Opbrengst muntjes uit Trevifontein blijft naar Caritas Rome gaan

De opbrengst van de vele muntjes die worden opgevist in de Trevifontein in Rome blijft voor de volgende twee jaar naar de katholieke hulporganisatie Caritas Rome gaan.

Het stadsbestuur van Rome heeft het akkoord hierover vernieuwd. Caritas houdt zich in Rome bezig met het beheer van opvanghuizen, het aanbieden van maaltijden en gratis medische zorg voor kansarmen en daklozen.

In de overeenkomst wordt gedetailleerd vermeld hoe het geld aan welke specifieke sociale en culturele doeleinden zal besteed worden.

Bij zowat elk nieuw stadsbestuur in Rome duikt in de loop van de legislatuur meestal de traditionele discussie over de bestemming van de euromuntjes in de Trevifontein op.

Burgemeester Gualtieri heeft de overeenkomst met Caritas echter gewoon verlengd, zij het voorlopig slechts voor de komende twee jaar.

trevigeld(5)

In het verleden ging het geld van de Trevifontein ook al eens naar sociale woningbouw en het Rode Kruis.

Ook werden er een keer de huurwoningen van enkele minder begoede families mee betaald en ooit bekostigde het geld uit de Trevifontein de exploitatie van een sociaal café.

Een andere keer deelde een sociale winkel voor minder welstellende gepensioneerden eveneens al eens in de opbrengst, samen met nog enkele andere kleinere goede doelen of werken.

In 2001 bereikte de toenmalige burgemeester Francesco Rutelli een akkoord met Caritas Rome om ervoor te zorgen dat het geld daadwerkelijk bij hulpbehoevenden zou terechtkomen.

Af en toe probeerden latere burgemeesters het geld een andere bestemming te geven. De laatste die dat deed was Virginia Raggi, de voorganger van Gualtieri.

Zij wilde het geld in de lege stadskas laten storten en het onder meer gebruiken voor het onderhoud van monumenten en de financiering van sociale projecten. Na felle publieke verontwaardiging en reacties moest ze die plannen al snel weer opbergen.

trevigeld(3)

Vóór de komst van de euro als gangbare valuta, nu precies twintig jaar geleden, bestond de opbrengst uit ongeveer evenveel lires als vreemde munten.

Tegenwoordig bestaat het overgrote deel van de buit uit euromuntjes, al zitten er bij iedere opruimbeurt toch nog wel wat geldstukken van andere continenten.

Omdat in Rome de meeste bezoekers doorgaans betalen met euro’s moeten echter veel minder verschillende munten gesorteerd worden dan vroeger, een tijdrovende klus die nu grotendeels afgeschaft is.

Sinds de introductie van euro is de opbrengst vrijwel ieder jaar gevoelig gestegen, net als het aantal toeristen in Rome trouwens, althans in pre-coronatijden, dus vóór maart 2020. De fontein levert in normale tijden meer inkomsten op dan sommige musea.

Vergeleken met de vrijwel waardeloze liremunten die op het einde van de twintigste eeuw nog in gebruik waren, is de totale waarde van het bijeengesprokkelde geld altijd blijven stijgen.

trevigeld(1)

Daar kwam met de viruscrisus en het verdwijnen van het overgrote deel van de toeristen een voorlopig einde aan. Terwijl vóór de coronacrisis ieder jaar euromunten met een totale waarde tussen de 1,3 en 1,5 miljoen euro uit de Trevifontein werden gehaald, is dat aantal tot vandaag fors teruggelopen tot enkele duizenden euro’s.

In maart 2020, toen het Covid-19-virus in alle hevigheid uitbrak, stond de teller van de ingezamelde Trevimunten reeds op 190.000 euro.

De rest van dat jaar moesten de Italianen hun lockdowns uitzitten en was de opbrengst samen met de miljoenen verdwenen toeristen grotendeels weggevallen.

Dat is uiteraard slecht nieuws voor een groepering zoals Caritas die een aanzienlijk deel van zijn inkomsten ziet verdwijnen. Met de opbrengst van de Trevifontein kan Caritas in normale jaren ongeveer 15 procent van zijn werking financieren.

trevigeld(8)

In normale omstandigheden wordt het geld in de Trevifontein één tot twee keer per week (en in het drukke seizoen soms zelfs drie tot vier keer) in de vroege ochtend onder streng politietoezicht door arbeiders uit de Trevifontein gevist. Pre-corona belandde dagelijks ongeveer 4.000 euro in de fontein.

Het verwijderen van de munten uit het bassin gebeurt met een speciale machine, die de muntjes letterlijk opzuigt nadat die door arbeiders in de fontein (die tijdelijk wordt stilgelegd) grofweg bij elkaar worden geveegd.

