Archive for the ‘Romenieuws’ Category

Hoe zag de Romeinse oudheid eruit?

1 juni 2020

Hoe het oude Rome er precies uitzag, hoe de mensen toen leefden en hoe het eraan toe ging in de veroverde gebieden en in de tijdelijke legerkampen, zijn vragen die historici en archeologen al vele eeuwen bezighouden.

Bij gebrek aan een tijdmachine hebben heel wat filmmakers en 3D-specialisten zich de voorbije jaren geamuseerd met de creatie van soms erg mooie weergaven van de oudheid, tenminste zoals die er zou kunnen hebben uitgezien. Want de filmische en esthetische aspecten durven het soms weleens winnen van de wetenschappelijk vastgestelde werkelijkheid.

newhistoria(4)

Lezer Jo Cops maakte ons attent op het bestaan van het YouTube-kanaal New Historia.  Hier worden geschiedenis en mythologie tot leven gebracht met behulp van fraaie 3D-animaties of documentaire filmpjes over onderwerpen zoals de verschillende types van gladiatoren die er bestonden of het dagelijkse leven in het oude Egypte.

Liefhebbers kunnen zich desgewenst gratis abonneren op dit geschiedeniskanaal. New Historia is bestemd voor wie interesse heeft in de oudheid (Rome, Egypte, Griekenland) en de Romeinse, Griekse en Egyptische mythologie. De filmpjes zijn vaak erg mooi om te zien omdat ze geen statische voorstelling van gebouwen of tempels zijn.

Tussen de gebouwen, op pleinen en in tempels wandelen mensen rond en in de lucht vliegen vogels. Bomen en struiken bewegen in de wind, vanuit de offerplekken krinkelt de rook omhoog. Kortom, er is heel wat beweging en dat maakt de voorstelling letterlijk veel levendiger. Het is natuurlijk animatie, maar laat dat het kijkplezier niet bederven.

newhistoria(2)

New Historia plaatste eerder al filmpjes online over onder meer de tempels in het oude Egypte, evenals een kennismaking met het oude Griekenland. Nu is Rome aan de beurt.

Niet alleen de stad zelf komt aan bod, we kijken ook even naar de havenstad Ostia, maken de sprong naar Romeinse steden en vestigingen in Klein-Azië en elders en bezoeken zelfs kort een Romeins legerkamp.

newhistoria(3)

Of het historisch allemaal correct is weergegeven durven we niet zeggen. We hebben geen informatie gevonden over de archeologische of wetenschappelijke achtergrond van de mensen achter New Historia of de makers van de filmpjes.

Maar, in afwachting van een virusvrij bezoek aan Rome, is het best aangenaam om eens even een kijkje te nemen in de Romeinse oudheid. Zoals die er misschien heeft uitgezien …

Filmpje What Did Ancient Rome Look Like?

Aanmelden voor een gratis abonnement op New Historia

newhistoria(1)

Het mooiste uitzicht over Rome

1 juni 2020

Over de titel van dit stukje is discussie mogelijk. Want waar vind je het mooiste uitzicht over Rome? Is het vanaf de koepel van de Sint-Pietersbasiliek, bovenop de Engelenburcht of vanaf de Monte Mario, de hoogste heuvel van Rome? Of kijk je iiever naar de stad vanaf het terras in Parco Savello of de Giardino degli Aranci op de Aventijnse heuvel? Misschien vind je het uitzicht over Rome mooier vanaf het Vittoriano of het Terrazza del Pincio. Het zijn slechts enkele van de vele mogelijkheden waar je de stad vanuit de hoogte kan bekijken.

Onze favoriete uitkijkplek bevindt zich op Piazzale Giuseppe Garibaldi, waar je vanaf de Belvedere del Gianicolo een fantastisch uitzicht hebt over Rome, met onder meer de Villa Medici links, het Pantheon ongeveer in het midden, en de gevel van Sint Jan van Lateranen rechts.

gianicolo(5)

En daar tussenin, overal verspreid in het decor, zie je ook de talrijke andere monumenten en kerkkoepels die een Romekenner zonder twijfel moeiteloos kan benoemen. Bij helder weer zie je ook de Colli Albani, de Albaanse Heuvels op de achtergrond. Een schouwspel waar je een hele tijd naar kan kijken.

Een tijdje geleden kon je het verhaal lezen over het kanon dat dagelijks om 12 uur vanaf de Gianicolo-heuvel in Trastevere een schot lost, maar dat momenteel zonder publiek moet doen. Niet elke toerist vindt echter de weg naar deze plek die een bezoek nochtans zeker waard is.

Tenminste één keer in je leven zou je de moed moeten kunnen opbrengen om bij mooi weer ’s morgens in alle vroegte een stukje te klimmen om de zonsopgang boven Rome vanaf deze plek op de Gianicolo-heuvel te beleven. Dat is pure magie.

Je voelt en ziet hoe de dag de stad nadert vanuit het oosten, hoe langzaamaan de donkere schaduwen tussen de muren beneden in de stad opzij gaan en hoe aarzelend een toenemende helderheid de overhand neemt.

Daarna kruipt een zacht en vervolgens krachtiger wordend rood vanaf de horizon omhoog. De eerste zonnestralen van de nieuwe dag beroeren de torens en de koepels. Het is het morgenrood van Aurora, de Romeinse godin van de dageraad, die zachtjes de stad kust.

De ervaring is zo intens dat het lijkt alsof de nieuwe dag alle monumentale kunstwerken van Rome één voor één op het ochtendappel bij naam wil noemen, om te benadrukken dat ze nog altijd deel uitmaken van de stad. Na een tijdje ontwaakt Rome dan eindelijk in een alles omvattend licht. Een mooier beeld van de stad is moeilijk denkbaar.

