5,6 miljoen euro voor restauratie van Palazzo Farnese

De volgende keer dat je Palazzo Farnese in Rome ziet, staat het enorme gebouw waarschijnlijk gedeeltelijk in de steigers.

Deze maand begint een nieuwe restauratiecampagne aan het prachtige palazzo uit de renaissance, waarbij ditmaal de daken en de gevels worden aangepakt. De werkzaamheden zullen tot 2025 duren.

Het gebouw huisvest onder meer de ambassade van Frankrijk, de École française de Rome en de Surintendance spéciale pour l’archéologie, les beaux-arts et le paysage de Rome.

farnsese (1)

Het project wordt uitgevoerd in overeenstemming met de Italiaanse principes voor de restauratie van historische monumenten. Daabij moet het originele materiaal worden bewaard.

Concreet gaat het om de reiniging en consolidatie van het pleisterwerk en de stenen. De restauratie van het travertijn en de bakstenen gevelbekleding zal parallel worden uitgevoerd met de dakwerken. Ook het zestiende-eeuwse schrijnwerk van het palazzo zal worden hersteld.

Voor de kleur van de gevels wordt gekozen voor een patina dat vooral het uitzicht van de verschillende gevels moet harmoniseren. Vandaag zijn er grote verschillen tussen het eerder gerestaureerde gevelgedeelte aan Piazza Farnese en de zijgevels. Die verschillen worden dus weggewerkt.

De restauratie die vandaag begint wordt al voorbereid sinds 2017. Voorafgaand gebeurde onder meer een twee jaar durend wetenschappelijk onderzoek waarbij stalen en monsters werden genomen om de precieze samenstelling van de originele mortels en het pleistermateriaal te onderzoeken.

Die resultaten bepalen mee welk herstelmateriaal men zal gebruiken om zo dicht mogelijk bij de originele creatie te komen.

De dak- en gevelrestauratie zal worden uitgevoerd in vier opeenvolgende fasen gedurende evenveel jaren. In 2025 moet het herstelproject voltooid zijn.

farnsese (2)

De eerste restauratiefase begint dus vandaag en omvat de gevel aan de zijde van de Via dei Farnesi en de daken erboven.

De tweede fase pakt het geveldeel aan de Via del Mascherone aan. Bij de derde fase krijgt de hoofdgevel met uitzicht op Piazza Farnese een grondige onderhoudsbeurt.

Ook aan de voorzijde zullen het schrijnwerk en de daken worden hersteld. De vierde en laatste fase betreft het gevel- en dakgedeelte aan de Via Giulia en de omringende tuinmuur.

Het budget voor het volledige restauratieproject wordt geraamd op 5,6 miljoen euro. De kosten worden mee gefinancierd door de Franse Ministeries van Buitenlandse Zaken, Onderzoek & Innovatie en Onderwijs. De rest wordt betaald door de Italiaanse staat.

Sinds de zeventiende eeuw hebben reeds verschillende kleine en grotere restauratiecampagnes plaatsgevonden in en aan Palazzo Farnese.

De werkzaamheden die vandaag beginnen zijn in feite de voortzetting van het vorige grote restauratieproject dat werd uitgevoerd ter gelegenheid van het Giubileo of het Heilig jaar in 2000.

Ook nu gebeuren de werken in de aanloop van het volgende Heilig Jaar dat in 2025 plaatsvindt.

Palazzo Farnese, een hoogtepunt van de Italiaanse renaissance, draagt de naam van de familie die het liet bouwen en waarvan de roem begon met kardinaal Alessandro Farnese (1468-1549), de latere Paulus III (foto onder).

farnsese (6)

Farnese dankte zijn welstand aan het feit dat hij door de Borgia-paus Alexander VI reeds op 25-jarige leeftijd tot kardinaal was benoemd.

Dat gebeurde nadat zijn mooie zuster Giulia, die al nochtans getrouwd was met Orsino Orsini Migliorati, de plaats van Vannozza Cattanei als minnares van de paus had ingenomen.

