Archive for 18 februari 2021

Eindelijk bomen op Piazza di San Silvestro

18 februari 2021

Een trouwe Romevriend stuurde ons recent een mailtje waarin hij vertelde te vrezen dat we Rome niet meer zouden herkennen als we de stad opnieuw kunnen bezoeken. Dat zal nog wel meevallen, maar het is een feit dat een stad nooit stilstaat. Zelfs wanneer je er maar enkele weken wegblijft, merk je bij je terugkeer dat er dingen veranderd zijn.

Echt ingrijpend is dat zelden, het gebeurt meestal geleidelijk, amper merkbaar. Een stukje straat dat vernieuwd is. Een winkel die verdwenen is of, leuker, een nieuwe zaak die opende. Een uithangbord dat er anders uitziet… Er zijn zoveel kleine dingen waarmee een stad je vertelt dat ze leeft.

silvestro

Wat je zal aantreffen in Rome na een afwezigheid van vele maanden? Die ervaring zal voor iedere bezoeker anders zijn. De maandenlange lockdowns en het verdwijnen van de toeristen (volgende maand al meer dan een jaar) slaat zoals bekend diepe wonden in de stadseconomie. Dat gaan we ongetwijfeld ook merken in de straten.

Het is dus goed mogelijk dat je bij een volgend bezoek aan Rome je favoriete winkel niet meer terugvindt wegens gesloten of failliet. Dat je die lekkere pasta elders moet gaan eten omdat de fijne trattoria waar je zo graag kwam leeggehaald is en het pand te huur of over te nemen staat. Misschien is zelfs je vaste hotel wel verdwenen. Het wordt wennen, dat staat nu al vast.

Ook in het gewone straatbeeld veranderen allerlei zaken. Met een zelden geziene ijver zijn de technische diensten van Rome en aannemers nu al enkele maanden in een hels tempo bezig met straten te vernieuwen, pleinen te renoveren en te verfraaien, groen aan te planten, fietspaden aan te leggen, voetpaden te herstellen, enz.

Dat heeft natuurlijk veel te maken met de komende gemeenteraadsverkiezingen, maar die talrijke ingrepen zorgen er wel voor dat de stad er telkens weer een beetje anders uitziet dan jij je herinnert.

Vele ingrepen zullen amper opvallen, maar een straat die bijvoorbeeld verkeersvrij wordt, of waar plots plantenbakken of bomen opduiken, springt wel degelijk in het oog.

silvestro(5)

Eén van die transformaties gebeurde een paar weken geleden op Piazza di San Silvestro in het hart van Rome. Voor wie dat plein niet kent: onvermijdelijk zal je hier toch ooit weleens passeren.

Niet alleen omdat het centraal gelegen is, maar omdat je zeker weleens de San Silvestro in Capite zal binnenstappen. Al was het maar om even te gaan kijken naar het werk van Orazio Gentileschi (1563-1639), de vader van de beter bekende Artemisia.

silvestro(4)

Trouwe Romebezoekers herinneren zich wellicht dat het plein in 2012 volledig werd vernieuwd. Aan de werkzaamheden ging een lange voorbereiding vooraf en de heraanleg van het plein verliep, niet ongebruikelijk in Rome, met de nodige vertragingen en hindernissen. Uiteindelijk stond alles toch op de plaats waar het hoorde.

silvestro(2)

De officiële inhuldiging vond plaats op oudejaarsavond, met een optreden door de acrobaten van Cirque du Soleil. De renovatie van het plein had 3 miljoen euro gekost.

silvestro(3)

Terwijl Piazza di San Sivestro vroeger één van de drukste pleinen van de stad was (vooral door de aanwezigheid van een grote busterminal) grepen vanaf begin 2013 voetgangers de macht op het plein.De schaarse auto’s die nog worden geduld op de rand van het plein zijn meestal taxi’s, NCC’s en bussen van ATAC.

Het ontwerp, dat enigszins geïnspireerd werd op Michelangelo’s geometrische ovaal op Piazza del Campidoglio, is van de bekende architect Paolo Portoghesi, hoogleraar architectuur aan La Sapienza en voormalig voorzitter van de architectuurafdeling van de Biënnale in Venetië.

silvestro(6)

Het plein bestaat uit twee delen. Het eerste ovaalvormige deel doet wat aan een arena denken. In deze ellipsvormige zone bevinden zich vier enorme zitbanken van massieve travertijn.