Volgens één van de oudste Romeinse legendes lag op de Gianicolo de door Janus gestichte stad Janiculus. Deze Janus kreeg een aantal kinderen waaronder Tiber die zijn naam aan de stroom gaf. Er is echter geen enkel archeologisch bewijs gevonden dat deze stad ooit heeft bestaan.

Koning Ancus Martius (640 v. Chr.-616 v. Chr.) zou de Janiculum versterkt en verdedigbaar gemaakt hebben tegen vijandelijke legereenheden. In de Republikeinse periode werd op de heuvel altijd een cohort soldaten gevechtsklaar gehouden.

Er zijn echter geen sporen gevonden van een fortificatie tot aan de voltooiing van de eerste permanente brug over de Tiber, de pons Aemilius (de zogenaamde Ponte Rotto waarvan je vandaag nog de restanten in de Tiber ziet staan) in 142 v. Chr.

Wat er hier ook gebouwd werd, het stond waarschijnlijk op de top van de heuvel in de nabijheid van de Porta Aurelia in de lijn van de latere Aureliaanse muur. Het was tevens de eerste aanvalspositie voor Marius en Cinna in de burgeroorlogen.

gianicolo(1)

Reeds in de oudheid was deze heuvel het toneel van legendarische en historische heldendaden. Zo werd de stad in de zesde eeuw v. Chr., nadat Rome koning Tarquinius Superbus verjaagd had, door de Etruskische vorst Lars Porsenna belegerd.

Gaius Mucius, een jonge Romeinse edelman, sloop het vijandelijke kamp op de Janiculum binnen om de aanvoerder te doden. Hij vergiste zich en doodde diens secretaris, waarna hij gevangen genomen werd. Om Porsenna te tonen dat het leven weinig waarde had voor een Romein die zijn vaderland wil redden, stak hij zijn rechterhand in het vuur en liet die helemaal verbranden.

Aan Porsenna zei hij dat pijn en de dood hem niet interesseerden en dat hij pas de eerste was die een aanslag op hem probeerde te plegen. Mucius vertelde dat er na hem nog honderden Romeinen klaar stonden om de Etrusk te doden. Porsenna was onder de indruk van zoveel heldenmoed en liet hem gaan.

Mucius kreeg daarna de bijnaam Scaevola, de linkshandige. In navolging van Mucius gaf een jong meisje, Cloelia, eveneens blijk van een volgens Livius (59 v. Chr.-17 na Chr.) ‘nooit door een vrouw vertoonde moed’. Toen zij als gijzelaar in het kamp van dezelfde Porsenna werd vastgehouden, wist zij met haar lotgenoten naar Rome te ontkomen door de Tiber over te zwemmen.

De heldendaden van Mucius Scaevola en Cloelia zouden er voor hebben gezorgd dat Porsenna vrede heeft gesloten met de Romeinen. Maar Tacitus stelt echter dat Rome uiteindelijk toch door Porsenna werd veroverd en enige tijd bezet is geweest. Pas daarna zou er een vredesverdrag getekend zijn.

De Gianicolo die eeuwenlang buiten de stadsmuren lag, werd pas tijdens de zeventiende eeuw bij Rome betrokken door de bouw van de Mura di Urbano VIII. Die imposante muur, vandaag de mura gianicolensi geheten, was een verdedigingsmuur die in 1643 door paus Urbanus VIII (1623-1644) werd gebouwd om de Vaticaanse muur te integreren. Dat was nodig ter bescherming van de Vaticaanse heuvel en voor een betere verdediging van het deel van Rome dat zich aan de rechterkant van de Tiber uitstrekte.

Langs deze met bolwerken versterkte muur lopen nu de Viale della Mura Aureliane en de Viale delle Mura Gianicolensi. De tuinen die vandaag van de rug en de flanken van de Gianicoloheuvel een grote groene zone maken, zijn de opvolgers van de villa’s en tuinen die zich hier in de oudheid bevonden.

De Vlaamse auteur Maria Rosseels (1916-2005) beschrijft zo’n tuin treffend in haar historische roman ‘Ik was een christen’ uit 1957. Dat boek speelt zich af in het Rome van de vierde eeuw na Chr. en is nog altijd verkrijgbaar.

Op de Janiculumheuvel speelde zich ook een belangrijke fase af in de strijd om de Italiaanse eenheid. In 1849 verdedigde Giuseppe Garibaldi (1807-1882) er de kortstondige Romeinse republiek tegen een overmacht van Franse troepen onder leiding van de latere keizer Napoleon III die paus Pius IX (1846-1878) te hulp was gekomen.

gianicolo(3)Giuseppe Garibaldi

Na een maand bloedige gevechten op de Janiculum, werd de paus op 4 juli door de Fransen opnieuw in zijn pontificale macht hersteld. Garibaldi werd na zijn revolutionaire avonturen tijdelijk uit Italië verbannen. Hij ging via Tanger naar de Verenigde Staten, verbleef een tijdje in Peru en werkte vervolgens een tijdlang als koopvaarder op een schip.

Nadat hij van premier Cavour toestemming had gekregen om terug te keren naar Italië, vestigde hij zich in 1854 op het eiland Caprera, een eilandje van amper 16 km² voor de kust van Sardinië, waar hij grond kon kopen.

Garibaldi werd in die tijd een overtuigd aanhanger van de Piëmontese (en latere Italiaanse) koning Victor Emanuel II. Vanaf 1859 vecht Garibaldi met zijn roodhemden, een legertje van ruim duizend vrijwilligers, in naam van de monarchie tegen de Fransen, de Oostenrijkers en de paus.

