Archive for 21 juli 2021

De onweerlegbare wetenschappelijke conclusies over de rol van paus Pius XII tijdens WO II

21 juli 2021

Op 2 maart 1939 werd kardinaal Eugenio Pacelli tot paus gekozen en tien dagen later besteeg hij de pauselijke troon met de naam Pius XII. Het begin van een ongelukkige periode: hij zou de Kerk moeten leiden in de verschrikkelijke jaren van de Tweede Wereldoorlog.

Toen het conflict voorbij was, werd Pacelli geprezen als de redder van Rome van de vernietiging van de nazi-bezetting. Toppolitici en invloedrijke persoonlijkheden uit de joodse wereld prezen zijn gedrag en werk.

Kort daarna veranderde die visie echter radicaal. Eerst haalde de Sovjetpers uit. Daarna plaatste het bekende toneelstuk Il Vicario van Rolf Hochhuth uit 1963 hem bij de publieke opinie in een heel ander licht.

Zo ontstond de zogenaamde beschuldiging van het ‘stilzwijgen’. Het verhaal dat de paus de nazipraktijken stilzwijgend had gedoogd en dus in feite een handlanger was van de nazi’s begon zich te verspreiden. De verdachtmakingen hielden jarenlang aan.

De waarheid was onbekend. Wat wist de paus nu echt van de wreedheden die tijdens de oorlog waren begaan? Hoe gegrond waren de reconstructies die spraken van een briefwisseling tussen hem en de Amerikaanse president Roosevelt om een escalatie van de oorlog te voorkomen?

piusboek

Hoe zat het echt met de verhalen over geheime netwerken om de ontsnapping van de vervolgden door het regime te ondersteunen? Zijn er werkelijk geïmproviseerde dopen georganiseerd om duizenden Joden te kunnen redden van vervolging?

De geruchten bleven nu en dan opduiken en gingen een eigen leven leiden. De discussies over de zogenaamde controversiële figuur Pius XII laaiden regelmatig op.

De huidige paus Franciscus besliste om voor eens en altijd een einde te maken aan de onwaarheden en foute berichtgeving en kondigde enkele jaren geleden de nakende opening van dit deel van de geheime archieven aan. De documenten uit dat archief zijn inmiddels vrijgegeven voor wetenschappelijke studie en verklaren en verduidelijken de acties van zijn voorganger.

De Vlaming Johan Ickx speelde daarin een cruciale rol. Hij werkt al meer dan twee decennia in de archieven van de Heilige Stoel en vandaag leidt hij het Historisch Archief van de Afdeling voor de betrekkingen met Staten van het Vaticaanse Staatssecretariaat.

johanickxJohan Ickx

Het archief werd de voorbije jaren door Johan Ickx en zijn team gedigitaliseerd, wat het opzoekingswerk vergemakkelijkt. Johan Ickx heeft de voorbije jaren tijdens dat digitalisatieproces ook talloze documenten in handen gehad en kunnen bestuderen.

Hij was dus beter dan wie ook geplaatst om over het onderwerp een onderbouwd boek te publiceren. In het boek reconstrueert Johan Ickx de gebeurtenissen die zich afspeelden in de jaren waarin het naziregime de uitroeiing van het Joodse volk op kruissnelheid had gebracht.

De auteur baseert zich uitsluitend op authentiek documentair bewijs en reconstrueert de gebeurtenissen waarin Pacelli en zijn naaste medewerkers, het beroemde Bureau, fungeren als hoofdrolspelers in een levendig en accuraat verhaal. Het boek werpt op die manier licht op één van de grote onopgeloste mysteries van de Tweede Wereldoorlog.

Zoals verteld kregen de paus en het Vaticaan de voorbije decennia vaak het verwijt dat ze de nazipraktijken stilzwijgend gedoogden en er niets werd gedaan om de joden te redden van hun gruwelijke lot.

Dat klopt dus niet zoals de historische archieven en de briefwisseling duidelijk maken en waaruit blijkt dat de paus wel degelijk begaan was met het lot van de joden en het Vaticaan zich ook actief inzette om zoveel mogelijk mensen te redden. De inspanningen van het Vaticaan waren gericht op ‘het redden van elke mens, ongeacht diens huidskleur of geloof’.

Geïnteresseerden die meer willen weten over het boek dat clublid Johan Ickx schreef naar aanleiding van de openstelling van de geheime archieven van paus Pius XII, kunnen de bovenstaande informatieve reportage bekijken waarbij de auteur wordt geïnterviewd. Alles gebeurt in het Italiaans, maar er is Engelstalige ondertiteling.

Het boek is uitgegeven in het Italiaans bij Editore Rizzoli in Milaan en is beschikbaar in alle Italiaanse boekhandels. In het buitenland is het ook te koop via diverse online winkels, waaronder amazon.nl., bol.com en Fnac. Sommigen bieden ook een e-book versie aan.

Pio XII e gli ebrei
Auteur: Johan Ickx
Taal: Italiaans
Prijs: 22 euro (afhankelijk van het land van verkoop)
Aantal pagina’s: 416
Uitgever: Rizzoli, Milaan

ISBN: 9788817149525