Archive for the Romenieuws Category

Opnieuw multimedia-voorstellingen op het Forum Romanum

Posted in Romenieuws on 26 mei 2018 by romenieuws

Het programma Viaggio nei Fori gaat zijn vierde opeenvolgende succesvolle jaar in. De multimediavoorstellingen die in 2014 voor het eerst op het Forum Romanum te zien waren blijven vooral in de zomermaanden heel wat bezoekers lokken en Rome blijft de voorstellingen dan ook programmeren. Dagelijks kan je een tijdreis maken doorheen het Forum van Caesar of Augustus.

Het programma (twee verhalen, voorstellingen van respectievelijk 40 en 50 minuten) is elke avond te bezoeken tot 11 november 2018. Tijdens de multimediashow worden over, door en langs de ruïnes op het Forum Romanum, de fragmenten, de kolommen en de vele tempelresten digitale beelden geprojecteerd, waardoor de gebouwen als het ware opnieuw verrijzen en de personages die een belangrijke rol in de fora speelden tot leven komen. Het verhaal wordt verteld door Piero Angela en werd samen met Paco Lanciano gerealiseerd.

De eerste voorstelling werd in 2014 opgezet naar aanleiding van de herdenkingen rond de 2000ste verjaardag van het overlijden van keizer Augustus. De praktische uitwerking van het digitale programma kostte toen zo’n 840.000 euro maar de bezoekers waren meteen enthousiast en bleven komen.

Drie jaar geleden werd de voorstelling uitgebreid met het Forum van Caesar. Dit laatste spektakel lokte de eerste keer al meteen 158.000 betalende toeschouwers die konden genieten van de digitale reconstructies die op de site werden geprojecteerd. De voorbije jaren verdubbelde dat aantal. Het programma is beschikbaar in het Italiaans, Engels, Frans, Russisch, Spaans, Duits, Chinees en Japans.

De uren van de voorstellingen zijn bij het Forum van Augustus en het Forum van Caesar verschillend en variëren ook per periode van het jaar. Voor alle praktische details is er een speciale website beschikbaar. Je kan de toegangstickets hier ook online bestellen, maar wie dat liever niet doet kan hiervoor ook terecht in de toeristische informatiepunten op verschillende plaatsen in Rome.

Voor de voorstelling op het Forum van Augustus werd een speciale zittribune opgesteld aan de Via Alessandrina. Wie kiest voor het Forum van Caesar krijgt nog een extraatje. De toegang tot deze voorstelling wordt verzekerd via de trap ter hoogte van de zuil van Trajanus die naar beneden voert.

Het publiek steekt vervolgens het Forum van Trajanus over in de richting van het Forum van Caesar, aan de overzijde van de straat. Dat gebeurt via een speciaal ontworpen loopbrug waarbij je tegelijk ook terechtkomt in de ondergrondse galerij onder de Via dei Fori Imperiali die voor het eerst sinds het einde van de jongste opgravingen is geopend.

Viaggio nei Fori (Augustus en Caesar) – Praktische informatie en boekingen

Download of bekijk hier een promofilmpje over het Forum van Caesar (MP4-formaat)

Download of bekijk hier een promofilmpje over het Forum van Augustus (MP4-formaat)

Overheid koopt Mausoleum van Sant’Urbano aan Via Appia Antica

Posted in Romenieuws on 25 mei 2018 by romenieuws

Het Parco Regionale dell’Appia Antica heeft na lange onderhandelingen met de huidige eigenaar het Mausoleum van Sant’Urbano aan de Via Appia Antica kunnen kopen. Daardoor zal het monument in de toekomst ook kunnen worden opengesteld voor publiek bezoek. Het monumentale graf is altijd in particulier bezit geweest. De parkbeheerder heeft 480.000 euro betaald voor het mausoleum, heel wat minder dan de vraagprijs van 1,2 miljoen euro die aan het begin van de onderhandelingen werd vooropgesteld. De tombe kwam in 1978 in het nieuws toen ze werd bestormd door Italiaanse commando’s na een (valse) tip dat de ontvoerde premier Aldo Moro er gevangen zou worden gehouden.