Garibaldi veroverde Sicilië en Calabrië en bracht ten slotte het koninkrijk der Beide Siciliën (ook het koninklijk Napels genoemd) ten val. Garibaldi droeg de macht over aan Vittorio Emanuele, die daarmee de eerste koning van Italië werd. De Kerkelijke Staat had veel terrein verloren, waardoor ze het Italiaanse schiereiland niet meer in tweeën verdeelde.

Lombardije-Venetië werd in 1866 veroverd. Na een mislukte poging die eindigde in de Slag bij Mentana in 1867, moest de inname van Rome wachten tot 1870: door de Frans-Duitse Oorlog werden de Franse troepen weggeroepen waarna de Zwitserse Garde en de Pauselijke Zoeaven met 13.157 man niet veel weerstand meer konden bieden tegen het ondertussen gegroeide leger van 50.000 Italianen.

gianicolo(4)Een groepje roodhemden op een prentkaart uit 1860.

Giuseppe Garibaldi werd parlementslid en overleed in 1882 op zijn geliefde eiland Caprera, een maand voor zijn 75ste verjaardag. Zijn huis is nu een museum en het eiland zelf is in zijn geheel een nationaal monument. Aan de Largo di Porta Pancrazio op de Gianicolo vind je eveneens een Garibaldi-museum, het Museo della Repubblica Romana e della memoria garibaldina.

gianicolo(2)

Rome werd de hoofdstad van Italië en de pausen raakten hun wereldlijke macht kwijt. Er ontstond een conflict tussen de pausen en koningen dat vele jaren zou duren en pas eindigde met de ratificatie van het Verdrag van Lateranen tussen de Heilige Stoel en de Italiaanse regering onder de fascistische dictator Benito Mussolini in 1929.

Tot zover deze opfrisbeurt van een stukje Italiaanse geschiedenis. Het imposante standbeeld op de piazzale die zijn naam draagt, toont de vrijheidsstrijder Garibaldi in vol ornaat en te paard. Het monument werd ingehuldigd op 20 september 1895.

Het zeven meter hoge bronzen beeld verheerlijkt de vader des vaderlands, ‘eroa del Risorgimento italiano, mitico difensore della libertà dei popoli’, het is een meesterwerk van Emilio Gallori (1846-1924). Op de voet van het monument staat in grote letters ‘Roma o morte’, de lijfspreuk van Garibaldi.

Vier kleinere bronzen sculpturen tonen gevechtsscènes en allegorische figuren. Aan de stadszijde zien we Europa, aan de achterzijde Amerika, rechts toont men de verdediging van Rome in juni 1849 en links het gevecht bij Calatafimi op 15 mei 1860 toen de Bourbons verslagen werden. Op de bas-reliëfs zien we onder meer de landing in Marsala, het verzet in Boiada en de verdediging van de Romeinse Republiek.

Langs de wandelpaden en in de directe omgeving van de piazzale zie je talrijke bustes van soldaten en strijders die een belangrijke rol hebben gespeeld in de opeenvolgende veldslagen. Voor de meeste Italianen is de geschiedenis die zich hier afspeelde verworden tot een ver en ongekend verleden. De personen op de bustes zijn voor de meeste mensen nobele onbekenden. Het verband tussen de straatnamen hier op de Gianicolo en de vroegere helden wordt door niemand meer gelegd.

De omgeving van Piazzale Garibaldi is ook zeer geliefd bij koppeltjes die er hun trouwfoto’s met de stad Rome op de achtergrond laten maken. In de geromantiseerde biografie ‘La vie de Henry Brulard’ schrijft Stendhal ((1783-1842) zelfs ‘ce lieu est unique au monde’ (deze plek is uniek in de wereld).

De Italiaanse componist Ottorino Respighi (1879-1936) geeft in I pini del Gianicolo een muzikaal sfeerbeeld van deze plek, waarbij de pijnbomen zachtjes wiegen onder het heldere licht van de maan. Bij de première deed Respighi voor de zang van de nachtegaal beroep op een fonoplaat, wat aanleiding gaf tot enige hilariteit.

Het was hier op de Janiculumheuvel dat Galileo Galilei (1564-1642) paus Paulus V (1605-1621) en zijn raadgevers had uitgenodigd om door zijn telescoop naar de maan en de maantjes van de planeet Jupiter te kijken. De paus kwam echter niet opdagen, maar stuurde wel kardinaal Bellarmino (Robertus Bellarminus) om een kijkje te nemen.

Bellarmino was een geleerd man. Hij had wijsbegeerte en theologie gestudeerd in Rome, Padua en Leuven. Hij werd in 1570 in Gent tot priester gewijd en in datzelfde jaar werd hij hoogleraar theologie aan de Leuvense universiteit.

Maar ondanks de heldere hemel en de sterrenpracht op de Janiculum, was Bellarmino, die persoonlijk nochtans wel sympathie had voor Galilei, niet te overtuigen van de theorieën die de astronoom verkondigde. In 1616 zou Bellarmino in opdracht van paus Paulus V (1605-1621) Galilei officieel verzoeken om de copernicaanse theorie niet meer in het openbaar te verdedigen.

Maar Bellarmino, een jezuïet, had intussen voor zijn orde in Rome geregeld dat Galilei ook voor hen een demonstratie zou geven met zijn telescoop. De jezuïeten begrepen de theorie van Galilei echter wel. Ze keerden terug naar het Collegio Romano en richtten daar al snel hun eigen sterrenwacht op.

De Duitsse schrijver Bertolt Brecht bewerkte het leven van Galilei tot een toneelstuk waaraan hij achttien jaar werkte. Het ging in 1956 in Berlijn in première kort na de dood van Brecht. In de afsluitende dialoog vraagt de geleerde aan zijn dochter Virginia ‘hoe is de nacht’, waarop ze dialectisch maar poëtisch zegt: ‘helder’. Het zou een verwijzing zijn naar de bewuste nacht in augustus toen de astronoom zijn telescoop demonstreerde aan kardinaal Bellarmino.

