Nieuw openbaar park in hartje Rome

Boven de ondergrondse parkeergarage in de Via Giulia, een bouwproject dat jaren heeft aangesleept, wordt een al even lang verwachte tuin in barokstijl aangelegd. De Giardino di Via Giulia wordt een groene plek in het hart van de stad met een boomgaard, struikgewas, vijvertjes en een fontein.

Aan de Via Giulia komt een rechtstreekse toegang tot de parktuin. De tuin zal een uitzicht bieden over de Tiber en in de richting van de Gianicolo, met op de achtergrond, aan de overzijde van de rivier, de Orto Botanico, de botanische tuin van Rome.

parcogiulia(21)

Het is al meer dan tien jaar geleden dat zeven internationaal vermaarde architecten werden verkozen als finalisten van een architectuurwedstrijd die als doel had een einde te maken aan de lege plek die de omgeving van Piazza della Moretta vandaag vormt in de Via Giulia.

In deze laatste straat, bezaaid met de vindingrijkheid en de genialiteit van zowat alle grote bouwmeesters uit de renaissance, werd in het begin van de vorige eeuw de sloophamer ingezet om een kruispunt en een paar extra straten aan te leggen.

Het plan voor de heraanleg van de omgeving ontstond in 1909. Het was de bedoeling een nieuwe en vlottere verbinding te creëren tussen de Chiesa Nuova en de Regina Coeli-gevangenis aan de overzijde van de Tiber. Daarvoor moesten onder meer het Palazzo Ruggia en het Casa Incoronati wijken.

De werken werden wel aangevat maar door allerlei omstandigheden werd de geplande weg nooit volledig afgewerkt. Daardoor bleef de Via Giulia tot vandaag zitten met een kruispunt dat hoegenaamd geen doel heeft en een pleintje dat eigenlijk geen plein is maar een nutteloze leegte.

In 1939 werden in de onmiddellijke nabijheid, tussen de Via Giulia en de Via Bravaria, nog een aantal andere huizen gesloopt. Daardoor ontstond in de hele buurt een enorme bouwkundige wonde die nooit echt is geheeld.

Al hebben de bewoners en toeristen deze omgeving nooit anders gekend. Het is pas wanneer je er op let dat je begint te beseffen dat er iets mis is met deze buurt, dat hier ooit iets fundamenteels is weggehaald, dat er iets ontbreekt.

Ruim tachtig jaar na de desastreuze sloop door het toenmalige fascistische regime, ziet het er nu eindelijk naar uit dat het stadsbestuur werk gaat maken van de herontwikkeling van dit deeltje van de Via Giulia en de ruimte tussen de Lungotevere Sangallo, de Vicolo delle Prigioni en de Virgillio-school.

parcogiulia(22)

Het stadsbestuur wilde de oude structuur terug in ere herstellen maar dat is vandaag in het historische stadshart geen evidentie.

Het project vormde een grote uitdaging voor de architecten die hun door de hedendaagse tijd gekleurde visie moeten verzoenen met de middeleeuwse structuur van de straat die verbonden is met alle grote namen uit de renaissance, gaande van Michelangelo tot Borromini, van da Sangallo tot Maderno.

Het hoeft dus niet te verwonderen dat in 2011 alle hoop om de troosteloze leegte tussen Lungotevere dei Tebaldi en de Largo della Moretta in te vullen was gevestigd op de zeven finalisten van de architectuurwedstrijd.

Dat waren allemaal internationaal vermaarde ontwerpers, die elk een concreet voorstel hadden ingediend. De finalisten waren Paolo Portoghesi, Aldo Aymonino, David Chipperfield, Stefano Cordeschi, Franco Purini, Giuseppe Rebecchini en Roger Diener.

Het ontwerp van de tuin werd uiteindelijk toevertrouwd aan een architectengroep bestaande uit de Zwitserse kantoren Diener & Diener Architekten (Basel) en Vogt Landschaftsarchitekten (Zürich), bijgestaan door Garofalo Miura Architetti uit Rome.

parcogiulia(7)

In februari 2011 stelden de architecten hun ideeën voor aan het publiek in de tentoonstellingszaal van het Ara Pacis Museum. Volgens het plan wordt in totaal ongeveer 5.200 m² ruimte bedekt volgens een ontwerp dat enigszins gebaseerd zal zijn op de tuin van het nabijgelegen palazzo Farnese.

Een gedeelte van de belangrijke archeologische ontdekking op deze plek wordt geïntegreerd in de tuin, maar daarover zo meteen meer.

Na de expo in het Ara Pacis Museum was het de bedoeling dat het stadsbestuur de knoop zou doorhakken en snel een definitieve ontwerper zou aanduiden om het project aan te vatten. Dat is nooit gebeurd.

Als verdediging van het stadsbestuur kan ditmaal worden ingeroepen dat in dezelfde periode in het betreffende gebied, waar ook een ondergrondse parkeergarage was gepland, de paardenstallen van keizer Augustus werden ontdekt.

parcogiulia(14)

Dat was een zodanig grote archeologische sensatie dat de bouw van de geplande parking meteen vele jaren zou worden opgeschoven, al wist de projectontwikkelaar dat toen nog niet.

