Archive for 2 juni 2022

Ondergrond en arena Colosseum vanaf nu ook ’s avonds te bezoeken

2 juni 2022

Het Parco archeologico del Colosseo (PArCo) heeft de avondlijke bezoeken hervat aan het Flavische amfitheater in Rome, beter gekend als het Colosseum. Voor de ‘after-corona’ editie 2022 van La luna sul Colosseo is een nieuwe route ontwikkeld.

De nadruk ligt op het ondergrondse gedeelte van het monument. De rondleiding behandelt de geschiedenis van het Colosseum. Die begint bij de gladiatorengevechten en de spelen in het oude Rome en eindigt met het latere christelijke gebruik van het monument. De bezoekers maken onder meer een wandeling over de arenavloer en nemen een kijkje in het ondergrondse gedeelte.

De route doorkruist de galerijen en doorgangen waar de voorbereidingen van de spelen plaatsvonden, waar de rekwisieten en wapens werden opgeslagen en waar de dieren, opgesloten in kooien, vervolgens op de liften werden geplaatst om zo de arenavloer te bereiken voor de venationes, de beroemde jachttaferelen waarbij mensen tegen wilde (roof)dieren of dieren onderling tegen elkaar in het strijdperk traden.

Een beperkt gedeelte van de ondergrondse ruimtes en gangen in het Colosseum was al sinds 2016 te bezoeken. Vorig jaar zijn de restauratiewerken die de voorbije jaren aan de ondergrondse structuur werden uitgevoerd helemaal voltooid. Daardoor werd het ondergrondse circuit voor bezoekers met ongeveer 160 m uitgebreid.

colosseogroen

De opening van de ondergrondse niveaus waar in de oudheid gladiatoren en dieren wachtten voordat ze de strijd aangingen, was toen belangrijk nieuws omdat het voor het eerst in de geschiedenis was dat op deze plek publiek werd toegelaten.

Dan hebben we het niet alleen over de voorbije decennia, maar ook in de oudheid werden de bezoekers van de spelen ver van de gevaarlijke dieren en de gladiatoren gehouden.

Voor bezoekers werd een houten wandelpad aangelegd en via dat platform kan je nu door de ondergrondse structuur lopen. De gangen verbinden de verschillende kamers waar de hoofdrolspelers moesten wachten vooraleer ze de arena zouden betreden.

Het ondergrondse gedeelte werd in de oudheid verlicht door fakkels. Omdat het oorspronkelijke grondniveau van de arena al lang geleden verdwenen is, is het nu rechtstreeks zichtbaar vanaf de bovenste verdiepingen van het Colosseum en kan het zonlicht er ongehinderd doordringen. De ooit volkomen afgeschermde structuur ligt nu volledig open.

Aan het ondergrondse restauratieproject hebben de voorbije jaren meer dan tachtig archeologen, restaurateurs, ingenieurs en architecten gewerkt. Het team maakte onder meer gebruik van fotografisch onderzoek en oppervlaktekartering, maar het was vooral een langdurig en langzaam vorderend karwei om de eeuwenoude laag vuil, afzettingen, algen en korstmossen nauwgezet weg te halen.

Soms moesten ook sporen of restanten van eerdere en vaak slecht uitgevoerde restauraties worden verwijderd en vervangen door meer authentieke materialen.

Ondergronds werd in de voorbije coronajaren ook een systeem geïnstalleerd om de infiltratie van water in het metselwerk zoveel mogelijk te verminderen. Waterinfiltratie is één van de belangrijkste oorzaken van verval.

Concreet omvatte dit project de afronding van de tweede fase van de grootschalige restauratie van het Flavische amfitheater die een aantal jaren geleden begon met de grootschalige renovatie van de buitengevels.

Het derde en laatste deel van de restauratiecampagne die in 2024 wordt afgerond, omvat de herstelling van de wandelgalerijen en het verlichtingssysteem in het monument. Er wordt ook nog een nieuw bezoekerscentrum gebouwd.

Ook de latere, christelijke geschiedenis van het Colosseum komt tijdens de avondlijke rondleidingen aan bod. Zo is de befaamde zeventiende-eeuwse muurschildering van de stad Jeruzalem opgenomen in de avondwandelingen.

