Archive for maart, 2021

Op de weg van Appia

31 maart 2021

Michaël Vandebril verbleef een maand op schrijfresidentie in de Academia Belgica in Rome om er aan zijn poëziebundel ‘Op de weg van Appia’ te werken. Nu ligt het resultaat in de boekhandels. Het nieuwe boek is geïllustreerd met tekeningen van Bart Pluym.

Die prenten worden in mei tentoongesteld in antiquariaat Demian in Antwerpen. Op 29 april is er een livestreaming vanuit de Arenbergschouwburg waarbij het boek officieel wordt voorgesteld.

appiambril (4)

In 2018 en 2020 reisden Michaël Vandebril en Bart Pluym de Via Appia Antica af die Rome met de haven van Brindisi verbindt. Vandebril maakte op basis van deze tocht, archievenonderzoek, oude tekeningen en foto’s, een lang reisgedicht.

Pluym laat zich inspireren door de reis en het gedicht om tekeningen te maken. Het gedicht en de tekeningen brengen ze samen in het boek ‘Op de weg van Appia’ dat herinnering en fantasie laat samenkomen in een tijdloos Italiaans landschap met de Via Appia als rode draad.

appiambril (5)Michaël Vandebril en Bart Pluym.
(Foto: Uitgeverij Vrijdag / auteurs)

Op de weg van Appia combineert de ‘on-the-road’-belevenis met de vele geschiedenislagen die zich op de Appia bevinden tot een poëtische reiservaring.

De dichter geeft de lezer als toegift wetenswaardigheden en tips mee om de Appiareis zelf te kunnen aanvatten. Want dat is zijn ultieme wens

De Via Appia, de oudste en belangrijkste snelweg van het Romeinse Rijk, is na meer dan tweeduizend jaar nog steeds voelbaar in het Italiaanse schiereiland.

De weg verbindt Rome met Brindisi in de hak van de laars. Zij slingert langs ruïnes, groene heuvels, diepe kloven, rivieren en helderblauwe zeeën.

appiambril (1)Via Appia, Rome (Tekening: Bart Pluym)

De auteurs plannen een live streaming van de boekpresentatie op 29 april om 20 uur op het virtuele podium van de Arenbergschouwburg. Patrick Lateur leidt het boek in.

Acteur Gert Jochems brengt het integrale reisgedicht als monoloog en er is live piano-begeleiding met het stuk ‘Pini di Roma’ van Ottorino Respighi. De voorstelling wordt gevolgd door een nagesprek met Michaël Vandebril en Bart Pluym.

appiambril (2)De zogenaamde ‘graftombe’ van Cicero, bij Formia
(Tekening: Bart Pluym)

Daarnaast worden de tekeningen van Bart Pluym van 29 april tot en met 22 mei tentoongesteld in het antiquariaat Demian (Hendrik Conscienceplein 16-18, 2000 Antwerpen).

Je kan er de Appiareis van Vandebril en Pluym herbeleven aan de hand van tekeningen, persoonlijke foto’s en parafernalia.

Michaël Vandebril debuteerde in 2012 met Het vertrek van Maeterlinck, genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs (een Nederlandse poëzieprijs, die jaarlijks wordt toegekend aan het beste debuut in de Nederlandstalige poëzie) en bekroond met de Herman de Coninck Debuutprijs.

Hij schreef regelmatig gedichten in opdracht van de kranten De Morgen, De Standaard en Radio 1. In 2016 volgde New Romantics, waarvan vertalingen verschenen in het Frans en het Roemeens. Op de weg van Appia is zijn derde bundel.

appiambril (3)Het standbeeld van Horatius in Venosa.
(Tekening: Bart Pluym)

Bart Pluym is schilder/tekenaar, dichter en antropoloog. Voor zijn tekeningen haalt hij inspiratie uit aquarellen van de Romeinse schilder Carlo Labruzzi (1748–1817) en de reizen die hijzelf in 2018 en 2020 met Michaël Vandebril langs de Via Appia maakte.

Op de weg van Appia
Auteur: Michaël Vandebril
Illustraties: Bart Pluym
Taal: Nederlands
Aantal pagina’s: 64
Eerste druk: maart 2021
Uitgeverij: Vrijdag
Afmetingen: 220 x 141 x 13 mm
EAN 9789460019692
Gewicht: 159 g
Prijs: 24,95 euro
Verkrijgbaar in de boekenwinkel en online

Alle reizigers naar Italië moeten in quarantaine

30 maart 2021

Italië verscherpt de regels voor iedereen die het land binnen wil. Ook wie vanuit een land in de Europese Unie naar Italië reist zal vanaf nu bij aankomst vijf dagen in quarantaine moeten, ook al was zijn of haar verplichte virustest bij het vertrek negatief.

Na het einde van deze quarantaineperiode moet de reiziger verplicht een nieuwe Covid-19-test ondergaan. Dat maakte minister van Volksgezondheid Roberto Speranza vandaag bekend.

speranza_300321

De maatregel was al langer van kracht voor reizigers buiten de Europese Unie, met dat verschil dat die bij aankomst veertien dagen in quarantaine moeten.

De nieuwe maatregel geldt zowel voor buitenlandse bezoekers als voor terugkerende inwoners van Italië. Het is nog niet bekend hoe lang de maatregel blijft gelden.

Miljoenen Italianen zitten sinds een paar weken weer in een rode zone (hoog besmettingsrisico), wat neerkomt op een harde lockdown waarbij ook de verplaatsingen aan banden worden gelegd.