Kijkend in de richting van de stad stad, ga je vanaf Piazzale Giuseppe Garibaldi even naar rechts en volg je de bakstenen afsluiting. Waar de bomen van de rijweg beginnen staat op het voetpad de eenzame buste van Menotti Garibaldi (1840-1903).

Hij was de oudste zoon van Garibaldi. Het is de in Brazilië geboren baby die de paardrijdende Anita Garibaldi (1821-1949) in de armen houdt op het krijgshaftige standbeeld dat zich hier vlakbij op de Gianicolo bevindt, op de piazzale die haar naam draagt.

Anita heette eigenlijk Ana Maria de Jesus Ribeiro. Zij was de Braziliaanse echtgenote van Garibaldi en vergezelde haar man tijdens revoluties in Uruguay en Italië.

Had je graag alle foto’s gezien die bij dit artikel horen? Alleen clubleden van S.P.Q.R. kunnen via hun dagelijkse nieuwsbrief deze beelden bekijken.

Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.

Aanmelden als clublid kan je via deze link

Kunstwerken in Romeinse kerken kunnen beschadigd raken door agressieve ontsmettingsmiddelen

31 mei 2020

De kerken in Rome waren net als alle andere openbare plekken eveneens het slachtoffer van de lockdown: op 13 maart gingen ze allemaal dicht. De Sint-Pietersbasiliek was toen al enkele dagen eerder gesloten. Ruim twee maanden later, op 18 mei mochten de kerken weer open.

Dat ging gepaard met een grootschalige ontsmettingsoperatie. Nu waarschuwt het Vaticaan dat het inzetten van te agressieve schoonmaakproducten kan leiden tot onherstelbare beschadiging van de kunstwerken of het kerkmeubilair.

sanpietronacht

Het Vaticaan startte als eerste met de totale ontsmetting van het eigen patrimonium. De vier grote basilieken van Rome zijn extra-territoriaal bezit van de Heilige Stoel en horen bij Vaticaanstad.

In de Sint-Pietersbasiliek (San Pietro) binnen het Vaticaan zelf, maar ook in de Sint-Jan van Lateranen (San Giovanni in Laterano), de Sint-Paulus buiten de Muren (San Paolo Fuori le Mura) en de Onze-Lieve-Vrouw de Meerdere (Santa Maria Maggiore) gingen ontsmettingsploegen aan het werk vooraleer de gebouwen weer werden opengesteld voor het publiek.

De intensieve ontsmettingsronde in de basilieken heeft enkele dagen geduurd en daarbij werd letterlijk iedere tegel en ieder beeld of kunstwerk gedesinfecteerd.

De stad Rome volgde dat voorbeeld en liet eveneens de kerkgebouwen op haar grondgebied ontsmetten vooraleer het publiek er werd toegelaten. Op verzoek van het bisdom zette de stad daarbij ook het leger in. Negen militaire teams gingen aan de slag om de 337 rooms-katholieke kerken die wilden openen een ontsmettings- en reinigingsbeurt te geven.

Het leger pakte voor de ingreep uit met professioneel materiaal, zoals speciale desinfectiepistolen en maxi-vernevelaars met desinfecterende producten. De legergroepen werden gevolgd door tankvoertuigen gevuld met desinfecterende vloeistof. Naast de vloeren, muren en plafonds werden ook stoelen, banken, biechtstoelen, kunstvoorwerpen, het altaar en en al het andere kerkmeubilair ontsmet.

zuilvantrajanus

De Pontificio Consiglio della Cultura (de Pauselijke Raad voor de Cultuur ) waarschuwt nu voor het gebruik van verkeerde schoonmaakmiddelen en -methodes bij het desinfecteren van onder meer vloeren, kerkbanken, heiligenbeelden en ander liturgisch materiaal. Bij het gebruik van foute of agressieve ontsmettingsproducten bestaat het risico dat sommige zaken onherstelbaar beschadigd worden.

De waarschuwing komt een beetje laat en we moeten er maar vanuit gaan dat de professionele ontsmettingsploegen en het leger overal de juiste producten hebben gebruikt. De strenge veiligheidsmaatregelen eisen echter ook vandaag nog dat de kerken regelmatig een beperkte ontsmettingsbeurt krijgen. Daarvoor staan de parochies zelf in. Het gaat dan om alles wat de bezoekers hebben kunnen aanraken, van de zitbanken tot andere objecten.

De Pontificio Consiglio della Cultura vraagt om ervoor te zorgen dat mensen kunstwerken zoals heiligenbeelden en andere kwetsbare voorwerpen niet kunnen aanraken. Dan is het ook niet nodig om ze regelmatig te ontsmetten. Er wordt ook ten zeerste afgeraden om producten zoals bleekwater, alcohol of ammoniak, al dan niet verdund, te gebruiken voor de reinigingsbeurten.

Het beste middel is allesreiniger of een gewone neutrale zeep, al dan niet aangebracht met een sproei-installatie. De Pauselijke Raad waarschuwt er ook voor om geen verstuivers met chlooroplossingen te gebruiken om de gebouwen te reinigen.

In alle gevallen wordt aangeraden het gebouw na de schoonmaak zeker goed te ventileren, want de dampen die vrijkomen bij het gebruik van sommige producten kunnen ademhalingsproblemen veroorzaken.

Water en gewone zeep worden aangeraden voor het schoonmaken van liturgische kleding en liturgisch vaatwerk. Ook in dit geval kunnen alcohol en bleekwater veel schade aanrichten. Een kledingstuk of object waarvan men denkt dat het virussporen kan dragen, moet twee weken in quarantaine worden geplaatst.

