Mozaïekenfeest in de Centrale Montemartini

Met nauwelijks toeristen in Rome durven we weleens vergeten dat de tentoonstellingskalender in de stad gewoon voortloopt. Dat probeert men tenminste zo goed mogelijk te doen, al heeft het jojo-effect waarbij sommige tentoonstellingen het voorbije jaar tot drie keer moesten sluiten en weer heropenen, ongetwijfeld een aantal curatoren meermaals tot wanhoop gedreven.

Zo zijn er momenteel enkele tentoonstellingen aan de gang die vooral focussen op de recente of oudere geschiedenis en het ontstaan van Rome of Italië in het algemeen.

We hadden het al eerder over Roma. Nascita di una capitale 1870-1915 (te bezoeken tot 26 september) en zopas is in Rome nog een grote enigszins verwante expo gestart waarover we het één van de komende dagen zullen hebben.

Puur educatief is een bezoek aan enigszins gespecialiseerde leerrijke tentoonstellingen van dit niveau sterk aanbevolen aan elke Romeliefhebber (m/v) en we hopen samen met jullie dat de betreffende expo’s lang genoeg lopen zodat je de komende maanden nog de kans krijgt om ze te bezoeken.

ColorideiRomani_MICNews_1050x545

Vandaag nemen we een kijkje bij de tentoonstelling Colori dei Romani. I mosaici dalle Collezioni Capitoline. Die expo is eind april begonnen in de Centrale Montemartini en is nog te bezoeken tot 15 september.

In het algemeen is dat de maand waarin de meeste grotere voorjaarstentoonstellingen eindigen en tevens de periode waarin de nieuwe grote najaarsexpo’s zich voorbereiden om in de loop van oktober de deuren te openen voor alweer een nieuw publiek.

Colori dei Romani toont een brede selectie Romeinse mozaïeken die werden gemaakt tussen de eerste eeuw v. Chr. en de vierde eeuw na Chr. Ze bevat een heleboel meesterwerken uit de Capitolijnse Musea die in vele gevallen nauwelijks bekend zijn bij het publiek.

Een aantal mozaïeken die nu in de Centrale Montemartini te zien zijn, werden reeds in 2019 gepresenteerd op een zeer succesvolle drievoudige buitenlandse tentoonstelling op drie verschillende locaties: in Sofia (Bulgarije), in Jerevan (Armenië) en in Tbilisi (Georgië).

De samenstellers gebruiken de fragmenten om telkens een stukje geschiedenis van de stad Rome te vertellen.

Naast de mozaïeken worden ook fresco’s, ornamenten en sculpturen tentoongesteld die in de oudheid het interieur van Romeinse woningen hebben verfraaid.

colmoz(8)

Deze wanddecoratie en de iconografische afbeeldingen bieden een boeiend inzicht in de smaak en de gewoontes van de Romeinse samenleving.

De Capitolijnse Musea doken ook in hun rijke archieven om de tentoongestelde fragmenten te illustreren en te documenteren met historische foto’s, aquarellen en tekeningen.

Dit archiefmateriaal toont op zijn beurt de omstandigheden waarin de artefacten destijds werden ontdekt of opgegraven.

Zo krijg je tegelijk het verhaal van de stedelijke transformaties en vooral van de bouwlust waarmee Rome in de laatste decennia van de negentiende eeuw te maken kreeg.

De tentoonstelling in de Centrale Montemartini is verdeeld in vier thematische secties.

Het eerste deel vertelt de geschiedenis van de mozaïekkunst en leert ons meer over de technieken die de Romeinen gebruikten om hun kunstige decoratieve vloeren en muren te ontwerpen.

Je komt meer te weten over de gebruikte materialen, de kleuren, de decoratieve motieven, enz.

colmoz(3)

De evolutie van de mozaïekkunst biedt een overzicht van het meest eenvoudige decoratieve mozaïek tot de meest verfijnde figuren die de Romeinen met veel technisch vernuft en artistieke inspiratie wisten te maken.