Tijdens het komende Paasweekend krijgt heel Italië de status van rode zone, ongeacht de toestand waarin de regio’s zich nu bevinden.

Daar komt heel wat kritiek op omdat mensen in principe wel naar bepaalde landen in het buitenland kunnen reizen, maar zich niet vrij tussen de verschillende regio’s mogen verplaatsen.

lockdown_italie

Minister van Buitenlandse Zaken Luigi Di Maio zei gisteravond op televisie nog eens dat het absoluut afgeraden is om naar het buitenland te reizen. Toch trekken heel wat mensen zich weinig aan van die oproep.

Zo vertrekken het komende weekend alleen al vanuit de luchthaven Fiumicino in Rome meer dan 2.000 mensen naar Spanje, met als voornaamste eindbestemming de Canarische Eilanden en de Balearen. Er zijn ook boekingen voor andere landen, al ligt dat aantal wat lager.

Triomfboog van Constantijn krijgt grondige opknapbeurt

30 maart 2021

In Rome krijgt de Boog van Constantijn op Piazza del Colosseo, vlak naast het Colosseum een grondige opknapbeurt. Het gaat vooral om reinigings- en herstellingswerken aan de eeuwenoude marmeren fragmenten op het monument.

We brachten vorig jaar nog een zeer uitgebreide bijdrage over deze triomfboog (dat gaan we dus niet opnieuw doen) maar we brengen deze reinigingsbeurt toch graag even onder de aandacht.

Een goede reden hiervoor is dat de persdienst van het Parco archeologico del Colosseo ons een serie bijzonder knappe foto’s bezorgde die bepaalde fragmenten en figuren van de Boog van Constantijn tot in detail tonen.

Zelf de triomfboog op deze manier fotograferen is onmogelijk, daarvoor moet je op de stellingen kruipen die er nu staan. Dat is dus niet voor iedereen weggelegd.

De foto’s tonen details en figuren op een manier zoals je die waarschijnlijk nog nooit zag. Of kan zien natuurlijk, want vanaf de begane grond is dat zonder meer onmogelijk.

De foto’s zijn genomen vanop de steigers waarop de restauratieploeg haar werk doet. Soms zeggen beelden inderdaad meer dan woorden, dat wordt hiemee nog eens bewezen.

De onderhoudswerken aan het monument brachten aan het licht dat de triomboog in ieder geval in behoorlijk goede staat verkeert.

De Boog van Constantijn onderging in de jaren ’50 en ’80 van de vorige eeuw twee zeer grote en ingrijpende restauraties en de positieve effecten daarvan zijn tot vandaag zichtbaar.

Dat bewijst nogmaals het belang van goede en vooral tijdige ingrepen om dergelijke bouwwerken uit de oudheid in stand te kunnen houden.

Nu er geen toeristen omheen zwerven, werd ook de plek waar zich de nu verdwenen Meta Sudans bevond, opnieuw proper gemaakt en wat netter ingericht.

Deze kleine site vóór de triomfboog zal samen met het monument klaar zijn voor het moment waarop de liefhebbers van de Romeinse oudheid weer massaal naar Rome komen.

De 21 m hoge triomfboog werd in 315 door de Senaat en de bevolking van Rome opgericht langs de oude Via Triumphalis, dit ter herdenking aan de overwinning die de keizer in 312 bij de Milvische brug op medekeizer Maxentius had behaald, maar ook ter ere van Constantijns tienjarige heerschappij.

Volgens de klassieke datering van de boog van Constantijn, 315, zou de boog van keizer Septimius Severus (193-211) op het Forum een eeuw ouder zijn en deze van keizer Titus (79-81) zelfs twee eeuwen ouder.

arcoconstantino(9)

Maar in 1994 concludeerde Anna Maria Ferroni na nieuw archeologisch onderzoek dat de triomfboog die gekend is als de boog van Constantijn, eigenlijk werd opgericht door keizer Hadrianus (117-138).

Twee eeuwen later werden ter ere van Constantijn een aantal reliëfs toegevoegd aan de bestaande boog. De zogenaamde boog van Constantijn is dus ouder dan de boog van Septimius Severus (193-211) en volgt hij ook enkele decennia na deze van Titus (79-81).

Het meest opvallend was de ontdekking dat de tweemaal vier medaillons op de lange zijden niet afkomstig zijn van een andere boog en hier op een nieuwe door Constantijn gebouwde triomfboog herbruikt werden, maar dat ze bij het oorspronkelijke twee eeuwen oudere monument van Hadrianus hoorden.

Deze triomfboog van Constantijn is dus een boog van Hadrianus waar halfreliëfs aan toegevoegd werden van het begin van de tweede eeuw tot het begin van de vierde eeuw.

De verhoudingen van de triomfboog van Constantijn zijn zeer harmonieus. Hij heeft drie doorgangen, een grote in het midden en twee kleine aan de zijkanten met een hoge attiek erboven.

Tijdens de middeleeuwen behoorde de triomfboog tot het verderop liggende klooster San Gregorio, later werd hij samen met het Colosseum opgenomen in de vesting van de Frangipani.

Paulus III liet de boog in 1536 voor de intocht van keizer Karel V vrijmaken. Na een restauratie in de achttiende eeuw kreeg de boog in 1804 zijn huidige uitzicht.

