Archive for 16 juni 2022

Een ontdekkingsreis naar archeologische sites uit het hele Romeise Rijk

16 juni 2022

In het Gallo-Romeins Museum in Tongeren is de nieuwe tentoonstelling ‘Imperium Romanum’ geopend. De expo neemt je tot 15 januari 2023 mee op een fotografische ontdekkingsreis doorheen het hele Romeinse Rijk.

De bekende Oostenrijkse fotograaf Alfred Seiland fotografeert al vijftien jaar lang in talrijke landen de bouwkundige erfenis van het Romeinse imperium. Het museum toont 150 van zijn boeiendste beelden.

Ze zijn voor het eerst en eenmalig in België te bewonderen. In al zijn foto’s legt Seiland telkens een link tussen de oudheid en de moderne tijd. Soms uiterst zichtbaar en opvallend, soms goed verborgen of nauwelijks te zien.

Imperium_GRM_Tongeren (1)

We wisten vooraf niet goed wat we moesten verwachten van een fototentoonstelling met de naam Imperium Romanum. Maar als de kwaliteit er is, volgt de rest vanzelf, zo blijkt alweer.

Het werk van topfotograaf Alfred Seiland (70) doet de bezoeker na een tijdje beseffen dat het hier om heel wat meer gaat dan louter wat prentjes kijken.

Ieder beeld brengt een uniek verhaal. Bij elke foto krijg je met behulp van een audiogids een korte uitleg over het werk, de Romeinse cultuur en de geschiedenis, al maakt die niet altijd de diepere bedoeling van het beeld duidelijk. Die moet je soms zelf zien te ontdekken.

Het is essentieel dat je de tijd neemt voor deze tentoonstelling. Al was het alleen maar om de verschillende videoreportages te bekijken die de kunstenaar tonen als hij aan het werk is op een Romeinse site en die de vele foto’s nog meer achtergrond geven.

Imperium_GRM_Tongeren (2)

Al dat beeldmateriaal zet de bezoekers ook aan om even stil te staan bij het belang van erfgoed. Zoals altijd maakt het Gallo-Romeins Museum zijn tentoonstellingen toegankelijk voor een groot en divers publiek.

Liefhebbers van fotografie, mensen die graag reizen en archeologische sites bezoeken, kinderen die gefascineerd zijn door de Romeinen: ze gaan dat allemaal prachtig vinden.

Imperium_GRM_Tongeren (4)

Voor kinderen van 8 tot 12 jaar is er een speciale audiotour met toegankelijke informatie. Onder elke foto bevindt zich een smiley die via de audiogids extra informatie op kindermaat geeft.

Dat maakt een bezoek aan Imperium Romanum tot een ideale bestemming voor een schooluitstap, ook voor kinderen uit het lager onderwijs.

Imperium_GRM_Tongeren (7)

Voor families met kinderen ligt er bovendien een spel klaar: ‘Zoom In’: zo kunnen ze samen met hun ouders of grootouders de meest fascinerende foto’s op een originele manier ontdekken, bestuderen en vrijuit becommentariëren.

De enorme kaart van Europa aan het begin van de tentoonstelling maakt nog eens duidelijk hoe groot het Romeinse Rijk was en hoe ver het zich uitstrekte. Op het toppunt van zijn macht omvatte het imperium een gebied dat vandaag meer dan veertig landen groepeert.

Vele eeuwen later zijn er ook nu nog op vele plekken zichtbare restanten van de Romeinse aanwezigheid te zien, van vervallen ruïnes tot indrukwekkend goed bewaarde monumenten.

Imperium_GRM_Tongeren (5)

Alfred Seiland (tweede van links, foto hierboven) legt al die overblijfselen van het Romeinse Rijk vast. Wat in 2006 begon als een eenvoudige opdracht voor The New York Times Magazine in de filmstudio Cinecittà in Rome, waar hij de set fotografeerde van de bekende HBO-televisieserie Rome, groeide uit tot wat we intussen een levenswerk mogen noemen.

Seiland is er nu al vijftien jaar mee bezig en zocht in tientallen landen naar de sporen van het Romeinse verleden. Van de Pont du Gard in Frankrijk tot het amfitheater van Pula in Kroatië. Even boeiende foto’s zijn er van talrijke minder bekende plekken in pakweg Portugal, Marokko of Albanië.

Imperium_GRM_Tongeren (9)

Seiland hoopt zijn project binnen een drietal jaren af te ronden. De teller van het aantal bezochte landen staat op 41. Hij moet nog vijf landen bezoeken om ook daar de Romeinse restanten te vereeuwigen, al is het niet altijd eenvoudig om er te geraken en te werken.