Deel twee werpt een blik op de woningen in Rome tussen het einde van de Republikeinse tijd en de late oudheid. Zowel luxewoningen als eenvoudige verblijven komen aan bod.

Hier zijn het vooral de mozaïeken uit de luxueuze woningen uit de Republikeinse tijd die de aandacht trekken. Een opmerkelijk kunstwerk is de grote polychrome cassettemozaïek die werd ontdekt in de Villa Casali al Celio.

Het topstuk van dit deel van de tentoonstelling is echter het buitengewone muurmozaïek die het vertrek van een schip uit de haven verbeeldt.

colmoz(1)

Het gaat om een zeer kostbaar ornament uit de domus van Claudius Claudianus, een residentie die reeds in de tweede helft van de tweede eeuw na Chr. werd gebouwd op de Quirinaal-heuvel.

Het derde gedeelte van de tentoonstelling is gewijd aan de basilica Hilariana en de onderliggende cultusplek van Cybele en Attis.

De eerste archeologische overblijfselen uit de Romeinse tijd werden op deze site pas ontdekt tussen 1889 en 1890, toen er graafwerken begonnen voor de bouw van het militaire hospitaal op de Celio.

montemartini

Deze bij het publiek nauwelijks bekende site bevindt zich op een terrein dat eigendom is van de Policlinico militare.

Toen men aan het einde van de negentiende eeuw begon te graven in en rond de oude cultusplaats onder de basiliek, bleek deze een ware schatkamer waar men een heleboel prachtige artefacten ontdekte die buitengewoon goed bewaard bleken te zijn.

Bij de belangrijkste vondsten uit die tijd horen twee mozaïeken die eveneens te zien zijn op de tentoonstelling.

colmoz(6)

De basiliek werd destijds gebouwd door Manius Poblicius Hilarus, een rijke parelhandelaar die zijn naam gaf aan het gebouw waar zich op de drempel een mozaïek-inscriptie in het Latijn bevindt, hierna vrij vertaald door een Chinese vrijwilliger: ‘Dat voor wie hier binnenkomt de goden welwillend zijn (wens ik) evenals voor de basilica van Hilarus’

Het gezicht van de genereuze weldoener staat eveneens afgebeeld op een mozaïek dat zich op de voet van zijn standbeeld bevond en dat ontdekt werd aan de ingang van het gebouw.

Een vierde en laatste deel van de expo in de Centrale Montemartini schenkt aandacht aan de vele mozaïeken die aangetroffen zijn in graven en necropolissen buiten de stad.

colmoz(2)

Opvallend is dat de versieringen, eender of het nu figuratieve thema’s of mythologische onderwerpen betreft, er altijd op gericht zijn om de kwaliteiten van de overledene te benadrukken en te versterken.

De getoonde artefacten komen voornamelijk uit de periode tussen de tweede en de derde eeuw na Chr. en komen allemaal uit funeraire vindplaatsen in de buitenwijken van Rome.

Een opvallend kunstwerk hier is het achthoekige kleurige mozaïek met pauwen, een emblematisch voorbeeld van een decoratief motief vol eschatologische en heilzame betekenissen.

colmoz(4)

De pauw, een vogel die heilig is voor Dionysus, verliest elk jaar de veren van zijn staart, maar die groeien tegen de lente weer aan, net als de bloemen die in dit seizoen ontluiken.

De pauw zinspeelt op de wedergeboorte na de dood. Dit mozaïek vormde het centrale deel van de vloer van een rijk familiegraf langs de Via Appia.

Colori dei Romani. I mosaici dalle Collezioni Capitoline
Tot 15 september 2021
Centrale Montemartini

Via Ostiense 106
Van dinsdag tot en met zondag van 9 tot 19 uur

www.centralemontemartini.org
info.centralemontemartini@comune.roma.it

Online tickets kan je hier kopen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.