Archive for 13 februari 2021

Hoe restaurants en bars in Rome zich samen doorheen de crisis proberen te slepen

13 februari 2021

We hadden het hier al eerder over de restaurants in Rome. Die proberen momenteel met de moed der wanhoop de crisis te overleven. Dat is bijzonder moeilijk na een jaar waarin er nauwelijks toeristen in de stad waren en de overheid slechts met mondjesmaat en op een tergend trage manier financiële steun toekent.

Heel wat zaken zijn inmiddels gesloten, sommigen ongetwijfeld voorgoed. Velen hebben de moed verloren, maar anderen vertonen de jongste dagen nieuwe strijdlust. Het komt wel weer goed, al zal dat helaas niet voor iedereen zijn.

Rome bevindt zich vandaag net als de meeste andere Italiaanse regio’s in een gele zone, wat betekent dat bars, restaurants, ijssalons, … om 18 uur moeten sluiten. Daarna is alleen nog afhaal mogelijk tot de avondklok die om 22 uur ingaat. In een oranje zone is na 18 uur het afhalen van eten ook verboden. In een rode zone gaat alles dicht.


restoroma(17)

Nu is er misschien eindelijk goed nieuws op komst voor de zwaar getroffen sector. Het is nog niet definitief beslist, maar er is een behoorlijke kans dat de bars en restaurants vanaf 5 maart weer gewoon mogen openen.

Als dat  zo is, zal het in ieder geval wel moeten gebeuren met de nodige beschermingsmaatregelen voor de klanten en personeel en met slechts een beperkt aantal zitplaatsen. Ook bepaalde formules of eetgewoontes, zoals het opstellen van antipasti-buffetten, zullen in dat geval niet mogelijk zijn.

De restauranthouders, die inmiddels mentaal helemaal murw zijn geslagen, vinden dat allemaal niet erg. Als ze maar volledig kunnen openen. Omdat de huidige maatregelen hen nog steeds verplichten om 18 uur de deuren te sluiten, wordt geprobeerd zoveel mogelijk uit de lunch te halen. Maar het zijn hoe dan ook bijzonder korte horecadagen.

Niet dat er zoveel lunchkandidaten zijn. Het voorbije weekend liepen de restaurants, die na een wekenlange sluiting voor het eerst ’s middags weer open mochten, nog eens goed vol. Dat was lang geleden. Gedurende de week is het echter veel rustiger. Talrijke locals werken thuis en toeristen zijn er amper.

De uitbaters moeten het hebben van hun vrienden, van enkele buurtbewoners en wat vaste klanten. Velen schakelen ’s avonds over op afhaalmaaltijden, al zijn sommigen daar na enkele weken ook alweer mee gestopt wegens niet rendabel.

Sluitingsdagen worden afgeschaft. Ook op zondag zijn nu vele zaken open. Sommige uitbaters gaven het de voorbije maanden op, maar bij een heleboel Romeinen heerst de jongste dagen toch weer de vaste wil om te overleven, hoe dan ook.

De strijdlust is weer terug, al is die bij sommigen weliswaar wat groter dan bij anderen. Daardoor ontstaan soms ook unieke samenwerkingsverbanden tussen de verschillende horecazaken.

De Covid-19-nachtmerrie heeft er dit voorjaar niet alleen bij winkels, maar vooral ook bij restaurants en hotels zeer hard ingehakt. Beroepsorganisaties en verenigingen van handelaars vrezen dat de langdurige reeks maatregelen die momenteel nog altijd van kracht zijn, heel wat handelaars en restauranthouders de genadeslag zullen bezorgen.

restoroma(1)

Ze hebben de voorbije maanden in Rome ook al een en ander meegemaakt, met alsmaar nieuwe en wijzigende verordeningen. Het herindelen van de zaak om op een veilige manier zoveel mogelijk klanten binnen te kunnen laten. Het herplaatsen van stoelen en tafels om voldoende afstand te kunnen bewaren. Het voorzien van extra terrasruimte buiten.

Plexiglas tussen de tafels. QR-codes die papieren menu’s vervangen. De aankoop van warmtestralers en terrasverwarmers om klanten buiten te kunnen verwelkomen. De aankoop van handschoenen en mondmaskers. De voortdurende ontsmetting met alcoholgel,… Het boodschappenlijstje van de sector kan nog worden aangevuld.

Het financiële plaatje is een ander verhaal. Talrijke restaurant- en baruitbaters zagen maandenlang geen cent of werken al maandenlang met verlies. Toch weigeren velen onder hen om toe te geven aan de enorme druk om er gewoon mee op te houden, al is overleven niet gemakkelijk.

Zaken die vroeger steevast op zondag gesloten waren, openen nu om een uitgebreide lunchmenu aan te bieden. Romeinen tafelen graag, dus in de weekends lukt dat wel, zoals vorige zondag dus nog eens werd bewezen. Happy hours schuiven van de avond op naar de vroege namiddag.

