Archive for 3 januari 2021

Elektrische boten op de Tiber en kabelbanen boven Rome

3 januari 2021

* 300 miljoen euro voor bevaarbare Tiber
* 30 miljoen euro voor kabelbaanproject

Als de stad Rome (lees: burgemeester Raggi) haar zin krijgt, zijn er enkele reusachtige infrastructuurwerken op komst. De stad en het Ministerie van Infrastructuur en Transport (Ministero delle Infrastrutture e dei Trasporti of MIT) willen de Tiber volledig bevaarbaar maken, vanaf de monding van de rivier tot aan de noordelijke rand van Rome, dus inclusief het hele historische kerngebied. Een ander project dat weer een stukje concreter wordt, is een kabelbaan tussen EUR Magliana en Villa Bonelli.

Het is niet de eerste keer dat plannen worden geopperd om de Tiber vanaf de kust tot in Rome volledig bevaarbaar te maken voor iets grotere schepen. Die plannen liepen telkens op niets uit omdat zich tussen Rome en de zee een natuurgebied bevindt en in geen geval kan worden toegelaten dat lawaaierige motorvaartuigen daar permanent doorheen varen. Ditmaal zou gebruik worden gemaakt van elektrische boten.

tevere(9)

Het voorstel is nog behoorlijk prematuur, in die zin dat het hele project 300 miljoen euro zou kosten. Dat geld is er in principe wel, want Italië kan voor infrastructuurwerken putten uit het Europese herstelfonds. Die ingreep vereist echter wel dat het project wordt goedgekeurd door de Europese Unie.

Zoals bekend kijkt de EU met argusogen naar Italië als het om investeringen met Europees geld gaat. Rome heeft ook geen al te beste reputatie als het gaat om budgetbeheersing bij grote infrastructuurwerken.

Als de plannen worden voortgezet moet er in de buurt van de Tibermonding onder meer een aanlegsteiger worden gebouwd en zullen op verschillende plaatsen in de rivier zowel landwinning als baggerwerken nodig zijn. Ook in de stad zelf moet minstens één aanlegkade worden voorzien. Binnen de 8 km lange kademuren is daar momenteel geen plaats voor, verderop naar het noorden wellicht wel.

tevere(1)

De vraag is of passagiers ergens in het noorden van de stad, op aanzienlijke afstand van het historische centrum, willen afgezet worden wanneer ze vanaf de kust naar Rome varen. Als men toch ter hoogte van het historische centrum een aanlegkade zou voorzien, zullen behoorlijk ingrijpende waterbouwwerken nodig zijn. Technisch kan tegenwoordig natuurlijk bijna alles. Het kost alleen geld.

De voornaamste reden dat Rome een dergelijke vaarroute wil openen, zijn de bijna twee miljoen cruisepassagiers die ieder jaar in Lazio arriveren en die vrijwel allemaal een daguitstapje naar Rome maken. In de directe omgeving van de Tibermonding is er echter nog geen terminal voor de aanleg van dergelijke grote schepen aanwezig. Cruisepassagiers arriveren nu in de haven van Civitavecchia en worden van daaruit per bus naar Rome gevoerd.

Het is nog maar de vraag in hoeverre een dergelijk plan kans op slagen heeft. Cruiseschepen hebben duizenden passagiers aan boord. Net zoals er nu tientallen autocars nodig zijn om die allemaal van hun schip naar Rome te brengen, moeten al heel wat elektrische boten worden ingezet als die reizigers allemaal binnen een bepaalde tijd via de Tiber naar Rome zouden worden vervoerd. Als er geen cruisepassagiers zijn, zouden de boten ook worden gebruikt om andere toeristen en inwoners van Rome naar de kust en terug te brengen, een soort waterbusverbinding als het ware.

tevere(11)

Burgemeester Virginia Raggi omschrijft het initiatief als een ‘unieke route’ die een ‘broodnodige impuls’ zou geven aan toerisme en cultuur. Zij zegt dat Rome haar rivier ‘ten volle zou moeten benutten’ en spiegelt zich aan andere Europese hoofdsteden zoals Parijs, Wenen en Boedapest, waar de respectievelijke rivieren eveneens bevaarbaar zijn met elektrische boten.

Het plan wordt in Rome niet meteen afgeschoten, maar er wordt wel op gewezen dat grootschalige infrastructuurwerken in Rome doorgaans minstens het dubbele (en vaak nog een pak meer) kosten dan wat aanvankelijk werd begroot. In dat geval zou Rome het verschil zelf moeten bijpassen, wat onmogelijk is met de huidige lege stadskas.

tevere(10)

Er wordt ook op gewezen dat er volgend voorjaar gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden en dat Raggi aast op een tweede ambtstermijn. Alle manieren om in de belangstelling te komen zijn dan welkom, geen enkel voorstel of initiatief is dan te gek, klinkt het bij de oppositiepartijen. Als de EU de werken goedkeurt en daarmee de beloofde 300 miljoen euro vrijmaakt, is de kans echter behoorlijk groot dat de plannen worden uitgevoerd.

In het rijtje vreemde plannen die, met de verkiezingen op komst, plots weer actueel worden, kunnen ook de verschillende kabelbaanprojecten in Rome worden geplaatst. Deze kabelspoorverbindingen, die op enkele strategische plaatsen worden gepland, zijn een stokpaardje van Raggi. Het meest concrete project tot dusver is een kabelspoor tussen EUR Magliana en Villa Bonelli.

kabelbaan(7)

Raggi verklaart dat het MIT in het kader van de stedelijke plannen voor duurzame mobiliteit 30 miljoen euro heeft uitgetrokken voor de realisatie van deze kabelbaan. Het is één van de drie geplande kabelbanen in Rome, de andere twee zijn de verbinding Casalotti-Battistini en het knooppunt Ponte Mammolo.