Kunstwerken, historische boeken en documenten kunnen beter helemaal niet worden gedesinfecteerd. Bij twijfel over het schoonmaakproces kan men de voorwerpen het beste niet behandelen. Het omgekeerde kan onherstelbare schade toebrengen aan ons culturele erfgoed, aldus nog de waarschuwing van de Pontificio Consiglio della Cultura.

Op 2 juni openen ook alle andere musea in Rome

31 mei 2020

Nadat een aantal grotere musea zoals het Palazzo Braschi, het MAXXI en de Capitolijnse Musea reeds op 18 mei de deuren openden, is het op dinsdag 2 juni, de nationale feestdag, de beurt aan vrijwel alle andere stedelijke en kleinere musea en tentoonstellingen. Daardoor wordt het fors ingeperkte Festa della Repubblica dit jaar eigenlijk een culturele dag.

De heropening van de musea in Rome gebeurde uiteindelijk in twee fasen omdat het toepassen van de veiligheidsmaatregelen in de praktijk niet altijd even eenvoudig blijkt. Het museumpersoneel moet er zelf ook aan wennen. Kleine praktische zaken moesten worden bijgestuurd. Het naleven van de fysieke afstandsregels bleek niet altijd overal mogelijk waardoor bezoekersroutes moesten worden aangepast. Er waren ook onvoldoende thermoscanners voor alle musea.

Tot de musea die maandag opnieuw openen behoren onder meer de Markten van Trajanus, de Ara Pacis (met de tentoonstelling over Sergio Leone die verlengd wordt tot 30 augustus), de Centrale Montemartini, het Museo di Roma in Trastevere, de Galleria nazionale d’arte moderna e contemporanea, de Villa Torlonia, het Museo Civico di Zoologia, het Museo Carlo Bilotti, het Museo Barracco, het Museo Napoleonico, het Museo Canonica, het Museo della Repubblica Romana e della memoria garibaldina, het Museo di Casal de’ Pazzi en het Museo delle Mura.

museaheropening(3)

Zoals eerder aangekondigd moeten voor alle musea en tentoonstellingen de toegangskaarten vooraf online worden gekocht. Dat kost 1 euro extra aan reservatiekosten. Voor het bezoek moet een bepaald tijdslot worden aangeduid en dat kan of mag niet meer worden gewijzigd.

Het ticket dien je thuis af te drukken of elektronisch te bewaren op je smartphone of tablet. Je hebt het nodig om ter plaatse toegang te krijgen, aan de kassa zal je geen ticket kunnen kopen. Ook voor de musea met gratis toegang is het verplicht om je bezoek te reserveren of aan te kondigen via het algemene telefoonnummer 06 06 08.

Bij aankomst in het museum moeten bezoekers op hun beurt wachten om binnen te komen en altijd de fysieke afstand met andere bezoekers bewaren. Alle bezoekers worden verplicht hun temperatuur te laten meten met een thermoscanner. De toegang wordt niet toegestaan ​​voor mensen met lichte koorts vanaf  37,5°. Het dragen van mondmaskers is verplicht. Aan de ingang zullen handontsmettingsproducten beschikbaar zijn.

circomassimoheropening

Vanaf 2 juni gaan ook de keizerlijke fora (met ingang aan de zuil van Trajanus en de uitgang aan het forum van Caesar aan de Via dei Fori Imperiali) weer open, van 8.30 uur tot 19.15 uur (laatste toegang  om 18.15 uur) evenals het circus Maximus (maar zonder de virtuele ervaring van de Circo Maximo Experience) en dit van 9.30 uur tot 19.00 uur (laatste toegang  om 18 uur).

Het Parco Archeologico del Colosseo kondigt nieuwe openingstijden aan. Vanaf 1 juni wordt de toegang verzekerd van 10.30 uur tot 19.15 uur, met de laatste toegang om 18.15 uur. De Domus Aurea blijft voorlopig gesloten.

museaheropening(1)

Twee soorten tickets geven toegang tot het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn. Het standaard ticket (16 euro) is 24 uur geldig. Een nieuw ticket, het Afternoon reduced ticket (ART) kost 9,5 euro en is elke dag geldig van 14 uur tot sluitingstijd.

Het ART-ticket is in de eerste plaats gericht op de Romeinse burgers die op deze manier aan een goedkoper tarief, bijvoorbeeld op het einde van hun werkdag of in het weekend met hun kinderen de site willen bezoeken. Dat kan nu in alle rust, want toeristen zijn er voorlopig nog niet.

De tickets zijn gekoppeld aan een gratis app waarmee bezoekers voorafgaand aan hun bezoek routekaarten, historische inhoud en nuttige informatie kunnen downloaden. Voor het boeken van het Colosseum is online reserveren en het boeken van tijdslots eveneens verplicht. In het amfitheater zijn twee routes voorzien.

museaheropening(2)

De toegang tot het Forum Romanum en de Palatijn wordt alleen verzekerd langs de Via dei Fori Imperiali, in Largo della Salara / Largo Corrado Ricci. Van hieruit kunnen bezoekers vier verschillende aangepaste routes kiezen, zonder dat ze tijdslots hoeven te reserveren.

Je kan kiezen voor ‘De pleinen van het Forum Romanum’ (geschatte wandeltijd 30 minuten, ‘Een wandeling op de Via Sacra’ (90 minuten), ‘Van het Forum Romanum naar de keizerlijke paleizen’ (2 uur) en ‘Naar de oorsprong van Rome’ (2,5 uur).

museaheropening(1)

Ter gelegenheid van de feestelijke heropeningen en om de dodelijke slachtoffers van de virusepidemie (in Italië ondertussen 33.415) te gedenken, wordt het Colosseum vanavond als symbool van verbondenheid verlicht met de Italiaanse driekleur.