De huidige eigenaar van het monument is Marisa Gigantino Antoinette, de weduwe van Gianfranco Anzalone, een advocaat die ongeveer tien jaar geleden stierf en van wie ze het graf uit de oudheid erfde. Anzalone kocht het mausoleum omstreeks 1968 van de erfgenamen van kardinaal Lugari, die het in 1870 op zijn beurt had gekocht van Alessandro Torlonia.

Voor de recente verkoop werd bewust onderhandeld in plaats van te kiezen voor een onteigeningsprocedure. De aankoop gebeurde met steun van het ministerie van Cultuur en werd pas afgerond na een persoonlijke ontmoeting met de minister Dario Franceschini. Die reageerde verheugd dat het archeologisch en oudheidkundig waardevolle mausoleum eindelijk weer in publieke handen is.

Het mausoleum werd nog maar één keer ernstig bestudeerd. Dat gebeurde aan het einde van de jaren ’70 van vorige eeuw door archeoloog Johann Rasmus Brandt uit Oslo, die van 1996 tot 2002 nog directeur van het Noorse Instituut van Rome zou worden. Brandt kreeg een opgravingsvergunning via een neef van de vroegere eigenaar, kardinaal Lugari, die meldingen had gekregen dat er op de site waardevolle artefacten zouden ontvreemd worden.

Professor Brandt onderzocht samen met Noorse en Deense studenten het gebied in twee fasen in 1978 en 1979. Het monument bleek oorspronkelijk gebouwd te zijn als een graftombe uit de tijd van keizer Constantijn in de overgangsperidoe tussen het heidendom en het christendom. In de middeleeuwen gebeurden veranderingen aan het monument, werd het ingericht voor huisvesting en nog later omgevormd tot een boerderij met koetshuis. In recentere tijden deed het dienst als magazijn.

Professor Brandt is vandaag emeritus hoogleraar klassieke archeologie aan de Universiteit van Oslo. Zijn expertisegebieden zijn Griekse en Romeinse topografie, architectuur, keramiek en iconografie. Zijn eerste kennismaking met het Mausoleum van Sant’Urbano zal hij niet snel vergeten. Op Palmzondag in 1978 kwam hij samen met zijn studenten op de site aan. Hun eerste werk was het verwijderen van de dichte begroeiing, struiken en kreupelhout, waarmee zowat het hele terrein overwoekerd was.

Na enkele uren werd de archeologische groep plots omsingeld door zwaar gewapende agenten met honden en daalden commando’s met machinegeweren uit een helikopter naar beneden. Ze hadden een tip gekregen dat onbekenden het struikgewas rond het monument aan het verwijderen waren, vermoedelijk om de Romeinse tombe in te richten als gevangenis voor de pas ontvoerde premier Aldo Moro. Een misverstand natuurlijk, maar de archeologen en de studenten beleefden de schrik van hun leven.

Het Mausoleum van Sant’Urbano kan na de tombe van Cecilia Metella als het belangrijkse aan de Via Appia Antica worden beschouwd en bevindt zich volledig verborgen tussen de bomen en het struikgewas. Dat is de reden waarom er nauwelijks foto’s van bestaan. De voorbije jaren verslechterde de toestand van het monument door een gebruik aan onderhoud maar ook door allerlei beschadigingen, veroorzaakt door bouwmisbruiken.

Toen hij nog leefde gebruikte advocaat Anzalone het monument en de omliggende archeologische site voor feesten en picknicks met zijn familie en vrienden. Het Mausoleum van Sant’Urbano en de aangrenzende Villa Marmenia, een belangrijke historische site die in de negentiende eeuw was opgegraven in opdracht van kardinaal Lugari, was in het verleden al vaker het onderwerp van discussie tussen stedelijke diensten en de particuliere eigenaars die zich weinig of niets van de archeologische waarde aantrokken.