Zo staat op zijn lijstje nog de Krim, een schiereiland van Oekraïne in de Zwarte Zee en de Zee van Azov, dat in 2014 door Rusland is geannexeerd. Niet de meest aantrekkelijke plek om nu naartoe te gaan. Ook Saoedi-Arabië, Irak en Jemen moet hij nog doen, evenals Libië, een land met heel wat waardevol Romeins erfgoed.

Imperium_GRM_Tongeren_Alfred Seiland (2)Foto: © Alfred Seiland.

Eén land stond aanvankelijk niet op het lijstje voor zijn missie: Iran, het vroegere Perzië. Omstreeks 260 vond in zuidoostelijk Turkije de Slag bij Edessa plaats, een strijd tussen de legers van het Romeinse Rijk onder bevel van keizer Valerianus I en het Sassanidische leger onder leiding van koning Shapur I.

De Romeinen leden er een smadelijke nederlaag. De Perzen telden slechts minimale verliezen. Keizer Valerianus en naar schatting 70.000 legioensoldaten werden gevangen genomen en weggevoerd naar Perzië. Ze zouden niet meer levend terugkeren.

De Romeinen moesten er als slaven bruggen en infrastructuur bouwen en zelfs een stad. Hoewel Iran dus nooit Romeins bezit is geweest, staan er wel Romeinse bouwwerken, waardoor Alfred Seiland het land alsnog op zijn lijstje plaatste.

Imperium_GRM_Tongeren (6)

De foto’s van Alfred Seiland genieten internationale erkenning. Vaak komen heden en verleden in zijn kleurrijke beelden intrigerend samen. Nu en dan doen ze ook glimlachen. Wie de foto’s ziet, krijgt ongetwijfeld zin om op reis te gaan, om zo de archeologische sites (opnieuw) in het echt te bezoeken.

In het Gallo-Romeins Museum maken bezoekers in een sfeervol decor kennis met de kunstenaar en 150 van zijn beste werken. Ze leveren boeiende verhalen op over de Romeinse cultuur en geschiedenis.

Bij elke foto geeft het museum heldere, beknopte informatie. Over het dagelijkse leven in diverse delen van het imperium, maar ook over roemruchte Romeinse keizers en over belangrijke gebeurtenissen zoals veld- en zeeslagen.

Imperium_GRM_Tongeren (3)

De foto’s zetten ook aan het denken. Waarom bezoeken zoveel mensen graag archeologische sites? Waarom is het belangrijk om al die overblijfselen te bewaren, te beschermen en te restaureren. Of doen we dat toch maar niet? Aan het einde van de tentoonstelling kan het publiek zijn mening kwijt over deze thema’s.

De tentoonstelling zit zoals verteld boordevol film. In verschillende reportages zien de bezoekers Alfred Seiland aan het werk. In andere video’s legt de fotograaf uit hoe hij ooit aan dit immense project begon en licht hij toe wat zijn beelden zo bijzonder maakt.

De vormgeving van de tentoonstelling, een ontwerp van Fugzia, zet aan tot aangenaam en rustig ontdekken. De serene soundscape met pianospel van Wouter Dewit draagt daartoe bij.

Imperium_GRM_Tongeren (11)

En dan hebben we het nog niet gehad over de talrijke en soms erg rake teksten die zich her en der tussen de foto’s bevinden.

Het heeft ongetwijfeld veel werk gekost om die opschriften samen te stellen, maar ze geven beslist een meerwaarde aan de tentoonstelling en doen de bezoeker vaak nog dieper nadenken over ons erfgoed.

We besluiten met enkele van deze citaten. In een tweede deel morgen staan we even stil bij een tiental opmerkelijke foto’s van Alfred Seiland.

Erfgoed kun je verafschuwen, omdat het staat
voor ongewenste, verontrustende of
beschamende ideeën en tijden.
Wie dat doet, ontpopt zich soms tot
een verwoestende beeldenstormer
van frêle, weerloze getuigen.

* * *

Er is meer verleden dan heden.
Boven en ook onder de grond.
Wereldberoemd erfgoed.
Vermarkt tot in de kleinste steen.
Voor klanten van over de hele wereld.

* * *

De overblijfselen van gisteren verrijken
de landschappen van vandaag.
Wat een naam krijgt, bestaat.
Een monument met een label wordt
een bestemming, een reisdoel.
De omweg waard.


Imperium Romanum

Het Romeinse Rijk door de lens van Alfred Seiland
Tot 15 januari 2023
Gallo-Romeins Museum
Kielenstraat 15, 3700 Tongeren
www.galloromeinsmuseum.be
grm@stadtongeren.be
Tel.: + 32 12 67 03 30

Imperium_GRM_Tongeren (12)