De decoratie in reliëf marmeren platen werd bedacht en gebouwd in de Constantijnse periode volgens een unitair project, meestal met behulp van kale materialen van andere keizerlijke monumenten.

Op de hoofdvlakken van de boog en aan de zijkanten, volgens symmetrische patronen, wisselen reliëfs uit het tijdperk van Trajanus, Hadrianus, Marcus Aurelius en tenslotte, in de lagere sector, uit het tijdperk van Constantijn elkaar af.

Alle gezichten van de keizers die in de reliëfs voorkomen, zijn opnieuw gemodelleerd naar de gelijkenis van Constantijn, waarbij de halo zijn keizerlijke majesteit suggereert.

Een gedetailleerde tekst over de Boog van Constantijn kan je hier lezen

Een filmpje over de reinigingsbeurt van de triomfboog kan je hier zien

Had je ook graag de ongelooflijk gedetailleerde foto’s van de Boog van Constantijn gezien? Jammer, maar dat is voorbehouden aan clubleden van S.P.Q.R. Die konden deze beelden reeds eerder bekijken via hun persoonlijke dagelijkse geïllustreerde nieuwsbrief.

Wil je ook lid worden van onze Romevereniging? Graag! Je helpt deze site reclamevrij houden, je komt in contact met andere Romevrienden (en -vriendinnen natuurlijk!), je geniet van kortingen op activiteiten en je wordt de trotse bezitter van een mooie lidmaatschapskaart die toont dat je een echte Romeliefhebber bent.

Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.

Aanmelden als clublid kan je via deze link

Rome trekt 60 miljoen euro uit voor boomverzorging

29 maart 2021

De stad Rome gunt een contract ter waarde van 60 miljoen euro waardoor de verzorging en het onderhoud van de bomen in parken, straten en op pleinen voor de komende drie jaar gegarandeerd is. De overeenkomst staat los van de interventies die gebeuren om de insectenplaag te bestrijden die de typische pijnbomen bedreigt.

De raamovereenkomst die werd afgesloten omvat acht percelen en heeft betrekking op het volledige grondgebied van de stad Rome en betreft het onderhoud van bomen in de straten en groene zones zoals onder meer Villa Ada, Villa Borghese, Villa Pamphilj en het Parco urbano Pineta di Castel Fusano.

park_bomen

De gespecialiseerde bedrijven die instaan voor de uitvoering van het driejarige contract zullen voornamelijk snoei-interventies uitvoeren, maar ze zullen indien nodig ook zieke bomen vervangen of mogelijk kappen.

Dergelijke acties worden altijd gepland en gecoördineerd in samenspraak met het technisch personeel van de stad. Het is de Servizio Giardini die uiteindelijk zal bepalen of de ingreep gerechtvaardigd is.

Het nieuwe contact moet een einde maken aan de schimmige en weinig transparante constructies die jarenlang werden opgezet voor het onderhoud van het stedelijke openbare groen. Die werkzaamheden behoorden tot de meest gegeerde waar de ontmantelde en veroordeelde Mafia Capitale-groep zich mee bezighield.

In het recente verleden liepen vele werkzaamheden in Rome fout omdat malafide aannemers in samenspraak met bepaalde ambtenaren wel geld voor openbare werken op zak staken, maar de opdracht gewoon niet of in het beste geval slechts rommelig en zonder kwaliteitsgaranties of controle uitvoerden.

Daarbij waren vooral contracten voor het onderhoud van openbaar groen en het verwijderen van onkruid erg gegeerd. Men moest daarvoor immers geen minderwaardige of afgekeurde bouwmaterialen inzetten, men liet het groen gewoon groeien.

De foute bedrijven kregen op die manier van de stad Rome miljoenen euro’s onterecht in handen. Verantwoordelijke ambtenaren die betrokken waren bij het systeem deelden in de winst en hielden hun mond.

villa_borghese

Burgemeester Raggi verklaart dat die zwarte periode dankzij het nieuwe contract definitief tot het verleden behoort. We kiezen voor transparante procedures en meerjarige contracten zodat we de resultaten kunnen opvolgen. De Servizio Giardini zal ook beter controleren wat de aannemers allemaal uitvoeren, stelt Raggi in een mededeling.

In een recent Quality of Life-rapport kreeg de stad Rome inzake groen een slechte score. Hoewel Rome beschikt over veel kwalitatief groen is slechts zes op de tien inwoners er tevreden mee. De jarenlange nonchalante behandeling en verwaarlozing heeft ongetwijfeld veel te maken met die matige beoordeling.

Vier avonden presentaties en discussies over de oudheid

29 maart 2021

Tijdens het programma Oog op de Oudheid van het Rijksmuseum van Oudheden in het Nederlandse Leiden krijg je op vier dinsdagavonden (30 maart, 6, 13 en 20 april) te horen wat onderzoekers van de oudheid nu eigenlijk doen. Om de bekende reden gebeuren de lezingen dit jaar via livestreams. Deelnemen is gratis.

Oog op de Oudheid is een jaarlijkse serie presentaties en discussies over de bestudering van de oudheid, georganiseerd door het Rijksmuseum van Oudheden.

Want de wereld van de Romeinen, Grieken, Kelten, Egyptenaren, Joden en Mesopotamiërs is weliswaar fascinerend, maar de bestudering daarvan is dat eveneens. In 2021 is Oog op de Oudheid gewijd aan het thema controverse.