De schildering bevindt zich op de achterboog van de westelijke fornix, de zogenaamde Triomfpoort. Dat is dezelfde die de gladiatoren gebruikten om de arena te betreden.

De schildering komt tot leven dankzij een zeven minuten durende multimedia-ervaring, bedacht en samengesteld door het PArcO en gemaakt door de multimedia designstudio Karmachina uit Milaan, in samenwerking met uitgeverij Electa.

Colosseum (1)

De videoprojecties bestrijken de ruimte van de twee lunetten van de westelijke fornix. Aan de ene zijde zien we, op 8 m hoogte, een selectie van 22 scènes die op de schildering zijn weergegeven, de andere kant toont de gravure met dezelfde iconografie van Antonio Tempesta uit 1601.

De schildering herinnert eraan dat het Colosseum ook na het einde van het Romeinse rijk een rol bleef spelen. In 1750 werd het amfitheater door paus Benedictus XIV zelfs het decor van de nu traditionele Via Crucis.

De restauratiewerkzaamheden aan de grote plattegrond, die overigens een temperaschilderij bleek te zijn en geen fresco zoals altijd werd gedacht, werd twee jaar geleden voltooid.

Alle patina, veroorzaakt door vele jaren smog en uitlaatgassen is verwijderd. Alle originele chromatische nuances zien nu weer letterlijk het daglicht.

De kleuren rood, oker en bruin overheersen in de schildering. De restauratie maakte ook de contouren van de figuren, de schaduwen en het totaalbeeld van de tekening weer zichtbaar.

Het oostelijke deel van de stad Jeruzalem, een gedeelte van de schildering waarvan men altijd heeft gedacht dat het in de loop der eeuwen was verloren gegaan, is eveneens opnieuw zichtbaar gemaakt. Het was volledig bedekt met roet en vuil.

colosseum_intern1

Archeologen vermoeden dat er zich aan de oostkant, in de richting van San Giovanni in Laterano, eveneens een schildering heeft bevonden, maar dan met de symbolische voorstelling van de stad Rome als thema. Als die afbeelding al bestaan heeft, is ze de voorbije eeuwen helaas verloren gegaan.

De temperaschildering dateert uit de zeventiende eeuw. Ze werd gemaakt tijdens het pontificaat van paus Clemens X (1670-1676). Vermoedelijk zijn er ter gelegenheid van het Jubeljaar in 1675 op een aantal plekken nog wat soortgelijke decoratieve verfraaiingen uitgevoerd.

Nu het Jeruzalem-tafereel veel duidelijker zichtbaar is, kon ook de iconografische bron van het werk geïdentificeerd worden. Volledige zekerheid is er nog steeds niet, maar de muurschildering in het Colosseum is vermoedelijk gebaseerd op een schilderij uit 1601 van de Italiaanse schilder en graveur Antonio Tempesta (1555-1630), ook wel Il Tempestino genoemd.

Dat doek wordt bewaard in het Albertina Museum in Wenen. Er bestaan echter nog andere varianten van dit Jeruzalem-tafereel, dus is er nog enige twijfel en moet er nog bijkomend onderzoek gebeuren.

De themawandeling La luna sul Colosseo kan je elke vrijdag en zaterdag van mei tot december, en tussen juni en oktober op donderdag, vrijdag en zaterdag reserveren. Er zijn rondleidingen in het Italiaans en het Engels en dit van 20 tot 22.30 uur. Een rondleiding duurt 1 uur en 15 minuten. Het aantal deelnemers per rondleiding is beperkt tot 25.

Tickets kosten 25 euro (22 euro voor groepen en jongeren tot 25 jaar, of 20 euro voor wie jonger is dan 25). Te boeken via de onderstaande website waar je ook alle praktische informatie kan terugvinden.

https://www.coopculture.it/it/prodotti/la-luna-sul-colosseo/

Had je ook graag de foto’s van het ondergrondse Colosseum gezien die dit nieuwsbericht illustreren?

Jammer, maar de volledige toegang tot onze nieuwsberichten is voorbehouden aan clubleden van S.P.Q.R. Die konden deze beelden reeds eerder bekijken via hun exclusieve dagelijkse en geïllustreerde nieuwsbrief.

Help deze site reclamevrij houden en sluit je aan als lid van onze vereniging van Romevrienden (en -vriendinnen natuurlijk!).

Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.

Aanmelden als clublid kan je via deze link