Hoewel de overheid sinds 1970 herhaaldelijk probeerde de misbruiken op de site te stoppen, haalde dat weinig uit. Op de site werden barbecues opgesteld. In de grafkamer werd een feestzaaltje ingericht, compleet met een vloertapijt en een kitchenette. Er werd ook een zwembad gebouwd op de site, een ingreep waardoor waardevolle stukken Romeinse bestrating spoorloos verdwenen.

Gianfranco Anzalone werd uiteindelijk gerechtelijk vervolgd. Het proces eindigde in een patstelling: de beklaagde had zich wel degelijk schuldig gemaakt aan allerlei bouwmisbruiken maar werd vrijgesproken als gevolg van een eerder ingestelde wettelijke amnestie voor dergelijke misdrijven. Er gebeurde dus helemaal niets, er werden geen boetes betaald of een herstelling naar de oorspronkelijke toestand geëist. Anzalone (en later zijn vrouw) bleven tot op heden ook gewoon eigenaar van het monument.

Het Mausoleo di Sant’Urbano bevindt zich aan de vierde mijl van de Via Appia Antica, niet ver van het graf van Cecilia Metella en tegenover de overblijfselen van een stenen monument met een podium en een apsis aan drie zijden, die al eerder geïdentificeerd werd als een tempel van Jupiter.

In de buurt van het monument werden in opdracht van kardinaal Lugari opgravingen uitgevoerd onder toezicht van de bekende archeoloog Rodolfo Lanciani. Daarbij werden de overblijfselen blootgelegd van een grote villa die geïdentificeerd werd als de Domus Marmeniae, genoemd naar de Romeinse matrone Marmenia, die zich destijds bekeerde tot het christendom.

Marmenia wilde het stoffelijk overschot van de bisschop en martelaar Urbano, dat eerder was bijgezet in de Catacomben van Praetextatus, een fatsoenlijke begrafenis geven en liet een mausoleum voor de latere heilige bouwen. Na de dood van Marmenia werd de kerk eigenaar van het gebouw en groeide de site uit tot een begraafplaats voor christenen die slachtoffer werden van de invasies van de Goten. Op de site werden tijdens de opgravingen heel wat fragmenten van sarcofagen gevonden en velen zijn ongetwijfeld nog aanwezig.

Het mausoleum bestond in de oudheid uit een ondergrondse en een bovenkamer bestemd voor religieuze ceremonies. In het oorspronkelijke gebouw kon die hogergelegen zaal worden bereikt met een trap. De trap werd afgebroken tijdens de vervolgingen door Diocletianus: de keizer gaf toen het bevel om zoveel mogelijk christelijke ontmoetingsplaatsen te vernietigen.

Het mausoleum werd later op behoorlijk indrukwekkende wijze verbouwd. Er werd een extra ruimte toegevoegd (een soort veranda) en in de dertiende eeuw werd de oude graftombe omgevormd tot een versterkte toren (de Torre Borgiani). Bovenaan het monument zijn de resten daarvan nog te zien. Vlakbij het mausoleum werden ook een groot bad en een waterbassin uit de oudheid gevonden.

Heiligverklaring aartsbisschop Romero op 14 oktober in Rome

Posted in Romenieuws on 25 mei 2018 by romenieuws

Zondag 14 oktober wordt weer een drukke dag op en rond het Sint-Pietersplein. Die dag wordt de vermoorde Salvadoraanse aartsbisschop Oscar Arnulfo Romero samen met paus Paulus VI heilig verklaard. Samen met hen worden ook nog twee Italiaanse priesters en een Duitse en Spaanse zuster heilig verklaard. Dergelijke gebeurtenissen brengen meestal zeer volk volk op de been en zorgen voor overvolle hotels.

Mgr. Oscar Romero werd op 24 maart 1980 door leden van een rechts doodseskader en wellicht in opdracht van de rechtse militaire junta doodgeschoten, kort nadat hij een eredoctoraat had gekregen aan de KU Leuven. Tijdens de burgeroorlog in El Salvador, die pas in 1992 eindigde, werden naar schatting 75.000 burgers gedood. Hij werd op 23 mei 2015 door kardinaal Angelo Amato namens paus Franciscus reeds zalig verklaard.