De werkzaamheden aan het ondergrondse parkeergebouw werden meteen opgeschort en de archeologen kregen vrij spel om de site grondig te onderzoeken. De opgravingswerken slorpten ruim vijf miljoen euro op en zorgden voor nieuwe, baanbrekende inzichten.

Het stabulum bleek zo goed bewaard en leverde zoveel details en nieuwe visies op dat bepaalde theorieën over de organisatie van de facties van de wagenmenners al moesten gewijzigd worden.

stallen

De archeologen hebben de voorbije jaren proberen uit te zoeken hoe de structuur van het complex precies in elkaar stak.

Dankzij deze ontdekking in de Via Giulia kwamen ze veel meer te weten over het ontwerp en de onderdelen van dergelijke gebouwen. Het meeste van wat hierover tot nog toe gekend was, is afkomstig van een paar voorbeelden in kleinere militaire kampen of van zeldzame afbeeldingen, weergegeven in mozaïeken zoals die in Noord-Afrika werden ontdekt.

parcogiulia(13)

De structuur van het complex bestaat uit een reeks parallelle wanden, verbonden door gangen. Het geheel is opgetrokken uit travertijn. In sommige delen bevinden zich nog de stenen palen waaraan de dieren werden vastgemaakt.

De stijl en methode van bouwen wijzen duidelijk in de richting van Agrippa, de goede vriend van keizer Augustus die in zijn latere politieke carrière verantwoordelijk was voor veel publieke gebouwen, herstelwerkzaamheden en verbeteringen, waaronder de renovatie en bouw van aquaducten, thermen en tuinen.

Maar de archeologische ontdekking zette ook de eerdere plannen voor de herinrichting van dit stukje openbare ruimte stil. Het was ook het begin van een ellenlange discussie of de ondergrondse parking nog mocht worden gebouwd of dat de hele archeologische site integraal zou bewaard blijven.

parking-via-giulia

Een actiecomité probeerde de aanleg van de parking te voorkomen. Andere burgers waren dan weer voorstander van wat extra parkeerplaatsen in de buurt. De projectontwikkelaar klaagde dat het project handenvol geld opslorpte zonder dat er ook maar één steen kon worden gebouwd.

Noch de stad, noch de regering vond echter geld om de site op een of andere manier als museum of archeologische bezienswaardigheid te integreren in de parkeergarage, laat staan dat er voldoende middelen beschikbaar waren om de voormalige keizerlijke paardenstallen volledig te beschermen en open te stellen voor het publiek.

Het grootste deel van de voormalige paardenstallen van keizer Augustus zijn vandaag zorgvuldig bedekt met speciaal geotextiel om ze te conserveren voor het nageslacht. Daarna verdwenen ze onder het beton van de parking die alsnog werd gebouwd.

parcogiulia(20)

Slechts een beperkt deel van de archeologische ontdekking bleef behouden en dat stuk wordt nu geïntegreerd in de nieuwe tuin.

De projectontwikkelaar moest zijn parking wel inkrimpen tot 220 parkeerplaatsen in plaats van de 360 die oorspronkelijk waren gepland.

parcogiulia(4)

De parking telt naast het gelijkvloers nog drie ondergrondse niveaus, die elk een eigen kleur hebben.

Begin dit jaar werd het technisch-administratieve proces voor de aanleg van de nieuwe parktuin eindelijk afgerond, al kan niemand vertellen waarom dat jaren heeft moeten duren.

parcogiulia(5)

Het ontwerp van de tuin kreeg, in samenspraak met de omwonenden, nog enkele bijsturingen en werd reeds een tijdje geleden voorgesteld aan de pers en de buurtbewoners.

Het voornaamste en ook goede nieuws is eigenlijk dat de tuin het bovenoppervlak van de ondergrondse parking zal bedekken.

parcogiulia(2)

De tuin smelt samen met de parkeerinfrastructuur zonder de verkeersstroom van de auto’s te hinderen en maakt een einde aan een aanzienlijk gedeelte van de lelijke open plek.

De tuin krijgt verschillende ingangen en zal ook toegankelijk zijn langs de Via Giulia. De groene zone biedt een panoramisch uitzicht over de Tiber en richting Janiculum, met de botanische tuin op de achtergrond.

Het idee is om met de tuin een sfeer te creëren die de bezoekers onderdompelt in stilte en rust, ongeacht het feit dat er ondergronds wagens rondrijden.

De groene ruimte is opgedeeld in drie delen. Het atrium wordt gedomineerd door een grote vijver. Dan is er een boomgaard waarin citrus-, olijf-, vijgen- en moerbeibomen worden geplant.

Ten slotte is er de zogenaamde geheime tuin, waar een wilde mix van bomen, wijnstokken en heggen een deel van de oude ruïnes van de keizerlijke paardenstallen omringt.

Bij de ingangspoorten leiden enkele paden naar terrasjes en een café. Daaromheen worden beuken en platanen geplant.

parcogiulia(3)

Voor wie zich afvraagt hoeveel je betaalt om met de wagen een tijdje in Parking Via Giulia te mogen vertoeven: hierna vind je de parkeertarieven.

Voor buurtbewoners en vaste klanten gelden aangepaste tarieven. Een aantal restaurants in de buurt betalen de parkeerkosten terug als je bij hen komt tafelen.

parcogiulia(17)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.