Romeins tempelcomplex ontdekt in Libanon

In Tyrus, de Fenicische hoofdstad aan de kust van Libanon, zijn de restanten ontdekt van een complex dat behoorde tot een tempel uit de Romeinse tijd.

De vondst is het resultaat van een een succesvolle opgravingscampagne waarbij werd samengewerkt tussen het het Poolse Centrum voor Mediterrane Archeologie, Universiteit van Warschau (Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego – PCMA UW) en de Pompeu Fabra University in Barcelona.

Bij het project waren ook gespecialiseerde archeologen betrokken uit Libanon, Spanje, Italië, Portugal, Frankrijk en Griekenland.

De stad Tyrus was in de oudheid gedurende lange tijd één van de belangrijkste economische centra van de mediterrane wereld. De plek is al sinds het derde millennium v. Chr. zonder onderbreking bewoond geweest.

tyrus1

In de brons- en ijzertijd was het een bloeiend centrum van Fenicische handel, industrie en ambachten. In de oudheid was Tyrus vooral bekend om de productie van een bijzondere kleur, het zogenaamde Tyrische purper.

Dat werd gewonnen uit de purperslak. De bijzondere paarse kleur was gereserveerd voor koningen en keizers, waaronder ook de Romeinse keizers.

De stad Tyrus komt prominent voor in geschreven bronnen (waaronder de Bijbel) als één van de cruciale economische en politieke centra waarmee rekening moest worden gehouden. Het was voornamelijk vanuit Tyrus dat Fenicische kolonisten naar de westelijke Middellandse Zee, het oprichtende commerciële centrum van Cádiz en Carthago bracht.

De stad Tyrus behield doorheen alle periodes in de geschiedenis haar belang en is nog steeds een van de grootste steden van Libanon. Sinds 1984 staat ze op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

De vijf millennia ononderbroken bewoning zorgen voor een heleboel opeenvolgende archeologische lagen, wat voor archeologen de identificatie van vondsten en ruïntes in Tyrus soms erg moeilijk maakt.

Hoewel de Libanese opgravingen in Tyrus reeds in de jaren ’60 van de vorige eeuw begonnen, is de het grootste deel van de documentatie en de opgravingsresultaten uit die beginjaren verloren gegaan tijdens de onrustige periode van de burgeroorlog die in 1975 uitbrak en zou duren tot 1995.

Later, tijdens de Israëlische-Libanese crisis van 2006 werd Tyrus nogmaals zwaar getroffen, ditmaal door Israëlische bombardementen.

tyrus3

Veel van dat vroegere archeologische werk was geconcentreerd op de niveaus uit de vroege oudheid en de middeleeuwen. Ondanks het historische belang van Tyrus in de brons- en ijzertijd blijven er daarom weinig archeologische bewijzen en resultaten over uit die periodes.

De kennis van de oude stad beperkt zich grotendeels tot een kleine blik op de Romeinse en Byzantijnse overblijfselen die geconcentreerd zijn in twee archeologische parken op de sites van al-Bass en de basilieken.

Het huidige project moet licht te werpen op de aard, de geschiedenis en de evolutie van de stedenbouw op het oude eiland. Het momenteel opgegraven gebied ligt op wat vroeger vermoedelijk het hoogste punt van het eiland was.

De archeologen hebben de opgegraven restanten geanalyseerd en ontdekten een aantal vondsten met Griekse en Fenicische inscripties die wijzen op de sacrale aard van het onderzochte gebied. Het religieuze aspect wordt vooral duidelijk in de Romeinse periode.

tyrus4

Toen werd een enorme structuur gebouwd die intussen geïdentificeerd is als een tempel. Het complex kende twee belangrijke bouwfasen: eentje dateert uit de vroege Romeinse tijden, de andere omvatte een grote verbouwing in de late Romeinse periode.

Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond met een oost-west oriëntatie, een vestibule geflankeerd door twee kolommen en een podium, en een tweede podium aan de andere kant kant van de cella. Beide kolommen zijn eveneens teruggevonden.

tyrus5

De muren van het gebouw waren oorspronkelijk bedekt met zandsteenblokken en ten zuiden van de ingang bevond zich een ondergrondse kamer. Het tempelgebouw stond op een platform gemaakt van massieve blokken uit kalksteen en zandsteen die de zware last van de gevel en van de acht meter hoge zuilen van Egyptisch roze graniet moesten dragen.

Een zuilengang leidde naar de getrapte ingang van het gebouw en was versierd met platen gegraveerd met geometrische motieven. Het was een structuur die, zoals het er nu naar uitziet, bestond uit twee kamers en een binnenplaats uitgelijnd op een noord-zuidas. Eén ervan was versierd met een Egyptisch reliëf met een afbeelding van de godin Isis die haar kind Horus borstvoeding geeft.

tyrus2

De tempel en het ermee verbonden stedelijke gebied ondervonden grote schade en veranderingen in
de vroege Byzantijnse tijd en het complex werd uiteindelijk grotendeels afgebroken om plaats te maken voor andere gebouwen. Samen met een aanzienlijk deel van de stad werd alles nogmaals vernield door een tsunami in de zesde eeuw na Christus.

Volgend jaar zet hetzelfde team archeologen het werk op de tempelsite voort. Op korte termijn zullen de werken zich concentreren op de tempel en het stedelijke gebied dat met het vroegere complex verbonden is. In het noorden bevindt zich nog een tweede monumentaal gebouw, mogelijk een andere tempel. Ook die wil het team nog graag onderzoeken.

Foto’s: Centrum Archeologii
Śródziemnomorskiej Uniwersytetu
Warszawskiego – PCMA UW

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.