Nieuwe wandel- en fietsroute Romeinse Limes Nederland

Posted in Romenieuws on 24 mei 2018 by romenieuws

In Castellum Hoge Woerd werd zopas een nieuwe wandel- en fietsroute langs de Romeinse Limes geopend. De route doorkruist Nederland, van Katwijk tot Millingen aan de Rijn en volgt de begrenzing van de het Romeinse rijk van tweeduizend jaar geleden. De Romeinse grens (limes) lag langs de zuidoever van de Rijn en bestond uit forten, schansen en wachttorens om het rijk te beschermen tegen de stammen uit het noorden. Op ruim veertig plekken in Nederland zijn hiervan overblijfselen te zien.

De jongste jaren werd de voormalige Romeinse grens zichtbaar gemaakt, onder meer door wachttorens te herbouwen, de plekken van forten te markeren en door musea in te richten met vondsten uit de Romeinse tijd. Het Nederlandse deel van de Romeinse Limes wordt in 2020 voorgedragen voor de nominatie als Werelderfgoed.

Het Castellum Hoge Woerd, dat in 2015 werd geopend, vormt één van de hoogtepunten langs de fietsroute. De slimme combinatie van museum, theater, stadsboerderij en horeca maken het Castellum uniek. Het Castellum ontvangt steeds meer bezoekers en door de nieuwe wandel- en fietsroute zullen nog meer mensen hun weg naar het Castellum weten te vinden. De 200 kilometer lange wandel- en fietsroute leidt in de stad Utrecht ook langs DOMunder, gelegen onder het Domplein. In dit belevingscentrum is het verleden van de stad verbeeld, onder meer aan de hand van vondsten uit de Romeinse tijd.

De wandel- en fietsroute is mede tot stand gekomen door de ANWB, Wandelnet en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De route doorkruist de provincies Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland. De wandel- en fietsroute vind je op de sites:

www.anwb.nl
www.wandelnet.nl
Romeinse Limespad

Giuseppe Conte wordt nieuwe premier van Italië

Posted in Romenieuws on 24 mei 2018 by romenieuws

Giuseppe Conte, die maandag door de Vijfsterrenbeweging en Lega werd voorgedragen als premier, heeft woensdagavond van president Sergio Mattarella een mandaat gekregen om een regering te vormen. Het werd een lang onderhoud en aan het einde daarvan liet de presidentiële woordvoerder weten dat Conte het groene licht had gekregen om van start te gaan met zijn regeringsploeg. De samenstelling van de nieuwe coalitie zou vanavond of vrijdag al bekendgemaakt kunnen worden. Daarna moet de nieuwe regering enkel nog het vertrouwen krijgen van het parlement. Dat mag geen probleem zijn omdat de twee regeringspartijen er samen over een meerderheid beschikken. De stemming vindt waarschijnlijk volgende week plaats.

De 54-jarige Giuseppe Conte die aan zijn job als premier begint zonder enige politieke ervaring, liet na afloop van zijn onderhoud met de president weten dat hij een regering wil vormen die verandering brengt en verzekert de Italianen dat hij steeds hun belangen voorop zal stellen, zowel in Europa als in de wereld. De nieuwe premier wil in ieder geval proberen de volle termijn van vijf jaar uit te doen. In Italië is het altijd moeilijk te voorspellen hoe lang een regering het volhoudt, maar die periode is in ieder geval te kort om alle plannen die Lega en de Vijfsterrenbeweging in hun regeringscontract vermelden uit te voeren.

Pepijn Corduwener, mede-auteur van het boek Proeftuin Italië en die op dinsdagavond 19 juni voor onze vereniging een lezing geeft (de uitnodiging voor onze leden volgt nog) denkt dat de nieuwe ploeg langer aan de macht zal blijven dan velen denken. Corduwener is ervan overtuigd dat de coalitie op krediet van de Italianen kan rekenen. Het vertrouwen van de bevolking in de traditionele politieke partijen is immers helemaal weg. De Vijfsterrenbeweging en de Lega bieden een radicaal alternatief. Dat verklaart waarom de steun zo groot is. Men mag ook niet vergeten dat Lega en M5S tijdens de verkiezingen op 4 maart liefst 49% van de kiezers konden verleiden.

