Archive for 10 november 2022

Het atelier van Antonio Canova in Rome

10 november 2022

Vorige maand was het precies 200 jaar geleden dat de beroemde neoclassicistische beeldhouwer Antonio Canova overleed. De kunstenaar besloot in 1779 van zijn geboorteplek Possagno, vlakbij Venetië, naar Rome te verhuizen.

Canova werd verliefd op de stad en heeft er lange tijd gewoond en gewerkt. Van dat verblijf in Rome, zijn ook vandaag nog altijd heel wat sporen terug te vinden.

Een belangrijke plek is het voormalige atelier van Canova, aan de Via delle Colonnette, een plek waar weinig toeristen bewust op zoek naar gaan.

Het is nochtans een opmerkelijk pand, waar bovendien een aanzienlijk stuk van de visuele geschiedenis van Rome letterlijk werd gebeiteld in steen.

palazzo_canova (1)

Nadat Canova op een paar plekken had kennisgemaakt met het stadsleven van Rome (dankzij bemiddeling van de ambassadeur van Venetië woonde hij zelfs een tijdlang in het Palazzo Venezia) kocht hij in 1803 een gebouw op Campo Marzio, vlakbij de inmiddels verdwenen Ripetta-haven.

Hij bouwde er niet alleen zijn hoofdkwartier uit, vanwaar in de daaropvolgende jaren talloze bestellingen zouden vertrekken, maar ook zijn atelier waar hij met zijn medewerkers jarenlang actief was. Het gaat om het gebouw in de Via delle Colonette 26A-27.

Canova kende in Rome al gauw veel succes en het duurde niet lang vooraleer hij ook de aanpalende panden kocht en die verbouwde die tot één geheel.

In 1806 voegde hij ook de aangrenzende huizen van een kloostergemeenschap toe aan zijn inmiddels tot een heus complex uitgegroeid verblijf, waardoor hij nog steeds op dezelfde plek een enorme studio kon uitbouwen, zijn ‘beeldhouwwerkplaats’, zoals Canova’s vriend en erfgenaam Antonio D’Este, het atelier omschreef.

palazzo_canova (8)

Als hobby verzamelde Canova ook een heleboel archeologische artefacten die hij bestudeerde en die ook allemaal een plaatsje kregen in het gebouw.

Een aantal van die fragmenten van beelden, architraven en sculpturen uit de Romeinse oudheid zijn vandaag nog altijd te zien: ze zijn ingemetseld in de buitenmuren van het gebouw.

palazzo_canova (4)

Bij de dood van de kunstenaar werd het pand zoals blijkt uit de plaquette die werd aangebracht op de gevel aan de aanpalende Via Antonio Canova, in 1822 als erfenis samen met het gereedschap van Canova, overgelaten aan Antonio D’Este, eveneens een beeldhouwer en naaste medewerker van Canova, en aan zijn zoon Alessandro.

palazzo_canova (5)

In 1875 werd het huis geveild. Aanvankelijk werden er geen kopers gevonden, tot het ten slotte in 1880 toch gekocht werd door de schilder Archimede Tranzi. De volgende eigenaar was Lattanzi Leonida Arnaldo en daarna erfde zijn dochter het pand.

palazzo_canova (2)

In 1912 vestigde de Unie van Kunstenaars zich in het gebouw en ook daarvan getuigt een plaquette. Let op de datum, 1 januari 2670, berekend vanaf de stichting van Rome (753 v. Chr.), wat overeenkomt met 1917.

palazzo_canova (3)

De plaquette, ontworpen door architect Cesare Bazzani en uitgevoerd door Ettore Ferrari, wordt gedomineerd door een bronzen buste van Canova, gemaakt door Giuseppe Guastalla naar het model van het zelfportret van Canova dat bewaard wordt in de Accademia di San Luca.

palazzo_canova (10)

Het gebouw aan de Via delle Colonnette is tegenwoordig eigendom van de familie Vitale-Giuliani, maar is omwille van zijn historische en artistieke verleden sinds 1953 beschermd door de Italiaanse Staat.

In 1978 opende in het pand een kunstgalerij. Tegenwoordig is het ook de thuisstudio van de kunstenaar Luigi Ontani en de thuisbasis van Loft Canova – Studio di Architettura van Pasquale Piroso en het communicatiebureau Pixell. Een studiecentrum dat zich bezighoudt met het erfgoed van Canova heeft er eveneens zijn zetel.

palazzo_canova (9)

In de aanpalende straat, de Via Antonio Canova, bevindt zich op nummer 22 het gebouw waar de originele oven van de kunstenaar staat. Op die plek bereidde Canova zijn modellen in klei voor. De oven van Canova heeft een ronde vorm met drie laterale nissen en een centraal omhooglopend deel.

Sinds januari 2015 bevindt zich hier de culturele vereniging Canova22 die er een ontmoetingsplaats gewijd aan de hedendaagse kunst in Rome van maakte.

* Palazzo Canova, Via delle Colonnette 26A-27, Rome

* Canova 22, Via Antonio Canova 22, Rome