Onder het motto ‘geen weetjes maar wetenschap’ krijg je vier avonden lang te horen wat onderzoekers nu eigenlijk zoal uitvoeren. Elke avond bespreken twee wetenschappers of journalisten een onderwerp, met een afsluitende, korte discussie onder leiding van presentator Richard Kroes. Oog op de Oudheid begint steeds om 20 uur en eindigt omstreeks 21.30 uur.

Oog_oudheid

Programma

Iedereen kan Oog op de Oudheid gratis volgen. Je hoeft geen extra programma’s te downloaden of te installeren op je computer of tablet. Na aanmelding ontvang je een link, waarmee je via de browser op je pc, laptop, tablet of smartphone alle presentaties (naar keuze) kan volgen. De livestream komt een kwartier voor de aanvang online.

Dinsdag 30 maart
Oog op de ander: een disclaimer vooraf

Trigger warnings zijn waarschuwingen waardoor mensen van tevoren weten dat hetgeen ze gaan zien of lezen, schokkend kan zijn. De vraag is of zulke disclaimers ook nodig zijn als het gaat om thema’s als verkrachting of moord in de Oudheid. Ethische vragen verplichten musea zorgvuldig na te denken over het al dan niet tonen van menselijke resten. Of zijn we te gevoelig? Oudhistorica Kim Beerden en conservator Annemarieke Willemsen (Rijksmuseum van Oudheden) bespreken dit spanningsveld.

Dinsdag 6 april
Oog op je collega: archeologie en geschiedenis

Archeologen en historici houden zich bezig met het verleden, maar de eerste groep baseert zich op materiële resten, terwijl de tweede groep inzichten haalt uit geschreven teksten. Dat kan leiden tot interessante tegenstellingen. Over het Bijbelse Nabije Oosten bijvoorbeeld, suggereren de teksten iets anders dan de vondsten. Het bewijs is dan asymmetrisch. In het geval van Romeins Nederland vullen de categorieën elkaar aan en is het bewijs complementair. Of is het complexer? Archeologen Margreet Steiner en Nico Roymans tonen de afwegingen.

Dinsdag 13 april
Oog op het publiek: wetenschap en journalistiek

Oudheidkundig onderzoek is pas af als de resultaten zijn overgedragen aan de burger. We financieren de wetenschap immers om er als samenleving verstandiger van te worden. Maar laten de universiteiten hun voorlichting wel voldoende meegroeien met het steeds hoger opgeleid publiek? Beperken classici hun voorlichting niet te zeer tot het gymnasium? Leggen journalisten, op zoek naar nieuws, het rustige proces van gestage oudheidkundige kenniswinst wel goed uit? Wetenschapsjournalist Theo Toebosch en archeoloog Karen Jeneson (Thermenmuseum) leggen de dilemma’s uit.

Dinsdag 20 april
Oog op het einde: de Aeneis van Vergilius

Het slot van Vergilius’ Aeneis is een van de meest bediscussieerde passages uit de Latijnse literatuur. Daarnaast is het debat over deze fascinerende slotscène sterk verweven met historische ontwikkelingen in de twintigste eeuw. Classici Lidewij van Gils en Jörn Soerink hebben ieder hun eigen perspectief op deze bijzonder controversiële passage.

www.rmo.nl

Inschrijven voor deze lezingen kan via deze link.

Voormalige straatmuzikanten uit Rome gaan voor Italië naar het songfestival in Rotterdam

28 maart 2021

Italië stuurt dit jaar een opmerkelijke groep naar het Eurovisie Songfestival: Måneskin. De rockband uit Rome is de winnaar van de 71ste editie van het Festival di Sanremo en krijgt dus de kans om Italië te vertegenwoordigen in de liedjeswedstrijd die op 22 mei plaatsvindt in Rotterdam.

In 2018 speelden ze nog als straatmuzikanten in de winkelzone Tridente in Rome. Voor de bandleden is het alsof een sprookje werkelijkheid wordt.

De band bestaat uit zanger Damiano David, bassiste Victoria De Angelis, gitarist Thomas Raggi en drummer Ethan Torchio. De groepsnaam Måneskin betekent maneschijn in het Deens.

De bandleden kleden zich doorgaans in opvallende outfits, maar dat is niet altijd zo geweest. Damiano maakte er bijvoorbeeld een erezaak van om al zijn kleren te kopen op de rommelmarkt aan Porta Portese.

maneskin(8)

Het is eigenlijk behoorlijk snel gegaan voor Måneskin. De bandleden ontmoetten elkaar voor het eerst als leerlingen van dezelfde middelbare school, het Liceo Scientifico Statale J.F. Kennedy in Monteverde, in het zuidwesten van Trastevere.

Toen ze zich inschreven voor een lokale muziekwedstrijd moesten ze een naam verzinnen en Victoria, die half Deens is, kwam voor de dag met Måneskin, maneschijn dus, hoewel die naam totaal geen verband houdt met de band of het verhaal achter de groep.

Het viertal trad een hele tijd op als straatmuzikanten in Rome. Tussen 2016 en 2017 waren ze regelmatig te zien in de straten van de wijk Portuense, maar later zakten ze steeds vaker af naar het centrum van Rome.

Vaak speelden ze op het kleine pleintje aan de basilica San Carlo in Corso, op de Via del Corso of op Piazza di San Lorenzo in Lucina, al kon je ze in de meeste straten van de winkelzone Tridente weleens aan het werk zien.