Men kan zich afvragen welke zin het heeft om een restaurant open te houden als het om 18 uur alweer dicht moet. Maar het is een kwestie van moeten. Het is dat of helemaal niets. Uiteraard komen we met alleen een lunch en wat afhaalmaaltijden niet uit de kosten. We werken iedere dag met verlies. Het alternatief is sluiten, maar dan komt er geen enkele euro meer binnen. We hebben dus eigenlijk geen keuze, zegt Aldo Pavolini, eigenaar van een populaire trattoria.

Hij heeft het geluk dat in zijn zaak vrijwel iedere middag alle tafeltjes bezet zijn. Doorgaans alleen maar voor een snelle hap, want toeristen die kiezen voor een volledige uitgebreide menu met een goede fles wijn erbij zijn er nu niet.

Maar niet iedereen deelt in dat geluk. In het uitstekende restaurant Laganà bijvoorbeeld, in de Via dell’Orso, zijn er middagen dat er amper iemand over de vloer komt.

De plek is zeer geliefd bij talrijke politici en hun medewerkers die vanuit het nabijgelegen Palazzo Montecitorio of Palazzo Madama graag eens langskomen voor de lunch. Nu werken die echter vaak thuis en zijn dus ook uit Rome verdwenen.

Ook Claudio Gargioli van de bekende topzaak Armando al Pantheon aan de Salita dei Crescenzi, op enkele meters van het wereldberoemde Pantheon, is nu op zondag open. Dat is de voorbije zestig jaar vrijwel nooit gebeurd. Ik wil het niet opgeven. We doen voort, we proberen een centje te verdienen waar het kan, klinkt het strijdlustig bij Armando.

Dat blijkt nu zowat de strijdkreet te worden bij degenen die de eerste lockdown overleefd hebben. In vrijwel alle wijken in het centrum is hetzelfde te horen. Wie nu, na al die maanden ellende, nog open is wil zich niet laten vloeren door het virus, laat staan door de overheid die maar zeer langzaam over de brug komt met financiële steun.

Ik vertik gewoon om het nu nog op te geven. We hebben het voorbije jaar al zoveel meegemaakt dat het zonde zou zijn om er nu toch nog mee te stoppen, is de algemene mentaliteit.

Dat is erg optimistisch, en natuurlijk kunnen enkel degenen die vroeger al een zekere financiële reserve hebben opgebouwd, zich vandaag nog dergelijke uitspraken veroorloven. Voor wie nog maar enkele jaren actief is, laat staan voor starters, dreigt het virusverhaal slecht af te lopen.

restoroma(5)

Maar ook de gevestigde waarden hebben het niet gemakkelijk. La Gatta Mangiona aan de Via Federico Ozanam, een bekende pizzeria in Trastevere en vooral befaamd om zijn pizza’s met fantastische kruiden- en specerijencombinaties, opende jarenlang pas om 19.30 uur de deuren. Romeinen eten hun pizza nu eenmaal ’s avonds.

Nu is Giancarlo Casa, die zichzelf omschrijft als een gastronomische pizzachef, noodgedwongen al van ’s middags open. Lunchen met pizza, het blijft vreemd, maar we kunnen niet anders dan alle kansen grijpen. Ook op zondag ja. Het is ’s middags niet altijd even druk, maar elke euro die we binnenkrijgen is welkom, zegt Giancarlo.

In Pigneto, de wijk die zichzelf de jongste jaren wist te transformeren van een enigszins saaie en zelfs wat verloederde buitenwijk, tot een culturele, artistieke en trendy plek, komen veel jongeren. Hier wordt op een iets andere manier geleefd.

restoroma(15)

Het voetgangersgebied is ’s avonds uitgegroeid tot één van de hotspots van het Romeinse nachtleven. Maar nu alles dicht moet om 18 uur en er ook nog een avondklok is ingesteld, hebben vele nachtbars helemaal niets meer om op terug te vallen. Een zaak met een avond- en nachtcliënteel kan je toch niet overdag openen, of toch?

De horeca-uitbaters in de Pignetowijk zijn echter creatief. Om te beginnen openen velen hun deuren al omstreeks 10 uur. Een jaar geleden was het volkomen ondenkbaar om op zo’n goddeloos vroeg uur te openen.

Na een wild nachtje gingen de meeste zaken tegen de ochtend dicht om pas ’s avonds weer te openen. Nu gebeurt het andersom. Nachtraven worden dagvogels.

De zaakvoerders hebben elkaar ook gevonden en voerden samenwerkingsverbanden in. Wie broodjes verkoopt, presenteert daar een biertje uit de nabijgelegen bar bij. In plaats van een koffieautomaat in huis te halen, komen de kopjes koffie gewoon uit de nabijgelegen bars.

