Altaarsteen voor tienermeisje uit de oudheid ontdekt

Tijdens archeologisch onderzoek in de Via Luigi Tosti, vlakbij de Via Latina en op ongeveer 200 m van het metrostation Furio Camillo, werden begin dit jaar tijdens werkzaamheden voor de vervanging van een waterleiding de restanten van drie kleine mausolea ontdekt.

Het archeologisch onderzoek werd daarna voortgezet en dat leverde nu de ontdekking op van een fantastisch mooi bewaard altaar, in de oudheid bestemd voor Valeria, een dertienjarig tienermeisje.

De oudheid is in Rome nooit ver weg is en bevindt zich meestal letterlijk onder je voeten als je door de stad wandelt. Alleen hebben we geen vermoeden van wat er nog allemaal in de ondergrond verborgen zit.

Daarom zijn weg- en rioleringswerken of het aanleggen van nutsleidingen altijd ideale gelegenheden om een ontdekking te doen.

De aannemers zijn daar doorgaans niet zo blij mee, want het vertraagt hun werkzaamheden, maar voor de archeologen betekent ieder putje dat in Rome wordt gegraven steeds een mogelijke kans dat er iets gevonden wordt.

In tegenstelling tot wat velen denken, hoef je in Rome niet altijd diep te graven vooraleer je op restanten uit de oudheid botst. Er worden in Rome voortdurend allerlei artefacten opgegraven, maar het gebeurt niet zo dikwijls dat ze nagenoeg perfect bewaard bleven.

Zo ontdekten arbeiders van het waterleidingsbedrijf Acea enkele jaren geleden tijdens de installatie van nieuwe leidingen in de buurt van het Stadio Olimpico vlak onder het straatniveau twee zeer goed bewaarde marmeren sarcofagen uit de oudheid.

Een andere spectaculaire vondst gebeurde een tiental jaren geleden, tijdens het vernieuwen van de tramsporen op Piazzale Ostiense, vlakbij de piramide van Cestius (foto onder).

Daar bevond zich vlak onder het wegdek een kleine christelijke necropolis uit het begin van de tweede eeuw na Chr. Er werden complete skeletten, vele botresten en honderden voorwerpen aangetroffen, waaronder ook amforen en brokstukken van grafstenen.

Het zijn slechts twee voorbeelden van puur toevallige vondsten, die voor wetenschappers echter vaak van grote betekenis zijn. Het nu ontdekte grafaltaar in de Via Luigi Tosti is ook zo’n ontdekking.

Het altaar is gewijd aan de zeer jonge Valeria Laeta, die slechts 13 jaar en 7 maanden oud was toen ze stierf. De steen is licht beschadigd, wellicht het gevolg van eerdere werkzaamheden die hier werden uitgevoerd in de jaren ’30 van de vorige eeuw.

De altaarsteen maakte deel uit van de reeds ontdekte drie kleine mausolea. Die bevinden zich vlakbij (en hebben waarschijnlijk zelfs deel uitgemaakt van) het hypogeum van de Via Dino Compagni dat in de periode 1954-1956 tijdens het uitgraven van de funderingen voor een nieuw gebouw werd ontdekt.

Dat hypogeum is vandaag één van de beroemdste ondergrondse monumenten van het late oude Rome, niet alleen vanwege de architecturale verscheidenheid van de kamers, maar vooral vanwege de buitengewone picturale decoratie.

Deze kunstgalerij uit de oudheid zoals ze weleens wordt omschreven, bevat meer dan honderd goed bewaarde fresco’s. De muurschilderingen nemen vrijwel elk stukje vrije ruimte in het hypogeum in.

Het is zonder meer één van de spectaculairste en rijkst versierde begraafplekken in heel Rome. Veel mooier en grootser ga je ze in de stad niet vinden.

De altaarsteen van de jonge Valeria, waarop het opschrift Valeria / P(ublii) f(ilia)/ Laeta / uixit annis/ XIII m(ensibus) VII te lezen is (Valeria Laeta, dochter van Publius, ze leefde 13 jaar en 7 maanden), werd gevonden op een diepte van twee meter. Naast het altaar werden ook fragmenten van de sarcofaag in wit marmer, gevonden.

De steen is versierd met een bas-reliëf dat een jachttafereel toont, met links een leeuw gedomineerd door een jagerspaard, waarvan alleen de voorpoten overblijven, en door een hond.

De Via Latina, die zich vlakbij de vindplaats bevindt, liep vanuit Rome naar het zuiden, om uiteindelijk bij Casilinum (nabij Capua) over te gaan in de Via Appia, de belangrijke weg van Rome naar Brindisium of Brundisium (het huidige Brindisi).

In het Parco degli Acquedotti of het Aquaductenpark in Rome is nog steeds een deel van de oude Via Latina met een aantal graftombes zichtbaar.

Ongeveer 800 m voorbij de Porta Capena boog de Via Latina links af van de Via Appia, om vervolgens door de Porta Latina – in de Aureliaanse Muur – de stad te verlaten.

Het gebied tussen de Via Appia en de Via Latina werd vrijwel volledig ingenomen door graftombes, die zich voortzetten langs een deel van het tracé buiten de Aureliaanse Muur.

De eerste 11 mijlen (ca. 20 km) van de Via Latina waren kaarsrecht, wat wijst op een militair gebruik van de weg. Vermoedelijk is de Via Latina aangelegd in de eerste helft van de vierde eeuw vóór Chr.

Volgens Titus Livius liep hij in 334 v. Chr. al tot in Cales (de huidige gemeente Calvi Risorta in de provincie Caserta (Campania).

Had je ook graag de foto van de fraaie altaarsteen gezien, samen met alle andere foto’s die dit nieuwsbericht illustreren?

Jammer, maar de volledige toegang tot onze nieuwsberichten is voorbehouden aan clubleden van S.P.Q.R. Die konden deze beelden reeds eerder bekijken via hun exclusieve dagelijkse en geïllustreerde nieuwsbrief.

Help deze site reclamevrij houden en sluit je aan als lid van onze vereniging van Romevrienden (en -vriendinnen natuurlijk!).

Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.

Aanmelden als clublid kan je via deze link

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.