Giulia had bij de paus een goed woordje voor haar broer gedaan en dat was voor de familie het begin van een lange periode van weelde en welstand.

Als paus gaf Paulus III Farnese de aanzet tot het concilie van Trente en werd zo de eerste paus van de contrareformatie, maar hij bleef een rasechte renaissancepaus.

De Farnesepaus en zijn nakomelingen bouwden een immense kunstverzameling op die zich nu grotendeels in het het Museo Archeologico Nazionale en het Capodimonte museum in Napels bevindt.

Op het toppunt van hun macht stelden de Farneses in hun palazzo in Rome ongeveer 300 mensen te werk.

farnsese (7)

Halfweg de zeventiende eeuw verhuisden de belangen van de familie Farnese van Rome naar Parma. In 1731 stierf de laatste mannelijke telg uit het huis Farnese, Antonio Francesco Farnese (foto boven), zonder nakomelingen.

Zijn nicht Elisabetta Maria Farnese (1692-1766 – foto hieronder) was in 1714 getrouwd was met Filips V van Spanje. Hun zoon Karel (Carlos) Sebastiaan, de latere koning van Spanje (1716-1788) erfde de ongelooflijke hoeveelheid kunstwerken en eigendommen van de familie.

farnsese (8)

Vooraleer van 1759 tot 1788 Karel III koning van Spanje te worden, was hij als Karel I hertog van Parma (1731-1735), als Karel VII koning van Napels en als Karel V koning van Sicilië (1735-1759).

Het was in zijn hoedanigheid als koning van Napels (foto onder) dat de rijkdommen van de Farneses in zijn richting stroomden. Zo kwam het grootste gedeelte van de kunstcollectie bij de Bourbons terecht.

farnsese (5)

Tot ongenoegen van velen werd de verzameling overgebracht naar Napels. Het grootste deel van de collectie bevindt zich vandaag nog steeds in de voormelde musea in Napels.

Ook het palazzo van de familie Farnese in Rome kwam in het bezit van de Bourbons, die het tientallen jaren verwaarloosden en er pas in 1861, na het verlies van hun koninkrijk Napels, hun intrek namen.

In 1874 slaagde de Franse minister De Noailles erin het gebouw van de Bourbons te huren. Daarna verbleven Franse ambassadeurs sporadisch in een gedeelte van het palazzo, maar de ambassade van Frankrijk is er pas officieel gevestigd in 1874, een jaar later gevolgd door de École française de Rome.

In 1911 werd een huurcontract opgesteld waarin een clausule was opgenomen dat de Franse overheid het gebouw voor drie miljoen Franse francs zou kunnen kopen indien de Italiaanse staat het niet binnen de 25 jaar definitief zou hebben verworven.

Net vóór het verstrijken van die deadline kocht Italië in 1936 het paleis aan, maar stond het vrijwel onmiddellijk weer af aan Frankrijk.

Er werd een overeenkomst ondertekend waarbij de Fransen het palazzo voor een periode van 99 jaar in gebruik mochten nemen.

Frankrijk engageerde zich voor de restauratie en het ter beschikking stellen van een Italiaans ambassadegebouw in Parijs.

In 2035 moet die wederzijdse overeenkomst dus worden herzien, verlengd of opgezegd.

farnsese (3)

Palazzo Farnese heeft een grote ontvangsthal (atrium) met vele zuilengalerijen en sierlijk stucwerk. Ook de tuin, waarin onder meer sinaasappelbomen groeien, is mooi en goed onderhouden.

Het Palazzo Farnese vormde lange tijd het centrum van het Romeinse culturele leven, omdat het zich op een van de mooiste en drukst bezochte pleinen van Rome bevond, vlakbij Campo de’ Fiori.