De chef van Opulentia, een streetfoodzaak in de Via Ascoli Piceno, haalt zijn bieren en wijnen eveneens bij naburige zaken. Een aperitiefbar die nooit vóór 18 uur opende, serveert nu ’s ochtends een ontbijtbuffetje.

Omdat je daar moeilijk sterke drank bij kan geven, wordt de koffie gehaald in een andere bar in de buurt. Dergelijke solidariteit (ik haal bij de buurman wat ik zelf niet heb) vinden we vandaag op heel wat plaatsen terug.

In normale omstandigheden wordt bij het erg populaire nachtrestaurant annex bar Mezzo Vermuteria aan de Via del Pigneto vanaf 18 uur figuurlijk gevochten voor een vrij tafeltje.

De zaak werd enkele jaren opgericht door vier jongeren die al jarenlang als barman of barvrouw in het Romeinse uitgaansleven werkten. Samen beslisten ze een nieuwe zaak te openen en die op te bouwen rond, de naam zegt het al, Italiaanse vermouth.

In normale tijden is de plek in de vooravond een ongehoord drukke aperitiefbar en tot ’s nachts laat blijven vooral jongeren hier plakken voor een maaltijd of een drankje achteraf.

Nu dat allemaal niet meer kan, openen ze voor de lunch. Op zondag kan er zelfs gebruncht worden. Voorlopig allemaal met niet al te veel succes, maar we moeten iets proberen, klinkt het bij Mezzo.

restoroma(2)

Ook de baas van Birra+, een andere populaire nachtzaak aan de Via del Pigneto, heeft de nacht ingeruild voor een dagshift. Vroeger deed ik pas open om 17, 18 uur. Om toch iets van omzet te hebben doen we nu open van 14 tot 18 uur en in het weekend vanaf 11 uur.

We werken ook samen met andere bars. Sommigen bieden iets aan wat de ander niet heeft en omgekeerd. Momenteel zijn we ons eigenlijk als het ware aan het heruitvinden, meldt een medewerker van het biercafé.

restoroma(3)

Dario Santilli, de baas van Enoteca Ristorante L’Infernotto, eveneens aan de Via del Pigneto, staat 25 jaar in het vak. Hij denkt er anders over.

Dit is hoe dan ook een avondzaak. Ik kocht vorige week voor 500 euro ingrediënten met het idee dat klanten na 18 uur misschien wel iets zouden bestellen om af te halen. Maar ik heb alleen maar lege tafels gezien. Tegen 22 uur stond ik hier nog altijd alleen.

De waarheid is dat het sluitingsuur om 18 uur ons allemaal kapot maakt. Een heleboel collega’s blijven inderdaad open, maar ik ken er die amper 10 euro per dag verdienen. Dan hou je er beter mee op, zegt Dario.

Bij wijnbar LaTana in dezelfde straat, waar je echter ook een fris pintje kan drinken, hebben ze de tapkranen uitgeschakeld. Ook die met Stella Artois. Jawel Leuvenaars, dat bier vind je ook in Rome. Bijna niemand drinkt hier vóór 18 uur bier, het heeft geen zin om dat nu aan te bieden, klinkt het.

restoroma(11)

Domenico Fofo van het bekende restaurant Da Domenico aan de Via Attilio Zuccagni Orlandini, zegt dat het aantal klanten sinds de avondsluiting met 70 procent verminderd is.

Als hier weinig of niets te beleven valt komen de mensen niet naar hier. Thuisbezorging van maaltijden? Dat hebben we nog nooit gedaan. Er is ook teveel concurrentie. Tegenwoordig wordt zowat alles aan huis geleverd. Bij de lunch zien we enkele mensen, doorgaans buurtbewoners en enkele vaste klanten.

restoroma(6)

Een soortgelijk verhaal is de horen in de trendy restobar Cargo, weer terug aan de Via del Pigneto. De eerste mensen die gisteren arriveerden kwamen binnen omstreeks 16.30 uur. Het was zelfs een onverwacht goede dag, al mijn dertig tafels waren bezet.

Daar waren zowel trouwe klanten bij als mensen die ik nog nooit gezien had. Maar dan moet je rond 17.45 uur aan iedereen vragen om te vertrekken. De zaak moet dan dicht. Dat voelt zo ongelooflijk verkeerd aan, zucht de uitbater.

restoroma(18)

Een bekend verhaal in Rome is dat van sterrenrestaurant Metamorfosi aan de Via Giovanni Antonelli in het noorden van Rome, dat werd geleid door chef-kok Roy Caceres.

