Nieuwe toptentoonstelling in de Scuderie del Quirinale

Na de grote tentoonstelling rond de schilder Raffaello, die meermaals geplaagd en gehinderd werd door zowel de lockdowns als de coronamaatregelen, pakt de Scuderie del Quirinale dit najaar alweer uit met een nieuwe en lang verwachte spraakmakende toptentoonstelling die nu al geldt als één van de meest spectaculaire en indrukwekkendste culturele evenementen die Rome dit najaar nog zal beleven.

Met Inferno toont de bekende tentoonstellingsruimte vlakbij het presidentieel paleis letterlijk visioenen uit de hel. Daarmee voegt de Scuderie del Quirinale een belangrijke activiteit toe aan de drukke agenda met vieringen en herdenkingen naar aanleiding van de zevenhonderdste verjaardag van de dood van Dante Alighieri.

De tentoonstelling zal te zien zijn van 15 oktober 2021 tot 9 januari 2022 en wordt samengesteld door Jean Clair. Iconografisch maken we kennis met de wereld van de verdoemden zoals die door talrijke kunstenaars in de loop der eeuwen werd getoond.

De bezoekers worden op hun tocht door de tien zalen van de Scuderie del Quirinale begeleid door de verzen van de Goddelijke Komedie van Dante. Het circuit voert je gaandeweg langs een pad met talrijke schitterende kunstwerken, te beginnen vanaf de middeleeuwen tot de twintigste eeuw.

Het kwaad, de zonde, de verdoemden, de dood, het verderf, oorlog, pijn en vooral de hel als plek waar je toch maar beter wegblijft, blijken in de loop der eeuwen behoorlijk populaire en dankbare thema’s voor talrijke kunstenaars te zijn geweest. Velen hebben zich laten inspireren door deze thema’s en er hun fantasie op los gelaten. Het is een selectie van deze werken die we hier te zien krijgen.

inferno

We mogen kunstwerken verwachten van een heleboel erg uiteenlopende kunstenaars, gaande van onder meer Sandro Botticelli, Jheronimus Bosch, Beato ‘Fra’ Angelico, Pieter Bruegel, Francisco Goya, Édouard Manet, Eugène Delacroix, Auguste Rodin, Paul Cézanne, Franz von Stuck, Giacomo Balla, Otto Dix, Boris Taslitzky, Gerhard Richter, Anselm Kiefer en vele anderen.

Tijdens de voorstelling van Inferno omschreef curator Jean Clair het nieuwe initiatief als een krachtige, ambitieuze en spectaculaire tentoonstelling die de bezoeker door de kracht van beelden en de diepgang van ideeën naar onverwachte territoria kan leiden. Inferno is volgens Clair de eerste grote kunsttentoonstelling die wordt gewijd aan het thema van de hel.

De bedoeling is dat de bezoekers een tocht maken langs de meest angstaanjagende plaatsen uit de hel, verbeeld door de inspiratie en visioenen van kunstenaars uit zowat alle tijdperken.

Concreet zien we dan schematische middeleeuwse scènes en sublieme expressies uit de renaissance en barok, maar evenzeer maken we kennis met gekwelde romantische visioenen en meedogenloze psycho-analytische interpretaties uit de twintigste eeuw.

De expo start spectaculair met het gipsmodel op schaal 1:1 van de monumentale en beroemde La Porte de l’Enfer (De Poort van de Hel) van Auguste Rodin dat uitzonderlijk in bruikleen wordt gegeven door het Musée Rodin in Parijs.

Er wordt een hele sectie gewijd aan de verschillende transliteraties van de ervaring van de hel op aarde: waanzin, vervreemding, oorlog en uitroeiing. Voorbij het hoogtepunt van het kwaad, eindigt de tentoonstelling met de evocatie van het idee van verlossing, toevertrouwd door Dante aan het laatste vers van het Hooglied: En toen gingen we weer naar buiten om de sterren te zien.

Omstreeks 1490 begon Botticelli aan een boek dat vermoedelijk de eerste volledig geïllustreerde editie van De Goddelijke Komedie moest worden. Het project raakte echter nooit voltooid. 92 perkamenten vellen met tekeningen in pen en bruine inkt voor het boek zijn bewaard gebleven, allemaal zo’n 32 x 48 cm in omvang, met de illustraties in de breedte (landschapformaat).

Dankzij de medewerking van de Biblioteca Apostolica Vaticana, zal gedurende de eerste weken van de tentoonstelling in de Scuderie del Quirinale het beroemdste en meest emblematische meesterwerk van deze iconografie van Sandro Botticelli uitzonderlijk worden uitgeleend.

Op de achterzijde van elk vel staat de tekst van een canto, zodat kunsthistorici ervan overtuigd zijn dat de opzet was om een boek te maken met de rug aan de bovenzijde, als een kalender, waarop opengeklapt boven de illustratie te zien was en onder de tekst van het bijbehorende canto.

In alle eerdere geïllustreerde edities was de tekst duidelijk het belangrijkste onderdeel, met de illustraties meestal klein daartussen gezet of onderaan geplaatst. Bij Botticelli kregen de illustraties en de tekst evenveel ruimte, met de afbeeldingen boven de tekst.

Volgens kunsthistoricus Andrew Butterfield kende dit formaat in de geschiedenis van het Italiaanse boekontwerp geen voorganger. Drie van de illustraties zijn – soms gedeeltelijk – ingekleurd, waardoor kunsthistorici denken dat Botticelli van plan was alle illustraties te schilderen. Hij voltooide de tekeningen echter niet en kwam tot Canto 32 van het Paradijs.

De tentoonstelling zal in totaal ongeveer tweehonderd kunstwerken bevatten die in bruikleen worden gegeven door meer dan tachtig grote binnen- en buitenlandse musea.

Sommige werken zijn afkomstig uit openbare collecties, andere bevinden zich al eeuwenlang in prestigieuze privécollecties maar worden nu uitzonderlijk getoond aan het publiek.

Het gaat om schilderijen en artefacten uit Italië en Vaticaanstad, maar er komen ook bruiklenen uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Spanje, Portugal, België, Zwitserland, Luxemburg, Bulgarije, enz.

Tot de thema’s die in de verschillende zalen van de tentoonstelling aan bod komen behoren de Val van de rebelse engelen, het Laatste oordeel, de Poort van de hel, Charon, de Bewoners van de hel, de Topografie van Dante’s Inferno, Reizigers naar de hel, de Reis van Dante en Vergilius, Duivels en demonen, Verleidingen en zonde en Dante, dichter-politicus in ballingschap.

Inferno
Van 15 oktober 2021 tot 9 januari 2022
Scuderie del Quirinale
Via Ventiquattro Maggio 16, Rome
www.scuderiequirinale.it

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.