Roma. Het oude Rome in literatuur, bouwkunst en beeldhouwkunst

31 mei 2020

Roma. Het oude Rome in literatuur, bouwkunst en beeldhouwkunst is volgens de auteurs Ton Jansen en Fanny Struyk een onmisbaar boek voor iedereen die de stad Rome en de Latijnse taal een warm hart toedraagt. De uitgave richt zich vooral op het onderwijs.

Het boek bevat een grote afwisseling aan teksten en illustraties en een optimale integratie van taal en cultuur. De hoeveelheid teksten is ruim voldoende om (een gedeelte van) het lectuur-pensum voor de vijfde klas samen te stellen, maar het boek is ook zeer geschikt ter voorbereiding van een Romereis.

Roma bevat verhalen van Livius, brieven van Cicero, Seneca en Plinius, en gedichten van Martialis. Maar ook fragmenten van minder courante auteurs als Ennius, Seneca Pater, Ammianus Marcellinus, Lactantius en Augustinus passeren de revue.

ouderome1

Al deze teksten staan in direct verband met de stad Rome. In een apart hoofdstuk worden de meest belangrijke antieke monumenten in Rome besproken, vergezeld van een of meer Latijnse teksten die iets over het monument vertellen.

Het boek biedt een ruime keuze aan teksten, zowel proza als poëzie, voor een gevarieerd schoolexamen (700 regels Latijn en 140 regels in vertaling). Ook wordt er een hoofdstuk gewijd aan metriek en bevat het boek een lijst met literaire termen.

Voor de docent is er een afzonderlijke uitgebreide docentenhandleiding met de uitwerking van alle vragen en opdrachten, werkvertalingen en maar liefst vijftien extra vertaalopgaven.

Roma
Het oude Rome in literatuur,
bouwkunst en beeldhouwkunst

Formaat: 17 x 24
Bindwijze: gebonden
Omvang: 268 pagina’s
Uitgeverij: Hermaion
Eerste druk 2020
ISBN 978-90-5027-274-2
Prijs 17,95 euro
Website uitgeverij

Docentenhandleiding

Formaat: 17 x 24
Bindwijze: geniet
Omvang: 84 pagina’s
Eerste druk 2020
ISBN 978-90-5027-275-9
Prijs 16,50 euro

  • GEBRUIKERSEXEMPLAAR:
    bestemd voor de leerling.

  • DOCENTENEXEMPLAAR:
    gebruikersexemplaar tegen docentenprijs.

  • DOCENTENHANDLEIDING:
    uitsluitend beschikbaar voor de docent.

Dit jaar dwarrelen er geen rozenblaadjes in het Pantheon

30 mei 2020

Morgen, zondag 31 mei, is het Pinksteren en traditioneel worden die dag in het Pantheon na een eucharistieviering duizenden rozenblaadjes door de oculus van het monument naar beneden gestrooid.

Het Pantheon is momenteel echter nog altijd gesloten voor het publiek. De misviering vindt voor de eerste keer plaats achter gesloten deuren, maar het spectaculaire schouwspel van de rozenblaadjes zal dit jaar niet doorgaan.

pantheon_pinksteren

De eucharistieviering kan je zondag vanaf 10 uur wel live volgen via deze online stream op de website van het Pantheon (eigenlijk de basilica di Santa Maria ad Martyres) of via deze Facebookpagina. Het Pantheon heropent in principe op maandag 1 juni.

Ook paus Franciscus zal zondag de traditionele eucharistie van Pinksteren in de Sint-Pietersbasiliek moeten vieren zonder gelovigen. Voor het daaropvolgende Regina Coeli en dat in openlucht plaatsvindt, zal de paus wel een beperkt aantal mensen toespreken vanuit zijn raam in het apostolisch paleis.

Het traditionele pauselijke middaggebed  op zondag en het zegenen van de vele duizenden aanwezigen op het Sint-Pietersplein heeft sinds 1 maart niet meer plaatsgevonden.

www.pantheonroma.com

Europees protocol opgesteld met nieuwe regels voor het luchtvaartverkeer

30 mei 2020

Het European Union Aviation Safety Agency (EASA) en het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) hebben samen een Europees protocol met een reeks maatregelen opgesteld voor luchtvaartpersoneel en vliegtuigreizigers.  De luchtvaartmaatschappijen en luchthavens zullen die richtlijnen nu in de praktijk moeten omzetten zodra het luchtvaartverkeer weer op gang komt. Zeker is wel dat passagiers  in de toekomst altijd een mondmasker zullen moeten dragen en bij de check-in een Covid-19-verklaring moeten ondertekenen.

easarapport

Het rapport is zopas voorgesteld en zal nu via ACI Europe worden verspreid. De non-profitorganisatie Airports Council International Europe  is een beroepsvereniging die de collectieve belangen van de luchthavens in Europa bevordert en hen met professionele expertise bijstaat in het beheer en de exploitatie van luchthavens. Tot de leden behoren meer dan 600 luchthavenexploitanten in 58 Europese landen. Samen zijn die goed voor meer dan 90% van het commerciële luchtverkeer in Europa.

De publicatie bevat een aantal maatregelen die moeten genomen worden om te verhinderen dat reizigers tijdens hun vliegreizen besmet worden met het virus. In een brief aan zijn leden noemt ACI Europe het rapport risicogebaseerd, effectief, evenredig en praktisch.

ACI Europe zal binnenkort zelf nog een tweede rapport publiceren, namelijk ‘Richtlijnen voor een gezonde passagierservaring’. Die publicatie bouwt voort op het EASA- en ECDC-protocol en bevat de gedetailleerde toepassingen en de te volgen strategie wanneer de luchtdiensten worden hervat.