De twee enorme fonteinen op Piazza Farnese, vóór het gebouw, zijn badkuipen die oorspronkelijk in de Thermen van Caracalla stonden. Bovenop de fontein zie je de iris uit het wapen van de Farnese-familie, die vaak wordt verward met de lelie, het symbool van Frankrijk.

In de tijd van de Farneses werden op dit plein stierengevechten gehouden en naar verluidt sprongen de stierenvechters nu en dan in de fonteinkuip om niet op de horens te worden gespietst.

farnsese (4)

Christina van Zweden (1626-1689) verbleef na haar geruchtmakende intrede in Rome op 26 december 1655 gedurende een jaar met haar hofhouding in dit paleis.

Haar libertijnse levenswijze en haar uitspraken die weinig aan de verbeelding overlieten (ik ben even aangenaam in de conversatie als in bed) brachten de paus regelmatig in verlegenheid.

De confrontatie tussen Tosca en politiechef Scarpia uit de beroemde opera Tosca van Puccini speelt zich ook af in Palazzo Farnese.

De Farneses hebben ook een link met de Nederlanden. Alessandro Farnese (de naam van stamvader Alessandro werd in de familie veel gebruikt), geboren in Rome op 27 augustus 1545 en gestorven in Atrecht, op 3 december 1592, was van 1578-1592 ook landvoogd van de Nederlanden.

Hij was de zoon van Margaretha van Parma en Ottavio Farnese, de hertog van Parma, en dus een onwettige kleinzoon van keizer Karel V en via zijn vader een achterkleinzoon van paus Paulus III.

Clublid Johan Vanhecke meldt dat er nog een tweede Alessandro Farnese is die een rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de Zuidelijke Nederlanden.

Alessandro Farnese (1635-1689), prins van Parma en ¨Piacenza, en landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden van 1678 tot 1682. Hij was de tweede zoon van Odoardo Farnese, hertog van Parma en Piacenza, en diens vrouw Margarita de’Medici.

Nadat hij onderkoning van Navarra (1675-1676) en Catalonië (1676-1677) was geweest, werd hij na de Hollandse Oorlog in 1678 – exact 100 jaar na de eerste landvoogd Alessandro Farnese – aangesteld als landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden. In tegenstelling met zijn beroemde naamgenoot was hij totaal onbekwaam en werd hij door de bevolking gehaat.

Later werd hij generaal in het Venetiaanse leger (1682-1687) en admiraal in het Spaanse leger. Ter onderscheiding van zijn overgrootvader Alessandro Farnese, deze die dus 100 jaar eerder landvoogd van de Nederlanden was geweest, werd hij ook wel Alessandro di Odoardo Farnese genoemd.

Hij overleed in 1689 ongehuwd. Bij zijn maîtresse Maria Lao y Carillo had hij vier kinderen.

Palazzo Farnese kan op maandag, woensdag en vrijdag gedeeltelijk worden bezocht. Rondleidingen moeten minstens een week vooraf worden aangevraagd, duren 45 minuten en worden geleid door professionele gidsen. Ze verlopen in het Frans, Italiaans of Engels.

www.inventerrome.com

2 Reacties to “5,6 miljoen euro voor restauratie van Palazzo Farnese”

  1. martin tukker Says:

    Wordt bij de restauratie van de tuinmuren ook het bruggetje van Michelangelo meegenomen? Dat ziet er de laatste jaren steeds verwaarloosder uit.

    • S.P.Q.R. Says:

      Daarover staat voorlopig niets vermeld in het meerjarenplan. Ik vermoed dat de verantwoordelijkheid voor het ‘bruggetje’ tegenwoordig ook minstens voor een deel bij de stad Rome ligt omdat het deel uitmaakt van het openbare domein. In dat geval wordt het al meteen een heel stuk ingewikkelder omdat er minstens drie partijen met elkaar moeten overeenkomen wie hoeveel kosten van de restauratie zal dragen. En zoals bekend is de stadskas van Rome helemaal leeg en moeten er “prioriteiten worden gesteld” zoals dat heet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.