Wandelingen met S.P.Q.R. in Rome

Posted in Romenieuws on 23 mei 2018 by romenieuws

Hierna vind je een (voorlopig) lijstje met toekomstige wandelingen die S.P.Q.R. organiseert in Rome. Dit lijstje wordt nu en dan aangevuld en opnieuw gepubliceerd. De doelgroep voor deze wandelingen zijn toevallige bezoekers van Rome en mensen die er wonen of werken (al mag je natuurlijk ook speciaal een reisje naar Rome maken, dat is altijd prettig!). We verwelkomen in de eerste plaats onze clubleden, maar iedereen is welkom. Het aantal deelnemers is, afhankelijk van de begeleider, wel beperkt tot zes of tien personen. Suggesties voor toekomstige themawandeingen zijn altijd welkom. Alle informatie krijg je via info@spqr.be.


* Donderdag 7 juni 2018 van 10 u. tot 13 u. –
Algemene kennismakingswandeling in Rome doorheen het historische stadscentrum. Op zoek naar de geheime plekjes en verborgen verhalen in Rome. Voor beginners. Maximum 6 deelnemers. Gratis voor clubleden. Niet-leden: 10 euro. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op eric@spqr.be.

* Vrijdag 8 juni 2018 van 10 u. tot 13 u. – Bezoek aan Trastevere en de Janiculum-heuvel in Rome. Maximum 6 deelnemers. Gratis voor clubleden. Niet-leden: 10 euro. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op eric@spqr.be.

* Zaterdag 9 juni 2018 van 10 u. tot 13 u. – De Pincio-heuvel en Villa Borghese (zonder bezoek aan het museum Galleria Borghese). Een wandeling met verrassende ontdekkingen. Maximum 6 deelnemers. Gratis voor clubleden. Niet-leden: 10 euro. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op eric@spqr.be.

* Zondag 15 juli 2018 van 10 u. tot 14 u. – Kennismaking met de Via Appia Antica. Maximum 6 deelnemers. Gratis voor clubleden. Niet-leden: 10 euro. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op eric@spqr.be.

* Woensdag 31 oktober 2018 van 13.30 tot ca. 17.30 u. – Rondleiding in historische centrum van Rome: o.a. Piazza Navona, het Pantheon, Sant’Ignazio, de Trevifontein, de Spaanse Trappen en het Altaar van de Vrede van Augustus. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Donderdag 1 november 2018 van 9.30 tot ca. 17.30 u. – Rondleiding door het Rome van de Oudheid: o.a. het Tibereiland, het Capitoolplein, het Forum Romanum, het Colosseum en de San Clementebasiliek. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Vrijdag 2 november 2018 van 9.30 tot 18 u. – Rondleiding in Rome: het Sint-Pietersplein, de Sint-Pietersbasiliek en de Engelenburcht. Nadien het Ghetto, Santa Maria in Ara Coeli en de Capitolijnse Musea. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Zondag 3 maart 2019 van 13.30 tot ca. 17.30 u. – Rondleiding in het historische centrum van Rome: o.a. Piazza Navona, het Pantheon, Sant’Ignazio, de Trevifontein, de Spaanse Trappen en het Altaar van de Vrede van Augustus. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Maandag 4 maart 2019 van 9.30 tot ca. 17.30 u. – Rondleiding door het Rome van de Oudheid: o.a. het Tibereiland, het Capitoolplein, het Forum Romanum, het Colosseum en de San Clementebasiliek. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Dinsdag 5 maart 2019 van 9.30 tot ca. 15 u. – Rondleiding in Rome: het Sint-Pietersplein, de Sint-Pietersbasiliek en de Engelenburcht. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

* Woensdag 6 maart 2019 van 9.30 tot ca. 13 u. – Rondleiding in Rome: onbekende schatten aan de oostzijde van het centrum: o.a. de Santa Maria Maggiore, het Museo Nazionale Romano, de Thermen van Diocletianus en Santa Maria della Vittoria. Maximaal 10 deelnemers. Aan de gids betaal je een vrije bijdrage. Aanmelden via mail (met vermelding van datum) op hugo@spqr.be. Meer informatie: www.romemetgids.be.