Hun eerste liveconcert buiten Rome vond plaats op een muziekfestival in Faenza, in de provincie Ravenna (Emilia Romagna). Dat was een teleurstelling. Er kwamen amper een dertigtal mensen naar hun optreden kijken.

maneskin(5)

Maar de groep zette door, repeteerde dagelijks enkele uren samen en uiteindelijk volgde in 2017 met Chosen een eerste single. De band brak door nadat ze in datzelfde jaar als tweede eindigde in het elfde seizoen van de Italiaanse talentenjacht X Factor.

Dat leverde hun een contract op met Sony Music dat hun eerste EP uitbracht. Die haalde onverwacht platina. De sneltrein was vertrokken.

In 2018 bracht de band hun eerste single in het Italiaans uit, Morirò da re, gevolgd door de ballade Torna a casa. Beide nummers kwamen bovenaan de hitlijsten terecht.

Om hun eerste album, Il ballo della vita, te promoten bracht de band zelfs een officiële filmdocumentaire van meer dan een uur uit: This Is Måneskin.

maneskin(9)

Begin deze maand wonnen ze het beroemde Festival della canzone italiana di Sanremo met het stevige rocknummer Zitti e buoni. Dat opende natuurlijk nog meer deuren en zorgde vooral voor een veel grotere naambekendheid.

Hun tweede album, Teatro d’ira, met daarop ook de langere versie van Zitti e buoni is vorige week verschenen. In het buitenland is de band tot dusver amper bekend, al bracht een tournee in 2019 hen wel in een aantal Europese steden. Ze traden toen ook op in Brussel.

maneskin(3)maneskin(4)

Het eerstvolgende grote evenement dat er nu aan komt is dus het songfestival in Rotterdam. Op 22 mei krijgen ze daar voor het eerst een Europees podium.

Met of zonder corona, met of zonder (veel) publiek, daar ligt de band niet echt van wakker, want de televisiecamera’s draaien in ieder geval.

Het staat vast dat de Romeinen dit jaar net iets feller zullen supporteren dan andere jaren het geval is.

Zitti e buoni

Een kort filmpje uit hun periode als straatmuzikant

Rome schakelt vanaf 30 maart weer naar oranje zone

27 maart 2021

Rome ruilt in principe op 30 maart de rode zone (hoog risico) weer in voor oranje (gemiddeld risico). Al zal het niet voor lang zijn, want gedurende het komende Paasweekend (van 3 tot en met 5 april) wordt heel Italië als voorzorgsmaatregel tijdelijk rood ingekleurd.

Als het virus intussen geen rare sprongen maakt, krijgen de regio Lazio en dus ook Rome  vanaf 6 april weer het oranje statuut. Niet dat dit in de praktijk zo erg veel afwijkt van de maatregelen in rode zones. De versoepelingen zijn minimaal.

area_arancione

Ook na 30 maart zullen de bars en restaurants nog altijd gesloten blijven. Afhaalmaaltijden zijn wel mogelijk tot 22 uur. Ook de musea, archeologische sites en tentoonstellingen blijven dicht.

Wel mogen de winkels en ook de kappers opnieuw openen. Na Pasen heropenen in heel Italië ook de kleuterscholen, basisscholen en middelbare scholen.

Romeinen zullen ook niet langer het zelfcertificeringsformulier op zak moeten hebben wanneer ze zich om dringende of noodzakelijke redenen buiten moeten verplaatsen.

Acht musea in Rome presenteren nieuwe virtuele rondleidingen

27 maart 2021

Nu Rome weer tot minstens 6 april in een harde lockdown zit, komt dit initiatief net op tijd. Acht musea in Rome pakken uit met nieuwe virtuele rondleidingen om de bevolking (en bij uitbreiding natuurlijk ook de talloze toeristen die Rome elke dag missen) de kans te bieden om een heleboel mooie kunst en cultuur naar hun huiskamer te halen.

Vijf van de acht stedelijke musea maakten al langer gebruik van virtuele rondleidingen, maar die kregen nu dus ook een grondige update. Musea, archeologische sites en zelfs belangrijke tentoonstellingen bieden reeds enkele jaren dergelijke virtuele ervaringen aan.

Ook al kunnen ze een echt fysiek bezoek aan een museum niet vervangen, bieden ze toch een aardig beeld van het aanbod of tenminste toch van de mooiste kamers of artefacten uit de collectie of de monumenten op een site.

virtueelmuseum(1)

Tijdens een online persconferentie vorige woensdag werd de nieuwste generatie van deze technologie voorgesteld. De stad Rome paste ze reeds toe op acht stedelijke musea.

Dat initiatief komt precies op tijd. De museumdirecties en het museumpersoneel in Rome dreigen moedeloos te worden, nu ze recent weer voor de zoveelste keer de deuren moesten sluiten. Ze zijn het jojo-effect dat nu al meer dan een jaar duurt grondig beu.

Het scenario is doorgaans hetzelfde. Na een maandenlange sluiting worden de tientallen musea in Rome en de belangrijke tentoonstellingen geleidelijk weer opgestart.

Vaak moeten ze daarbij telkens weer nieuwe of extra maatregelen voorzien, het personeel moet aangepaste instructies krijgen, het online reservatiesysteem moet nog maar eens worden bijgestuurd en uiteindelijk komen dan de eerste schaarse bezoekers opdagen.