Al snel na de eerste lockdown in maart kwam hij in financiële problemen en kon hij de huur van zijn pand niet langer betalen. Hij weigerde het faillissement aan te vragen, maar moest zijn restaurant wel verlaten en sluiten, waardoor ook de Michelinster verdween die hij al acht jaar had.

De uit Colombia afkomstige chef hield er echter de moed in en opende in juni met de hulp van nieuwe partners en investeerders een nieuw restaurant, Carnal, aan de Via dei Gracchi in de Pratiwijk. De voorbije maanden werkte de chef zich te pletter, ook al leverden die inspanningen geen winst op, maar ook hij raakt nu stilaan ontmoedigd.

We leefden enigszins op hoop nu de vaccins er zijn, maar nu blijkt dat het allemaal nog maanden gaat duren. Uiteindelijk begin je jezelf toch af te vragen waarom we dit nog allemaal doen. Ook het personeel heeft geen vertrouwen meer in de overheid.

Onze leveranciers zitten eveneens met problemen. Zijzelf of hun aanvoerketen beginnen ook stil te vallen. Onlangs kwam er eentje onverwacht niet opdagen. Ik belde hem op. Hij was zelf failliet.

restoroma(13)

De financiële tegemoetkoming van de overheid die in augustus was beloofd en goedgekeurd, was in december nog niet gestort. Daardoor kregen talrijke werknemers hun dertiende maand niet of veel later uitbetaald.

Een actie, waarbij de restaurant-uitbaters werden aangespoord om voordelig lokale landbouwproducten te kopen, ging volledig de mist in. Niet dat het een slecht initiatief was.

De bedoeling was dat de overheid de helft van de aankoopprijs zou terugbetalen als de restaurants DOP (Denominazione di Origine Protetta) of DOC-producten (Denominazione di Origine Controllata) uit de eigen streek zouden aankopen.

Maar het bureaucratische proces om de terugbetaling te vragen, en waarbij een enorme hoeveelheid bewijsstukken, certificaten en documenten moest worden voorgelegd en ingevuld, was zodanig ingewikkeld dat iedereen het heeft opgegeven. De zoveelste slag in het water, aldus de uitbaters.

Nieuwe regeringsploeg van Mario Draghi legt vanmiddag de eed af

13 februari 2021

Zoals verwacht raakte de vorming van de regering gisteren in een stroomversnelling. Het kabinet Draghi-I legt deze middag omstreeks 12 uur  de eed af bij president Mattarella in het Palazzo del Quirinale.

Begin volgende week volgt dan een vertrouwensstemming in het parlement. Dat zou een formaliteit moeten zijn omdat de toekomstige premier alle grotere partijen achter zich kon scharen, uitgezonderd de Fratelli d’Italia.

De nieuwe regering wordt een mix van gevestigde politici en technocraten. Zo blijft Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging op post als minister van Buitenlandse Zaken. Ook Roberto Speranza blijft aan als minister van Volksgezondheid.

palazzodelquirinale

Sommige belangrijke ministeries komen echter in handen van partijloze technocraten. De nieuwe minister van Financiën bijvoorbeeld, is Daniele Franco, de directeur-generaal van de Italiaanse centrale bank. Marta Cartabia, die tot september vorig jaar de voorzitter was van het Grondwettelijk Hof, wordt minister van Justitie.

Giancarlo Giorgetti, de ondervoorzitter van Lega, neemt Economische Ontwikkeling op zich. De Vijfsterrenbeweging mag de minister van Ecologische Transitie leveren. Dat wordt Roberto Cingolani, bekend van het luchtvaart- en elektronicabedrijf Leonardo. Vittoiria Colao, voormalig topman van telecombedrijf Vodafone, wordt minister van Technologische Innovatie.

Er wacht Draghi hoe dan ook een zware taak. Hij moet de regering bij elkaar proberen te houden tot de volgende verkiezingen in juni 2023 en moet Italië, dat als belangrijke toeristische bestemming extra zwaar lijdt onder de gevolgen van de virusuitbraak, met zo min mogelijk schade door de gezondheidscrisis loodsen.

Er moet ook een bestemming worden gevonden voor de meer dan 200 miljard euro steun van de Europese Unie. In april wil Europa al weten wat Italië wil doen met het relancegeld.

Daarnaast moet ook iets worden gedaan aan de algemene economische toestand van het land. Die was vóór de coronacrisis ook al belabberd. Italië heeft voor 2.600 miljard euro schulden, wat neerkomt op ongeveer 158 procent van het bruto binnenlands product. Dat is de hoogste schuldratio van de hele Europese Unie, na Griekenland.

Als iemand dat gigantische takenpakket zou kunnen volbrengen,  al was het maar gedeeltelijk, is het wel Mario Draghi. De uitdaging is echter enorm. Hopelijk voor de Italianen zijn de verwachtingen in de 73-jarige voormalige topbankier niet te hoog gespannen.