Cippus uit de tijd van keizer Claudius tijdelijk te zien in Ara Pacis-museum

In de Sala Paladino van het Ara Pacis-museum kan je nog tot 30 september een originele cippus bewonderen die op 17 juni tijdens rioleringswerken op Piazza Augusto del Imperatore werd ontdekt. De grenssteen maakte deel uit van de afbakening van het pomerium, het oorspronkelijke hart van het oude Rome.

Het pomerium was het gewijde gebied van Rome dat oorspronkelijk door Romulus zou zijn aangebracht. Volgens de overlevering trok de mythische stichter van Rome met een ploeg de oorspronkelijke grens van het pomerium rond de stad.

Deze heilige grens die scheidde de stad in strikte zin (urbs) van het buitengebied (ager): een ruimte van land, langs de muren, gewijd en omzoomd met stenen cippi, grenspalen, waar het onder meer verboden was om te wonen of gebouwen op te richten, doden te begraven of wapens te dragen.

Dankzij de nog goed leesbare inscriptie hebben archeologen met absolute zekerheid kunnen vaststellen dat de grenssteen in 49 na Chr. werd geplaatst in opdracht van keizer Claudius (41-54) die in die periode het oorspronkelijke pomerium uitbreidde.

cippus(9)

Inscripties op de cippi geven hun functie aan of informeren over het gebied dat ze omringden, zoals heiligdommen en tempelgebieden. In Rome markeerden ze de grenzen van het pomerium, de loop van aquaducten en de openbare wegen.

De recent ontdekte grenssteen uit travertijn (afmetingen 193 cm x 74,5 cm x 54 cm) was lichtjes beschadigd maar verkeerde nog in zeer goede staat. Hij bevond zich op ongeveer 3,5 meter onder het huidige straatniveau.

cippus(6)

De ontdekking is belangrijk omdat ze licht werpt op de exacte locatie van de uitbreiding van het pomerium door Claudius. Het is een nieuw stukje in de puzzel om de oude Romeinse samenleving te begrijpen.

De cippus staat nog tot eind volgende maand opgesteld naast een afgietsel van een beeld van keizer Claudius en een informatiepaneel. Daarna krijgt de steen een definitieve plek in het vlakbij gelegen Mausoleum van Augustus.

cippus(2)

Er zijn tot op heden slechts tien andere cippi van het pomerium uit de tijd van keizer Claudius ontdekt. De laatste keer gebeurde dat in 1909. Vier stenen zijn in hun oorspronkelijke positie achtergelaten.

De andere worden bewaard in musea. Ook de Vaticaanse musea bezitten enkele cippi. Er wordt aangenomen dat zich na de uitbreiding door Claudius ongeveer 140 cippi rond Rome bevonden.

Vanwege zijn belang en de betekenis werden de grenzen van het pomerium slechts zelden aangepast, omdat degene die dergelijke veranderingen doorvoerde zich als het ware opwierp als de ‘nieuwe stichter’ van de stad.

De schrijver Tacitus vermeldt dat volgens de traditie alleen wie het grondgebied van het Romeinse Rijk had uitgebreid, het pomerium mocht vergroten.

www.arapacis.it

www.mausoleodiaugusto.it

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.