Net als alles weer wat vlotter begint te lopen, roert het virus zich opnieuw. De musea gaan weer op slot en lopende tentoonstellingen worden voor de zoveelste keer opgeschoven of geannuleerd. Dat zorgt voor veel frustraties bij alle betrokkenen.

Ondertussen zitten de Romeinen de facto weer opgesloten en kunnen ze zelfs voor een kleine snipper cultuur of kunst nergens meer terecht. Wetende welke grote rijkdom in hun achtertuin stof ligt te vergaren, zorgt dat ook bij vele inwoners voor toenemende ergernis.

Dan zijn er nog de miljoenen toeristen, scholieren, culturele en andere verenigingen, … die nu ook al meer dan een jaar niet meer terecht kunnen in hun favoriete museum en niet langer de interessantste tentoonstellingen van het moment kunnen bezoeken.

virtueelmuseum(12)

Schilderijen, beeldhouwwerken, archeologische artefacten en andere collectiestukken staan nu in lege zalen te wachten op betere tijden.

Daarom komen de nieuwe virtuele uitstapjes waarmee je vanaf nu het erfgoed van acht stadsmusea kan ontdekken precies op het juiste moment. Ouders kunnen thuis met hun kinderen een digitale wandeling door een museum maken.

Leerkrachten kunnen samen met hun leerlingen een museum verkennen en potentiële toeristen die thuis wachten op het eerste vliegtuig dat hen veilig en comfortabel naar Rome kan brengen, kunnen hun toenemende heimwee even bedwingen door virtueel rond te wandelen in de Romeinse kunsttempels.

Het nieuwe virtuele pakket werd het voorbije jaar ontwikkeld en geproduceerd door Zètema Progetto Cultura onder de wetenschappelijke leiding van de Soprintendenza Capitolina ai Beni Culturali en op technisch vlak gerealiseerd door Skylab Studios. De initiatiefnemers zijn alvast laaiend enthousiast.

Mensen krijgen de kans om een gedeelte van ons ontzaglijk grote museumerfgoed te ontdekken door middel van een digitale ervaring die de ruimtelijke grenzen overschrijdt. Het systeem kan worden gebruikt op alle mogelijke apparaten, zowel vanaf pc’s, tablets als smartphones, klinkt het bij de Soprintendenza Capitolina.

De toepassing is uitgerust met de allernieuwste technologie die momenteel beschikbaar is. De software is ook klaar om geïntegreerd te worden met VR-viewers, speciale brillen, die in de musea kunnen gebruikt worden zodra fysiek bezoek weer mogelijk is.

De grootste nieuwigheid is wellicht dat je de grotere kunstwerken nu ook van bovenaf en van zeer dichtbij kan bekijken, iets wat bij een gewoon museumbezoek meestal niet kan.

Dat werd mogelijk omdat de ingenieurs die het systeem in elkaar staken gebruik maakten van de nieuwste generatie minidrones die in de museumzalen werden losgelaten en die de artefacten ook vanuit de hoogte en van zeer nabij hebben gefilmd.

virtueelmuseum(6)

De multimedia-inhoud van de oudere bestaande virtuele toepassingen is vervangen of grondig bijgewerkt. Vergeleken met de vorige versie is het aanbod ook uitgebreid en is het geheel nog toegankelijker en vlotter in het gebruik. De details van sommige beelden zijn ongelooflijk scherp.

We beseffen ook wel dat dit nooit een echt museumbezoek kan vervangen, maar we hopen dat de mensen hier echt van gaan kunnen genieten. Omdat we nu weer in een rode zone zitten en alles wat met cultuur en kunst te maken heeft weer verboden terrein is, kan de lancering van deze nieuwe tools eigenlijk op geen beter moment gebeuren.

In de situatie waarin we ons nu al een jaar bevinden zijn virtuele rondleidingen een kostbaar hulpmiddel voor museumbezoek op afstand geworden. We bieden mensen bovendien de kans om naast de gekende musea ook eens een nieuwe plek te ontdekken of dankzij een meeslepend bezoek op afstand nieuwe artefacten en kunstvoorwerpen te ontdekken, aldus nog de Soprintendenza Capitolina.

Acht stadsmusea tonen in totaal meer dan driehonderd kamers en vele duizenden kunstwerken in een 360°-omgeving waarin je vrij kan navigeren, inzoomen, de verklarende informatiepanelen in de zalen en aan de kunstwerken kan lezen, enz.

Dat enorme digitale aanbod wordt nog versterkt door extra fotogalerijen, filmpjes, audiocommentaar en informatieve teksten.

virtueelmuseum(8)

Voor de meeste musea omvatten de nieuwe virtuele rondleidingen bijna de volledige museumruimte. Je maakt dezelfde tour die je bij een fysiek bezoek ook zou afleggen en je krijgt onderweg dezelfde kunstvoorwerpen te zien dan wanneer je er zou voorbijwandelen.

Volledig nieuw in het virtuele aanbod zijn de Centrale Montemartini, het Museo di Roma en het Museo delle Mura. De nieuwe virtuele rondleidingen zijn beschikbaar in het Italiaans en het Engels.

Ook de navigatie-interface zelf is vernieuwd. Zo krijgt de bezoeker een ‘niet te missen’-sectie aangeboden die, samen met een praktische visuele lijst van een aantal geselecteerde werken of kamers, vooral een handig hulpmiddel is voor wie het museum niet kent en het voor de eerste keer bezoekt.

