Archive for 3 april 2021

Een bezoek aan de Santa Maria in Trastevere (I)

3 april 2021

Regelmatig krijgen we een vraag over de Santa Maria in Trastevere, één van de mooiste en oudste kerken van Rome. Over deze kerk, de geschiedenis ervan en de vele bezienswaardigheden in het gebouw, valt echter zoveel te vertellen dat vijftien artikels wellicht niet voldoende zouden zijn. Dat zou wat teveel van het goede zijn. Daarom brengen we de komende weken, in verschillende afleveringen, nu en dan een bijdrage over een aantal opmerkelijke aspecten of bijzondere bezienswaardigheden van deze kerk.

De gerestaureerde gevelmozaïeken van de Santa Maria in Trastevere

Ruim drie jaar geleden kreeg de voorgevel van de Santa Maria in Trastevere, te vinden aan de gelijknamige Piazza, gedurende vijftien maanden een grondige opknapbeurt. De grote mozaïek uit de twaalfde eeuw, de travertijnen beelden uit de achttiende eeuw en de fresco’s uit de negentiende eeuw werden eveneens gerestaureerd. De ingreep kostte 400.000 euro maar het resultaat is prachtig.

Het oorspronkelijke kerkgebouw werd opgericht in de derde eeuw na Chr. De huidige structuur dateert uit de twaalfde eeuw, toen de kerk werd herbouwd in opdracht van paus Innocentius II.

Bij die gelegenheid werd ook extra materiaal uit de Thermen van Caracalla gerecupereerd, waaronder heel wat marmer, kolommen en kapitelen.

In 1702, onder paus Clemens XI, herstelde Carlo Fontana het grote mozaïek en voegde hij de architecturale kaders aan de ramen toe.

De laatste verbouwing werd uitgevoerd tussen 1863 en 1874 door Virginio Vespignani in opdracht van paus Pius IX. Vespignani besliste echter om de gehele gevel te versieren met het schilderij van Silviero Capparoni, dat het mozaïek omringt.

santamariaintrastevere (2)

Het is eeuwen geleden dat de gevel van de Santa Maria in Trastevere nog te zien was zoals die vandaag, na de restauratie van enkele jaren geleden, wordt getoond.

De beelden en vooral de figuren uit het mozaïek waren door de invloed van smog en de weersomstandigheden erg donker geworden. Nu zien ze er weer schitterend uit.

De oorspronkelijke kleuren waren bijna volledig verdwenen. Voortdurende waterstromen uit een kapotte goot deden de kunstwerken evenmin goed. Ook dat euvel werd inmiddels hersteld.

De restaurateurs waarschuwden na afloop van hun opdracht drie jaar geleden dat hun werk slechts een beperkte levensduur heeft. Er moet een strak onderhoudsschema worden gevolgd of de klimatologische omstandigheden zullen opnieuw schade veroorzaken.

De fraaie gerestaureerde gevel van de Santa Maria in Trastevere ontsnapte niet aan het grote verlichtingsproject waarmee de stad Rome en energiemaatschappij Acea de jongste jaren in een snel tempo een heleboel Romeinse monumenten en fonteinen voorzien van zuinige, met ledlampen uitgeruste sfeerverlichting.

Bij de Santa Maria in Trastevere zetten liefst 51 lichtprojectoren het architectonische profiel van de gevel, de gerestaureerde mozaïeken en de klokkentoren van de basiliek letterlijk in de schijnwerpers.

De nieuwe lichtspots zijn zodanig geplaatst dat alle delen van het gebouw voor het eerst aan alle zijden verlicht zijn. Dat was vroeger niet het geval.

santamariaintrastevere (1)

Er is gekozen voor een warme tint licht, met een hoge kleurweergave, speciaal ontworpen om perfect te integreren in de sfeer van de historische wijk Trastevere.

Het nieuwe verlichtingssysteem behoort tot het meest moderne van Rome en is uitgerust met een geavanceerd digitaal controlesysteem. Via een internetverbinding kan elk lichtpunt afzonderlijk worden geregeld.

Het is ook mogelijk om de exacte lichtintensiteit te meten en de spots zodanig in te stellen dat elk architectonisch element in alle weersomstandigheden of zodra het donker wordt, zo perfect mogelijk wordt versterkt en zichtbaar is.