Het tweede deel is rechthoekig en ook hier zijn zitbanken geplaatst. Over de corridor tussen de twee delen mogen op bepaalde tijdstippen nog elektrische voertuigen passeren.

silvestro(12)

Voor het overige bevindt zich enkel nog wat straatmeubilair op het plein, zoals een drinkfonteintje, vuilnisbakken, paaltjes die de parkeer- en rijzones voor taxi’s afbakenen en lantaarnpalen.

Aan de rand van het plein stoppen nog bussen, maar de enorme toevloed van verschillende buslijnen die hier allemaal passeerden behoort tot het verleden. De verbondenheid van het plein met het openbaar vervoer is nochtans historisch gegroeid.

silvestro(7)Piazza di San Silvestro zoals het eruitzag vóór 2012

Piazza di San Silvestro werd in 1895 aangelegd als eindpunt van de eerste elektrische tram in Rome. Die reed toen tussen station Termini en het stadscentrum. De tramsporen werden later vervangen door een busroute, maar fundamenteel wijzigde er al die jaren eigenlijk weinig aan het plein.

Alleen de bussen bleven, wat het plein dus jarenlang tot één van de drukste en lawaaierigste in de binnenstad maakte.

De buurtbewoners waren bij de inhuldiging eind 2012 niet erg gelukkig met het resultaat. Zij hadden graag een fontein op het plein gezien en er ontbrak volgens hen ook groen.

In het ontwerp van Paolo Portoghesi waren nochtans een aantal bomen voorzien, maar om een onbekende reden zijn die er nooit gekomen. Op de plannen was ook een fontein getekend, maar die werd omwille van geldgebrek geschrapt.

silvestro(11)

De buurtbewoners waren dat echter niet vergeten en hebben jarenlang vergeefs aangedrongen en gelobbyd bij het stadsbestuur. Ooit circuleerde zelfs een petitie voor bomen op het plein, maar de enige toegeving die toen werd gedaan, was dat er enkele plantenbakken werden geplaatst.

Een tijdje geleden zagen de bewoners in de aanloop naar de komende verkiezingen nog eens een mooie kans om burgemeester Raggi voor de zoveelste keer te wijzen op het gebrek aan groen op Piazza di San Silvestro.

Met de hulp van een paar gemeenteraadsleden werd nog maar eens druk gezet op het stadsbestuur en, wonderlijk genoeg, heeft dat ditmaal succes gehad.

silvestro(17)

Een paar weken geleden verschenen arbeiders met graafmachines en een vrachtwagen met daarin vier flinke bomen. Die werden dezelfde dag nog geplant.

Twee bomen worden omschreven met de naam Jacaranda Mimosifolia, dat is een subtropische boom die blauwpaarse bloemen draagt en die de winter in België of in Nederland niet zou overleven. In Rome mag het zachte mediterrane klimaat geen probleem vormen.

silvestro(20)

De twee andere bomen zijn Indische seringen (Melia Azedarach), ook wel kralenboom geheten. Ze kunnen 6 tot 12 m hoog worden. In mei dragen deze bomen eveneens lichtpaarse bloemen, in grote losse pluimen. Ook deze bomen zijn gevoelig voor koude.

silvestro(21)

Wanneer de bomen binnen enkele jaren wat groter geworden zijn, is het de bedoeling dat ze prachtige schaduwplekken vormen.

Het plein is door Portoghesi speciaal ontworpen als een soort openbare lounge, met comfortabele zitplekken, waar je gezellig wat tijd kan doorbrengen met vrienden of familie.

silvestro(15)

In de felle zomerzon, zittend op één van de witte banken op het plein, valt daar echter weinig plezier aan te beleven. Daarom had de architect oorspronkelijk dus ook enkele grote bomen voorzien.

Al stond er zoals verteld ook een fontein op de originele tekeningen. Maar die ook nog bouwen zou zelfs in dit verkiezingsjaar een te dure uitgave voor Rome geweest zijn.