Door in dat lijstje op een bepaald artefact te klikken (bijvoorbeeld de Lupa Capitolina of de befaamde wolvin in de Capitolijnse musea) wordt de gebruiker meteen virtueel getransporteerd naar de kamer of de ruimte waarin het gekozen werk zich bevindt.

Bovendien is er geen risico om te verdwalen tijdens het bezoek: de rondleidingen zijn uitgerust met slimme kaartjes die de bezoeker volgen terwijl hij of zij van de ene zaal naar de andere gaat.

virtueelmuseum(3)

Zo worden bijvoorbeeld ook kamers of kunstwerken aangegeven die nog niet bezocht zijn of die op dat moment door het systeem nog niet visueel worden weergegeven.

Het is wel allemaal een klein beetje wennen en wie de nieuwe navigatietechniek nog niet helemaal beheerst zal zichzelf weleens acrobatische luchtbuitelingen doorheen het museum zien maken. Die dronebeelden, weet je wel.

Vergeet de mogelijkheden van je rechtermuisknop niet te benutten en kijk uit naar de icoontjes en menutips op je scherm.

Moeilijk is het niet, het went allemaal snel en het zal na een beetje oefenen voor velen een mooie manier zijn om het heimweegevoel naar Rome wat in te tomen.

Voor wie lang niet meer in Rome was of er om een of andere reden niet meer naartoe kan, wordt het een blij weerzien en een hernieuwde kennismaking met een aantal van de mooiste kunstwerken die de stad te bieden heeft.

virtueelmuseum(9)

Toch nog dit: stokoude computers kunnen problemen ondervinden om alles te tonen zoals het hoort, gewoon omdat hun processor niet snel genoeg is.

Maar ook met een nieuwe krachtiger computer moet je er bij de start van de toepassing rekening mee houden dat deze even tijd nodig heeft om in te laden. Als dat gebeurt is, merk je het vanzelf.

Roma Culture pakt vanaf deze week ook uit met een forse promotiecampagne voor de vernieuwde virtuele museumrondleidingen.

Er start de komende dagen een advertentiecampagne in de gedrukte media en er werd zelfs een flitsend televisiespotje gemaakt. Dat kan je hier alvast even bekijken.

De nieuwe virtuele rondleidingen vind je op de volgende links:

Musei Capitolini
Museo dell’Ara Pacis
Museo Napoleonico
Mercati di Traiano – Museo dei Fori Imperiali
Casino Nobile di Villa Torlonia
Centrale Montemartini
Museo delle Mura
Museo di Roma

Nederlandse leverancier stuurt toch bloemen naar Rome

26 maart 2021

Hoewel de komende Paasviering in Vaticaanstad voor het tweede opeenvolgende jaar zonder publiek zal plaatsvinden, stuurt de bekende bloemist Paul Deckers toch twintigduizend bloemen naar Rome. Dat schrijft Bloemisterij, het vakblad voor de bloemensector.

Paul Deckers uit Posterholt (Nederlands-Limburg) is de man die normaal met zijn team voor Pasen bloemversieringen aanbrengt op het Sint Pietersplein in Rome.

Net als vorig jaar gaat die publieke viering niet door wegens de viruspandemie. Rome zit bovendien in lockdown-modus tot na Pasen.

SanPietroInterieur

Toch transporteert de Nederlandse bloemist volgende maandag twintigduizend bloemen richting Rome. Daar komen ze normaal donderdag aan.

Deckers koos voor Avalanche-rozen omdat een roos symbool staat voor hoop, puurheid, kracht, verbinding, eenvoud en barmhartigheid.

Vorig jaar gingen de ongeveer 20.000 rozen die voor Rome bedoeld waren, naar de zorgsector in Nederland. Dit jaar gaan de bloemen opnieuw richting Rome.

Avalanche_roos

We willen iets doen voor Rome. Ik weet dat de paus de Avalanche-roos erg mooi vindt. We sturen deze rozen in vier kleuren. Pasen, het lentefeest, is de voorbode van nieuw leven, hoop en verbinding, aldus bloemist Paul Deckers.

De Nederlandse rozen zullen onder meer worden gebruikt om de binnenzijde van de Sint-Pietersbasiliek te versieren, maar een aantal bloemen gaan ook naar ouderen en zorgcentra in Rome.

Het is afwachten of de paus tijdens de viering ook ditmaal een dankwoordje richting Nederland stuurt.

De erfenis van Caesar en de verovering van de tijd

26 maart 2021

In de Capitolijnse Musea in Rome kan je nog tot eind dit jaar een bezoek brengen aan de multimediatentoonstelling L’eredità di Cesare e la conquista del tempo (De erfenis van Caesar en de verovering van de tijd) die op een suggestieve en opwindende manier vertelt over de gebeurtenissen en de hoofdrolspelers uit de geschiedenis van het oude Rome. Het idee is even eenvoudig als origineel.

fasti(13)

Om de verhalen te vertellen wordt gebruik gemaakt van de Fasti Capitolini, een lijst van de belangrijkste magistraten (consuls, censoren, dictators, …) van de Romeinse Republiek, vanaf het begin van de vijfde eeuw v. Chr. tot aan het bewind van Augustus, de eerste Romeinse keizer.

Samen met soortgelijke lijsten die in Rome en elders zijn gevonden, maken ze deel uit van een chronologie die de Fasti Annales of Fasti Consulares of kortweg fasti worden genoemd.

fasti(1)

De Fasti Capitolini werden oorspronkelijk gegraveerd op marmeren tabletten die op het Forum Romanum waren opgericht. Later, tussen 19 en 12 v. Chr. werd op afzonderlijke pijlers ook het relaas van de triomftochten toegevoegd.