De nieuwe leidraad komt niets te vroeg omdat in verschillende landen de luchtvaartactiviteiten binnenkort weer worden opgestart. Zodra de Europese reisbeperkingen in het algemeen worden opgeheven kunnen de luchtverbindingen geleidelijk worden hervat. Het protocol moet indirect ook helpen om het vertrouwen van passagiers in de luchtvaart te herstellen.

Reizigers moeten volgens de aanbevelingen een mondkapje dragen vanaf het moment dat ze de luchthaven binnenkomen tot ze de luchthaven op hun bestemming verlaten. Voor kinderen onder de zes jaar is een uitzondering mogelijk. Bij langere reizen zullen passagiers voor zichzelf voldoende maskers moeten voorzien, want in principe moeten deze om de vier uur vervangen worden.

De fysieke afstandsregel van 1,5 meter is aanbevolen tijdens alle etappes van de reis. Als de afstand niet gerespecteerd kan worden, is een strikte naleving van de andere preventiemaatregelen belangrijk en zijn medische mondmaskers aanbevolen.

easaDe luchtvaartmaatschappijen argumenteerden tijdens vergaderingen met het  EASA en ECDC, dat afstandsregels aan boord van een vliegtuig moeilijk na te leven zijn. De luchtvaartbedrijven zijn vooral bevreesd dat een strikte naleving ervan zou leiden tot minder volle toestellen, waardoor ze gedwongen zouden zijn om hun ticketprijzen te verhogen. Waarmee ze dan weer riskeren dat een heleboel potentiële passagiers afhaken of overstappen naar de concurrentie, met name een goedkopere budgetvlieger.

Reizigers zullen volgens het protocol ook een gezondheidsverklaring moeten invullen, ten laatste binnen de 12 uren vóór hun vlucht. Daarin zullen de passagiers op erewoord moeten bevestigen dat ze in de voorbije 14 dagen geen Covid-19 hebben gehad, dat ze geen symptomen van de ziekte vertonen en dat ze niet in de nabijheid geweest zijn van iemand die door het virus getroffen is.

De meeste luchthavens hebben al geanticipeerd op de meeste maatregelen die door EASA en ECDC zijn geschetst. De beroepsvereniging dringt er bij alle Europese landen op aan zich volledig te houden aan wat EASA en het ECDC aanbevelen. Dit is de Europese norm die ze moeten volgen en waar ze niet van afwijken.

De bedoeling is binnenkort uit te pakken met uniforme en coherente maatregelen op het hele continent. Als sommige landen bepaalde regels anders gaan interpreteren of uitvoeren, ontstaat het risico dat het vertrouwen van de passagiers wordt geschaad en dat het herstel van de luchtverbindingen langer zal duren.

Los van de opgelegde regels blijven ook de verantwoordelijkheid en het gedrag van de passagiers zelf erg belangrijk, vooral wat betreft het dragen van gezichtsmaskers, handhygiëne en het beperken van direct fysiek contact met andere reizigers en personeel. Iedereen moet zich ervan bewust worden dat een nieuwe etiquette voor vliegreizen op komst is. Dit betekent dat effectieve communicatie net zo belangrijk zal zijn als de maatregelen zelf en daarvoor is ieder land afzonderlijk verantwoordelijk.

 

In sommige handelszaken in Rome betaal je voortaan virusbelasting

29 mei 2020

Sinds de heropening van de winkels, bars en restaurants in Rome stelt de Italiaanse consumentenwaakhond Codacons opvallende prijsstijgingen vast. Het gebeurt niet overal, maar heel wat handelszaken vragen 2 tot 4 euro extra voor dezelfde dienst of product als vóór de virusuitbraak. Soms staat dat ook expliciet vermeld op het kassaticket: dat wordt dan omschreven als covid-belasting of coronabijdrage.

virustaks

Codacons ontvangt dagelijks tientallen meldingen van klanten die plotse prijsverhogingen hebben vastgesteld. Sommige kappers en schoonheidssalons verhoogden hun tarieven zelfs met 20 tot 25 procent.

In heel wat koffiebars in Rome betaal je nu voor een espresso 1,5 euro, terwijl dit vóór de viruscrisis 90 cent, 1 euro of ten hoogste 1,10 euro  was. In Milaan kost hetzelfde kopje nu al 2 euro, in Firenze 1,70 euro.

De prijsstijging wordt door vele bedrijven doorgevoerd omdat ze maandenlang zonder inkomsten hebben gezeten en nu vermoedelijk nog een hele tijd zullen moeten afrekenen met een verminderde capaciteit in hun zaak omdat klanten de fysieke afstandsregels moeten respecteren.

De handelaars moeten ook ontsmettingsgel, mondmaskers en andere beschermingsmiddelen voorzien en velen rekenen die extra kosten door aan de consument.

De zogenaamde covid-belasting die  sommige zaken aanrekenen, wordt door de Nationale Consumentenbond omschreven als ‘een foute beslissing’ waardoor klanten dreigen afgeschrikt te worden.

Romeinen smullen van miljoenen ijsjes na versoepeling lockdown

29 mei 2020

Nu winkels, bars, restaurants en ijsjeszaken opnieuw open zijn, blijkt dat de Romeinen zich vooral gestort hebben op het consumeren van ijsjes. Alleen al tijdens het eerste weekend na het versoepelen van de lockdown werden in Rome meer dan twee miljoen ijsjes gegeten.

Terwijl het de voorbije dagen in vele restaurants en winkels nog eerder kalm was, werden de ambachtelijke gelatozaken in Rome letterlijk bestormd door klanten. In totaal werd op zaterdag en zondag ongeveer 240.000 kg roomijs geconsumeerd.

ijsjes

De gegevens komen van de  Fiepet (Federazione Italiana Esercenti Pubblici e Turistici) en de beroepsvereniging Confesercenti, in samenwerking met de Associazione Italiana Gelatieri (AIG), een handelsvereniging van ijsmakers.