Het geld wordt vervolgens in grote zakken gedeponeerd. Die worden ook gewogen om een ruwe raming te hebben van de waarde.

Het is een traditie om met je rug naar de Trevifontein staan en dan zonder achterom te kijken over je linkerschouder een muntje in de waterbassin te gooien. Zo zou je zeker nog eens terugkeren naar Rome.

Er circuleren ook verhalen dat wie twee muntjes gooit een hartstochtelijk liefdesavontuur zal beleven en drie muntjes zouden zelfs goed zijn voor een bruiloft.

Eind oktober vorig jaar gooiden ook de verzamelde wereldleiders in Rome een muntje in de Trevifontein. Van die gebeurtenis kan je hier een kort filmpje bekijken.

G20_Trevifontein

De gewoonte om muntjes in de fontein te gooien dateert uit 1870, maar het gebruik werd pas echt beroemd door de film Three Coins in the Fountain van Jean Negulesco uit 1954.

De Trevifontein kreeg een haast mytische status in 1960, toen de beroemde Federico Fellini-film La Dolce Vita werd uitgebracht. Daarin vereeuwigden de hoofdrolspelers Anita Ekberg en Marcello Mastroianni hun fameuze scène in het bassin van de fontein, nog steeds het onderwerp van talloze posters en filmaffiches.

Op de plaats waar nu de Trevifontein staat lag de tussenstop van de Aqua Virgo, een antieke waterleiding van 21,2 km lang, die in 19 v. Chr. werd aangelegd door Agrippa om zijn thermen vlakbij het Pantheon van water te voorzien.

Die leiding werd in 1453 hersteld door paus Nicolaas V die er meteen ook een bescheiden fontein liet oprichten. Pas veel later zou de huidige monumentale fontein worden opgericht. Dat gebeurde in de periode 1732-1751 met geld dat paus Urbanus VIII had bijeengebracht met een extra belasting op wijn.

De Trevifontein bevindt zich eigenlijk tegen de achtergevel van het Palazzo Poli. Het ontwerp werd getekend door Gian Lorenzo Bernini maar pas vijftig jaar later uitgevoerd door Nicolà Salvi, een vuurwerkmaker en ontwerper van toneeldecors.

Bernini zelf heeft de fontein dus nooit gezien. Giuseppe Pannini voegde in 1762 de beelden van Pietro Bracci toe. Paus Clemens XIII wijdde de fontein in datzelfde jaar officieel in. Ook Nicolà Salvi was toen al elf jaar dood.

In het fonteindecor zie je nog de uitbeelding van zeegod Oceanus die op een grote schelp staat, voortgetrokken door twee gevleugelde paarden die door tritons worden geleid.

trevikalm

Het rechterpaard is rustig, het linker niet. Dit zou de de rustige en onstuimige verschijningsvormen van de zee symboliseren. De rechtertriton blaast op een hoornschelp, een krijgstrompet die ook in het oude Rome werd gebruikt.

In de nissen staan voorts nog de beelden van de gezondheid (rechts) en de overvloed (links) door Filippo della Valle. Bovenaan staan de vier seizoenen uitgebeeld, bewaakt door de beelden van Castor en Pollux.

De naam Aqua Virgo zou ontstaan zijn toen soldaten van Marcus Agrippa (die de schoonzoon was van keizer Augustus) opdracht hadden gekregen op zoek te gaan naar water. De weg naar een bijzonder zuivere bron in de bergen werd hun volgens de overlevering gewezen door een jonge virgo (maagd).

Op het rechter bas-reliëf van de Trevifontein is te zien hoe de maagd de soldaten de weg wijst naar de bron. Aan de linkerzijde legt Agrippa aan Augustus zijn plan uit om water naar de stad te brengen.

Een andere uitleg is dat de naam afkomstig is van het woordje virga, de wichelroede waarmee vroeger nogal eens naar ondergrondse waterbronnen werd gezocht.

Het water van de Trevifontein werd door Romeinen eeuwenlang meegenomen op reis tegen ziekte. Het stond bekend om zijn zuiverheid en helende kracht. Het zou het bovendien (volgens velen ook vandaag nog) het lekkerste water uit de stad zijn.

Michelangelo weigerde ander water te drinken dan uit deze bron. Tot ver in de negentiende eeuw lieten de pausen vaatjes water uit de Trevifontein naar het Vaticaan brengen.

In de periode 2014-2015 werd de fontein nog eens grondig gerestaureerd. Dat project kostte 2,5 miljoen euro, een bedrag dat integraal werd gesponsord door het modehuis Fendi.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.