Bij zijn terugkeer uit het Oosten in 19 v. Chr. verwierf keizer Augustus de insignes die waren verloren door Crassus in 53 v. Chr. tijdens de Slag bij Carrhae tegen de Parthen.

Augustus vierde die gebeurtenis door triomfantelijk de stad te paard binnen te rijden, zoals na een militaire overwinning. Deze ‘overwinning’ werd gevierd met een boog, opgericht te zijner ere naast de zuidelijke zijde van de tempel van divus Iulius (Scoliae Veronenses, Aeneis, VII, 606).

Op de pylonen van de boog werden de lijsten aangebracht van al degenen die een triomf hadden behaald, te beginnen met Romulus (de Fasti Triomphales) en tevens de lijsten van de consuls (Fasti Consulares).

De belangrijkste delen van deze fasti werden in 1546 in fragmentarische toestand ontdekt en van het forum verwijderd, gered moeten we eigenlijk schrijven, toen de oude structuren werden ontmanteld om te dienen als bouwmateriaal voor de Sint-Pietersbasiliek.

fasti(12)

In totaal werden dertig fragmenten teruggevonden van de collectie die we vandaag kennen als de Fasti Capitolini, samen met zesentwintig fragmenten van de Fasti Triumphales, met de namen van Romeinse generaals die met een triomf geëerd waren.

Kardinaal Alessandro Farnese bracht de fragmenten naar het Palazzo dei Conservatori op de nabijgelegen Capitolijn, waar Pirro Ligorio en Michelangelo ze reconstrueerden.

Dat gebeurde op basis van de waarnemingen van Onofrio Panvinio, de bibliothecaris van kardinaal Farnese die ook historicus en oudheidkundige was.

Ligorio, een architect, kunstschilder, oudheidkundige en tuinontwerper, was kort voordien door Farnese benoemd als toezichthouder van de antieke Romeinse monumenten.

Tijdens latere opgravingen op het Forum Romanum, in 1817 en 1818, werden nog twee fragmenten ontdekt. Opgravingen in de periode van 1872 tot 1878 leverden nogmaals enkele nieuwe marmeren tabletten op. Het laatste exemplaar dat men tot dusver ontdekte, werd in 1888 bovengehaald uit de Tiber.

De fragmenten in Palazzo dei Conservatori maken tot op heden deel uit van de collectie van de Capitolijnse Musea. Samen met de nalatenschap van schrijvers zoals Livius en Dionysius van Halicarnassus vormen de Fasti Capitolini één van de belangrijkste bronnen voor de Romeinse chronologie.

fasti(10)

Deze uitzonderlijke stenen getuigenissen, tentoongesteld in de Sala della Lupa in het Palazzo dei Conservatori, vertellen nu het verhaal van Rome dat we kennen uit de klassieke geschiedenisboeken.

We hebben het dan over de grote bekende veldslagen, de veroveringen, de koningen, de keizers en de beroemde leiders uit de oudheid.

Het is een behoorlijk lang verhaal dat gaat van de stichting van de stad in 753 v. Chr. tot het einde van het Republikeinse tijdperk, in 31 v. Chr.

Dankzij de multimediatechnieken krijgt de bezoeker een veel beter zicht op de historische gebeurtenissen die de Fasti vertellen. De projecties vinden direct op de marmeren muur plaats.

Met videomapping, grafische afbeeldingen en geluid worden de meest opvallende zinnen op de marmeren tabletten aangeduid en benadrukt. Die beelden worden afgewisseld met videoprojecties op de muren. De bezoeker kan zo bepaalde gebeurtenissen uit de geschiedenis traceren, oproepen en tonen.

Het multimedia-initiatief is bedacht en samengesteld door de Direzione Musei archeologici e storico-artistici en wordt georganiseerd door Zètema Progetto Cultura.

Deze buitengewone in marmer gegraveerde kalenders worden tentoongesteld volgens een ontwerp dat Michelangelo maakte op de achterwand van de Sala della Lupa. Dat was dezelfde plek waar de tabletten in de tijd van kardinaal Farnese ook werden bewaard.

fasti(5)

Voor wie het zich mocht afvragen: de beroemde Romeinse wolvin staat al een hele tijd niet meer in de Sala della Lupa en zal de bezoekers tijdens het bekijken van de multimediatentoonstelling dus niet hinderen.

De wolvin bevindt zich tegenwoordig samen met de andere bronzen topstukken van het museum en het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius in de moderne ‘Esedra’ van het Palazzo dei Conservatori.

Een bezoek aan L’eredità di Cesare e la conquista del tempo is inbegrepen in het gewone toegangsticket voor de Capitolijnse Musea.

Dit multimediaproject valt samen met de 550ste verjaardag van de Capitolijnse Musea.

Het is tevens de eerste aanloop naar een nieuwe grote tentoonstelling, La Roma della Repubblica, die binnen een aantal maanden wordt gepland in de Capitolijnse musea.

L’eredità di Cesare e la conquista del tempo
De erfenis van Caesar en de verovering van de tijd
Tot 31 december 2021

Musei Capitolini
=> Palazzo dei Conservatori
=> Sala della Lupa e dei Fasti antichi

www.museicapitolini.org