De voorbereidende werkzaamheden voor het kabelspoor EUR Magliana/Villa Bonelli kunnen volgens de burgemeester beginnen. Ook de archeologische onderzoeken op het traject en in de omgeving van het vertrek- en aankomstpunt zullen binnenkort starten.

Concreet zou het station EUR Magliana (met metrolijn B en het treinstation op de spoorlijn Rome-Lido) worden verbonden met het treinstation Villa Bonelli. Een derde tussenstation is gepland om de wijk Magliana nabij Piazza Certaldo te bedienen.

Volgens de burgemeester zou de kabelbaanverbinding de mobiliteit van de inwoners en pendelaars in de wijken Portuense en Magliana aanzienlijk verbeteren. Zij ziet ook mogelijkheden om de kabelsporen op toeristisch vlak te exploiteren.

De kabelbaan zoals die in voorbereidende studies werd geschetst, komt ongeveer 35 m boven de grond en heeft een capaciteit van 2.200 passagiers per uur. Het traject is ongeveer 916 m lang. Er moeten ook aanvullende werken worden uitgevoerd, waaronder een gedeeltelijk gemechaniseerd voetpad tussen het kabelbaanstation en het treinstation Villa Bonelli en een parking met ongeveer 210 parkeerplaatsen.

Er zijn tevens nieuwe toegangsroutes naar het tussenstation voorzien voor voetgangers en er komt ook een verbinding tussen de bushaltes aan de Via della Magliana en het kabelbaanstation. Er moet ook een voetgangers- en fietsspoorwegviaduct worden gebouwd zodat de inwoners uit de omgeving van zowel de Via Pietro Frattini als de Largo Gaetano la Loggia het station gemakkelijker kunnen bereiken.

Het type kabelbaan dat voor het project wordt voorzien is een automatisch en continu bewegend enkelkabel-systeem met verschillende cabines die bij het passeren van de stations even vertragen, waardoor het in- en uitstappen eenvoudig is.

Zodra iedereen aan boord is, hervat de gondel zijn normale snelheid van ongeveer 6 meter per seconde. Op die manier kunnen ongeveer 3.000 passagiers per uur worden vervoerd. Tijdens piekuren zal elke 12 seconden een gondel het station binnenkomen. De reistijd voor de hele route is voorzien op 4 minuten en 38 seconden.

De cabines bieden plaats aan tien personen, die op twee rijen van telkens vijf stoelen tegenover elkaar kunnen plaatsnemen. De stoelen zijn verstelbaar en uitneembaar, zodat in bepaalde cabines desgewenst plaats kan worden gemaakt voor fietsen, kinderwagens of rolstoelen. De bedoeling is dat er voortdurend een vijftigtal cabines in gebruik zullen zijn.

Op de route zullen in totaal acht ondersteuningsmasten in gegalvaniseerd staal worden gebouwd, met een hoogte van 12 tot 25 m. De cilindrische masten worden gemonteerd op een basis van gewapend beton van ongeveer 1,5 tot 2 m hoog en een straal van bijna 1 m.

kabelbaan(3)

Een tweede kabelbaanproject, van Battistini tot Casalotti, waarvoor Raggi al tijdens haar eerste verkiezingscampagne in 2016 promotie maakte, werd naar verluidt goedgekeurd door Danilo Toninelli, de voormalige minister van Transport.

Sindsdien was er een regeringswissel en het project moet in ieder geval definitief worden goedgekeurd door Paola De Micheli, de huidige minister van Infrastructuur en Transport. In tegenstelling tot haar voorganger, die lid is van Raggi’s partij, de Movimento 5 Stelle (M5S) of Vijfsterrenbeweging, behoort de nieuwe minister tot de Partito Democratico (PD).

De kostprijs van dit tweede omstreden kabelbaanplan, dat in Rome eerder al met veel argwaan, sarcasme en regelrechte spot werd ontvangen, wordt geraamd op 109 miljoen euro. Het kabelspoor zou de verkeersopstoppingen tussen de buitenwijken moeten verminderen doordat het pendelaars kan doen aansluiten bij het metrostation Battistini.

De kabelspoorlijn Battistini-Casalotti zou ongeveer 4 km lang worden en zeven tussenstations tellen. Die afstand zou overbrugd worden in iets minder dan 18 minuten. Per uur zouden ongeveer 3.600 mensen vervoerd kunnen worden met de ongeveer 200 cabines die eveneens elk tien passagiers kunnen bevatten.

kabelbaan(8)

Ten slotte ziet Raggi graag nog een kabelbaanproject gerealiseerd aan het intermodale knooppunt van Ponte Mammolo, dat van daaruit naar de Via Nomentana, Montesacro, Val Melaina en Fidene voert. Een precieze route ligt nog niet vast.

Afhankelijk van de werkhypotheses kan die leiden door de districten Ponte Mammolo, Pietralata, Montesacro en Nuovo Salario, met als eindpunt Colle Salario. Er zijn al voorontwerpstudies gebeurd en het technisch-economische haalbaarheidsproject is afgerond. Deze investering wordt geraamd op 50 miljoen euro.

Ook de voorgangers van burgemeester Raggi hebben al weleens gespeeld met het idee om op bepaalde plekken in Rome een kabelbaan te installeren. Eén van die nooit gerealiseerde projecten was het Monte Mario-kabelspoor, dat de hoogste heuvel van Rome zou verbinden met drie vertrek- en aankomstpunten.