Archive for 11 november 2021

Archeologen onderzoeken enorm Romeins amfitheater in Turkije

11 november 2021

In de Turkse provincie Aydin bij de stad Nazilli zijn vorig jaar de ruïnes gevonden van een Romeins amfitheater dat omstreeks 200 n. Chr. werd gebouwd. Pas nu krijgt men enig idee van de omvang van de vondst die gebeurde bij de restanten van een oude verlaten Griekse nederzetting genaamd Mastaura, die ongeveer 2.700 jaar geleden gesticht werd.

Het amfitheater ligt nog grotendeels begraven onder landbouwgrond. Op het terrein staan vijgen- en olijfbomen. De arena is eeuwenlang overwoekerd door planten en bomen. Ook werd de plek in de loop der jaren geleidelijk begraven onder aangewaaid zand.

Doordat het grootste deel van het amfitheater al eeuwen onder de grond ligt, is het uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Wel hebben schatzoekers in het verleden op verschillende plaatsen schade aangericht. De grond is eigendom van een particulier. Het is de bedoeling dat de overheid de plek zal uitroepen tot beschermd gebied.

amfitheater_turkije (2)

Ter plaatse is een team archeologen aan het werk onder leiding van Sedat Akkurnaz, een archeoloog van de Aydın Adnan Menderes University in Turkije. Mastaura is een belangrijke oude nederzetting. Toen Europese reizigers in de achttiende eeuw naar Anatolië kwamen, bezochten zij ook Mastaura en deelden zij interessante informatie over de aanwezigheid van een amfitheater.

Na zo veel mogelijk van dit soort oude bronnen bestudeerd te hebben, is het team op zoek gegaan naar de locatie van de Romeinse arena. Die hebben ze vorig jaar dus ook gevonden.

Na enkele onderzoeken schatten de archeologen dat het amfitheater een diameter heeft van ongeveer 100 m en een hoogte van ongeveer 15 m. Ter vergelijking: het elliptische grondvlak van het Colosseum in Rome bedraagt (over de assen gemeten) 188 bij 156 m en heeft een omtrek van 527 m. De hoogte van de gevel van het Flavische amfitheater is 48,5 m.

amfitheater_turkije (4)

Er zijn zeven voorbeelden van amfitheaters in Anatolië bekend. Het is echter nu al duidelijk dat geen enkel exemplaar zo goed bewaard gebleven is als dit in Mastaura. Bovendien zijn de meeste andere amfitheaters in de loop der eeuwen grotendeels vernield.

Mastaura is een kleine nederzetting, ongeveer 4 km ten noorden van de stad Nazilli. Er was gedurende ongeveer 2.500 jaar bewoning, tot de plek ongeveer 250 jaar geleden verlaten werd.

Omstreeks het jaar 127 v. Chr. kwam de regio onder het bewind van het Romeinse Rijk. Mastaura werd een onderdeel van de Romeinse provincie Asia. De regio Aydin staat bekend om zijn vele ruïnes uit de Griekse en Romeinse tijd. Bekende voorbeelden hiervan zijn de tempel van Apollo en de overblijfselen van de Griekse stad Milete, beide in het westen van de provincie.

De bekende site van Sagalassos waar de KU Leuven al vele jaren opgravingen verricht, ligt er in vogelvlucht ongeveer 100 km vandaan. Bij Mastaura is al eerder een theatergebouw gevonden. Dit had echter een halve maanvorm, geen volledig ronde vorm zoals het nu ontdekte amfitheater.

amfitheater_turkije (3)

Voordat de regio in Romeinse handen viel, was Mastaura een onderdeel van het koninkrijk Pergamon. Dit koninkrijk kwam weer voort uit het Seleucidische rijk, een van de opvolgerstaten van het gigantische Macedonische rijk van Alexander de Grote. In 262 v. Chr. versloeg Eumenes het leger van de Seleuciden-koning Antiochus I Soter.

Pergamon werd hierdoor een onafhankelijke staat en zou uitgroeien tot de belangrijkste bondgenoot van Rome in de Hellenistische wereld. Ze zou Rome steunen tijdens meerdere oorlogen waaronder de Romeins-Seleucidische oorlog. Na deze oorlog kreeg Pergamon in 188 v. Chr grote delen land in het westen van Anatolië toegewezen door Rome. Het koninkrijk was dat jaar op het hoogtepunt van zijn macht.

In 133 v. Chr. stierf koning Attalus III zonder erfgenaam. In zijn testament liet hij het volledige koninkrijk na aan de Romeinen. Het is niet helemaal duidelijk waarom hij dit gedaan heeft, vooral omdat Attalus nog relatief jong was, en er geen enkele aanwijzing bestond dat hij vroeg zou sterven.

amfitheater_turkije (1)

Uit de heftigheid van de revolutie die volgde op zijn dood, blijkt wellicht dat hij gegronde redenen had om zich te verzekeren tegen de sociale onlusten in zijn rijk. Pergamon viel gewelddadig uit elkaar.

Wellicht had Attalus dit voorzien en begreep hij dat de Romeinen nodig waren om orde in de regio te bewaren. Pas twee jaar later in 131 v. Chr. zou een Romeins leger verschijnen.

Na een harde strijd tegen Aristonicus I, die onder de naam Eumenes III de troon opeiste, maakten de Romeinen ten slotte van zijn rijk de provincia Asia. De regio zou eeuwenlang deel blijven uitmaken van het Romeinse en later het Byzantijnse rijk.