma(1)

De aanleg van al die infrastructuur zou weliswaar honderden miljoenen euro’s hebben gekost, maar het stadsbestuur verklaarde dat het hele project een enorme impact zou hebben op de plaatselijke werkgelegenheid en duizenden vaste jobs zou creëren, zowel dankzij de rechtstreekse clubactiviteiten als door de ontwikkeling van de commerciële ruimtes en het ontspanningsgedeelte in de AS Roma-zone. Ook de bouw van de zeven nieuwe kantoorblokken moest de kostprijs voor al die infrastructuurwerken verantwoorden.

Maar vandaag lijkt de bouw van nieuwe kantooruimte eerder een risico. De Covid-19-pandemie heeft het telewerken thuis een enorme boost gegeven. Kantoren zullen na de crisis wel weer in gebruik worden genomen, maar er zal minder ruimte nodig zijn omdat de huidige manier van werken ook in de toekomst anders zal blijven verlopen.

Werknemers zullen minder vaak aanwezig zijn op hun kantoor, waardoor er ook minder ruimte nodig is. Kantoren zullen hoe dan ook kleiner worden, sommigen zullen wellicht overbodig worden.

Ook de toekomstige economische toestand boezemt de investeerders enige angst in. Na de crisis wachten een enorme hoeveelheid overheidsschulden om afbetaald te worden. Die zijn overigens nu al enorm.

Het stadsbestuur, dat al jaren met een lege kassa werkt, beseft dat ook en heeft zelf al maanden geleden alle projecten voor de bouw van kantoren in Rome stopgezet. Ook de geplande nieuwbouw op de AS Roma-site wil men herbekijken.

De kostprijs van het totale project, de omgevingsaanleg inbegrepen, wordt momenteel geraamd op ruim 2 miljard euro, waarvan ongeveer 400 miljoen euro is gereserveerd voor de bouw van het ultramoderne stadion.

We zouden niet in Italië zijn, indien de kostprijs naarmate de tijd vordert, niet flink zou oplopen. Bij de voorstelling van het project werd de kostprijs nog geraamd op ‘slechts’ 1 miljard euro en zou het stadion ‘niet meer’ kosten dan 300 miljoen euro. Het prijskaartje van het hele dossier is dus al meer dan verdubbeld.

Het komt erop neer dat de voorbije maanden iedereen is beginnen twijfelen aan de haalbaarheid van het voorliggende project. De nieuwe eigenaar Dan Friedkin lijkt ook al een tijdje de contacten met het stadsbestuur verbroken te hebben. De laatste bijeenkomst dateert al van vóór de lockdown in de lente.

De Friedkins zouden volgens sommige kranten al langer op zoek zijn naar een andere locatie, want dat AS Roma een nieuw stadion moet krijgen staat ook voor hen vast. AS Roma speelt zijn thuiswedstrijden nu nog steeds in het Stadio Olimpico, dat het deelt met stadsgenoot voetbalclub Lazio.

Het stadsbestuur liet na berichten in de media weten dat de locatie in Tor di Valle niet moet worden beschouwd als de enige vaststaande optie en dat altijd kan gesproken worden over andere locaties om het stadion te realiseren. Wie tussen de regels leest, begrijpt dat het huidige stadiondossier in de prullenmand mag.

asroma(5)

Het wordt stilaan duidelijk dat het AS Roma-project er ooit weleens zal komen, maar hoe dan ook in een afgeslankte versie en meer dan waarschijnlijk op een andere locatie die niets meer met Eurnova te maken heeft.

Als het hele dossier volledig moet worden herbekeken en architect Dan Meis zijn plannen moet aanpassen (of wanneer een andere architect een nieuw ontwerp moet maken), is AS Roma de eerstvolgende jaren zeker nog niet aan het voetballen in een nieuw stadion.

Bovendien zijn er volgend jaar gemeenteraadsverkiezingen en dan kunnen er altijd onverwachte dingen gebeuren. Zoals een nieuw bestuur dat weer een andere visie kan hebben op het project. Bovendien is met de komst van een nieuw bestuur of een andere coalitie de bureaucratische ambtenarij in het stadhuis niet verdwenen.

Veel keuze hebben de Friedkins overigens niet. Het huidige project moet hoe dan ook herbekeken worden. Maar zelfs wanneer bijvoorbeeld slechts één van de kantoren op het geplande bedrijventerrein wordt geschrapt, moet het hele proces opnieuw door de ambtelijke molen, moet een nieuwe milieu- en mobiliteitsstudie worden gemaakt, enz. Kortom, het project wordt dan jaren teruggeslingerd in de tijd.

Daar heeft niemand zin in. De redenering is dat men dan evengoed kan verhuizen naar een andere locatie en helemaal opnieuw beginnen. Daarvoor worden tot nog toe twee mogelijke locaties genoemd, de ene al wat realistischer dan de andere. Morgen lees je welke dat zijn, al komen er in de nabije toekomst ongetwijfeld nog wel een paar voorstellen uit de bus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.