De meest populaire smaken, die wellicht een trend voor de zomer suggereren, waren onder meer mango met steranijs, gentiaan en citroen, naast klassiekers als de cioccolato del mondo-sorbet en sorbets met lokaal geteelde fruit en vruchten.

Geen militaire parade in Rome voor het Festa della Repubblica

29 mei 2020

De jaarlijkse militaire parade ter gelegenheid van het Festa della Repubblica op 2 juni, de nationale feestdag van Italië, zal dit jaar niet plaatsvinden. De parade, bevolkt met duizenden leden van het Italiaanse leger, de marine en de politiediensten, is het hoogtepunt van de traditionele vaderlandslievende herdenking die elk jaar plaatsvindt. Voor vele Italianen is dit één van de belangrijkste feestdagen van het jaar.

De parade lokt ieder jaar enorm veel mensen naar Rome, vaak uit de periferie van de stad, maar sommige Italianen reizen het hele land door om erbij te kunnen zijn. Dit jaar kunnen ze zich de moeite dus besparen. Zolang het virus nog rondzwerft maken dit soort evenementen geen kans.

Het is overigens de eerste keer in meer dan veertig jaar dat de militaire parade niet zal plaatsvinden. In 1976 werd ze niet georganiseerd omdat amper een maand eerder, op 6 mei, in Friuli een zware aardbeving (magnitude 6,4) had plaatsgevonden. Verschillende dorpen werden verwoest, 157.000 mensen werden dakloos. Er vielen 978 doden en 2.400 gewonden.

Een jaar later, in 1977, werd beslist de militaire parade niet te hervatten om te voorkomen dat de staatsbegroting verder zou ontsporen. In de plaats daarvan werd een beperkte ceremonie georganiseerd op Piazza Venezia die werd bijgewoond door vertegenwoordigers van de Italiaanse strijdkrachten.

De optocht leidt de deelnemers in virusvrije jaren onder meer langs de Via dei Fori Imperiali, waar president Sergio Mattarella (foto hieronder) en andere prominenten vanaf een erepodium de verschillende eenheden zien voorbij marcheren of rijden en ter hoogte van de presidentiële tribune een eresaluut brengen.

Niet alleen de verschillende legereenheden nemen deel aan de optocht, ook instanties zoals de Vigili del Fuoco (brandweer), de Protezione Civile (Civiele Bescherming) en het Rode Kruis nemen deel. Ook delegaties van de Verenigde Naties, de NAVO en de Europese Unie maken deel uit van de parade.

Al even traditioneel spuwen die dag ook de straaljagers van de Frecce Tricolori de Italiaanse driekleur (groen, wit rood) uit terwijl ze met hoge snelheid het Romeinse luchtruim doorkruisen. Dat is het enige onderdeel van de parade dat dit jaar wel zal plaatsvinden.

freccetricolore

Een ander populair evenement op 2 juni is eveneens afgelast: de tuinen van Palazzo Quirinale, het presidentiële paleis, zullen dit jaar niet worden opengesteld voor het publiek. In normale omstandigheden kunnen bezoekers op 2 juni ’s namidddags enkele uren de tuinen van de president vrij betreden.

In de tuin worden die dag ook verschillende concerten uitgevoerd door muziekbands van het Italiaanse leger, de marine en de luchtmacht, maar ook door de Carabinieri, de Polizia di Stato, de Guardia di Finanza en de Polizia Penitenziaria. Ook deze concerten, die doorgaans van een hoog niveau zijn, gaan we dit jaar dus moeten missen.

President Sergio Mattarella zal op 2 juni wel een lauwerkrans neerleggen bij het graf van de onbekende soldaat, het Altare della Patria bij het monument voor koning Vittorio Emanuele II (1861-1878) of het Vittoriano op Piazza Venezia.

Het traditionele eerbetoon en het groeten van de Italiaanse vlag sluiten daarbij aan.Bij die plechtigheid zullen onder meer ook minister van Defensie Lorenzo Guerini en de voorzitters van de Senaat en de Kamer van Afgevaardigden aanwezig zijn.

Aan het einde van de ceremonie wordt Il Canto degli Italiani (Het lied van de Italianen) uitgevoerd, het Italiaanse nationale volkslied, ook wel bekend als Inno di Mameli (Mameli’s Hymne) of Fratelli d’Italia (Broeders van Italië). Vlak daarna volgt boven het stadscentrum de doortocht van het Frecce Tricolori-team.

De Dag van de Republiek of het Festa della Repubblica werd ingevoerd ter herdenking van de dag in 1946 toen de Italianen vóór een republiek stemden en tegen de monarchie die tijdens de Tweede Wereldoorlog in diskrediet was gebracht.

In 1946, na de Tweede Wereldoorlog en de val van het fascisme, werd de bevolking naar de stembus geroepen om deel te nemen aan een referendum om te beslissen over de regeringsvorm die het land zou aannemen.

De wisseling van de wacht aan Palazzo del Quirinale die je iedere dag om het uur kan meemaken, gebeurt op 2 juni door het regiment van de Corazzieri (de presidentiële garde) en het cavalerieregiment van de Carabinieri (het Reggimento Carabinieri a Cavallo). De ruiters zijn uitgedost in gala-uniform en de ceremonie wordt telkens begeleid door een fanfare.

Ook in de Italiaanse ambassades wereldwijd worden op 2 juni plechtigheden georganiseerd waarvoor de staatshoofden van het gastland zijn uitgenodigd evenals de ambassadeurs van andere landen.