 

Laatste dagen voor een bezoek aan Monet in het Vittoriano

Posted in Romenieuws on 22 mei 2018 by romenieuws

De Franse impressionisten kunnen in Rome altijd rekenen op veel belangstelling. De grote tentoonstelling in het Complesso del Vittoriano met een zestigtal kunstwerken van de Franse impressionistische schilder Claude Monet (1840-1927), die al sinds oktober loopt, is recent nog eens verlengd tot 3 juni. Het zijn nu echt wel de laatste weken dat je deze expo nog kan bezoeken. Het gaat om topstukken die afkomstig zijn uit het Musée Marmottan Monet in Parijs en die eenmalig in Rome worden tentoongesteld. Daaronder de befaamde waterlelies, de treurwilden, de Japanse brug, en vele andere.

Monet trok op negentienjarige leeftijd, in 1859, naar Parijs waar hij onder andere Gustave Courbet en Camille Pissarro leerde kennen. Hij verbleef van 1860 tot 1862 in Algerije (opgeroepen in militaire dienst), waar het heldere licht hem fascineerde. Terug in Parijs zette hij zijn studies voort bij Gleyre, waar Auguste Renoir, Frédéric Bazille en Alfred Sisley zijn medeleerlingen waren en met wie hij veel buiten schilderde, ondermeer in Chailly-en-Bière, nabij Barbizon, werkend in een steeds lichter palet.

In 1865 en 1866 trok Monet met twee landschappen en het portret van Camille Doncieux (met wie hij later trouwde) heel wat aandacht. Vanaf 1867 werkte hij, gedwongen door zijn familie, van wie hij financieel afhankelijk was, in Sainte-Adresse. Zijn hier ontstane werk valt op door de voortdurende afwisseling van thema, door Monet bewust tegen stijlverstarring toegepast.

Bij het uitbreken van de Frans-Duitse Oorlog trok hij naar Londen, waar hij Camille Pissarro opnieuw trof en kennismaakte met de kunsthandelaar Durand-Ruel, de latere promotor van het impressionisme. Monet raakte in Engeland onder de indruk van het werk van John Constable en William Turner. In 1871 en nogmaals in 1872 maakte hij een reis naar Nederland en ontdekte daar de Japanse prentkunst.

Eind 1871 keerde hij terug naar Frankrijk en vestigde zich tot 1878 in Argenteuil, waar hij een periode van grote creativiteit doormaakte en geleidelijk de voorman der impressionisten werd. In 1874 exposeerde hij het schilderij Impression, soleil levant, waaraan de term impressionisme werd ontleend.

In 1883 vestigde Monet zich in Giverny (zijn woonhuis en beroemde tuin zijn thans voor publiek opengesteld), waar hij in vele variaties dezelfde motieven schilderde, zoals de serie met de kathedraal van Rouen als thema, en zich ook volop door zijn tuin liet inspireren (zoals bv. de serie waterlelies). Monet trachtte een bepaald moment in een door licht en atmosfeer steeds veranderend landschap vast te leggen. Hij voltooide zijn schilderijen in het atelier; buiten maakte hij enkel studies en schetsen.

Zijn ontwikkeling was zo consequent, dat zijn laatste werken, gekenmerkt door een uiterste ‘vluchtigheid’, met ongrijpbare vorm en een coloriet waarin grijzen overwegen, wel als abstract impressionistisch zijn betiteld. De belangrijkste collecties van zijn werk bevinden zich in het Musée d’Orsay en het Musée Marmottan in Parijs, het Metropolitan Museum in New York, het Museum of Fine Arts in Boston en het Art Institute te Chicago. De schilderijen die nu in Rome worden getoond behoren tot Monet’s beste werk.

Praktische informatie – Monet in Rome – Vittoriano – Tot 3 juni 2018.