Archive for the ‘Romenieuws’ Category

Publiek mag meekijken tijdens restauratie Romeinse sarcofaag

20 oktober 2020

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden (Nederland) kan je meekijken naar de restauratie van de Romeinse sarcofaag van Simpelveld. Je kan ter plaatse vragen stellen aan de restaurateurs. Het herstel van de stenen grafkist vindt plaats in één van de museumzalen van de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd.

Er wordt gewerkt op weekdagen in een speciaal hiervoor gebouwd atelier met doorkijkwanden. Bezoekers zijn welkom van dinsdag tot en met donderdag van 14 tot 17 uur. De live-restauratie duurt naar verwachting nog tot midden januari 2021.

sarcofaag_simpelveld (3)Renske Dooijes restaureert de sarcofaag van Simpelveld.
(Foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

In 1930 werd bij de gemeente Simpelveld (vlakbij Heerlen, Nederlands-Limburg) een Romeinse sarcofaag gevonden. De zandstenen kist van 240 cm lang, 105 cm breed en 76 cm hoog, was in stukken gebroken en werd gerestaureerd. De vulmaterialen, lijmresten en de oude restauraties zijn inmiddels aan vervanging toe.

De sarcofaag weegt ongeveer 800 kg. Om het gewicht te ondersteunen en het object beter te kunnen verplaatsen, werd er een houten frame onder geplaatst. Ook die constructie dateert uit de jaren ’30 en is niet meer stabiel. De instabiele onderkant heeft tijdens het verplaatsen zelfs schade veroorzaakt aan de oude restauraties.

Daarom wordt de kist helemaal uit elkaar gehaald en opnieuw in elkaar gezet en voorzien van een modern frame. Ter plekke onderzoeken de restaurateurs hoe ze de lijmen en vulmiddelen kunnen verwijderen en vervangen zonder de zware kist te beschadigen.

Daarnaast wordt gekeken of er wellicht nog verf- en pigmentresten, mogelijke sporen van beschildering, te vinden zijn. Röntgenonderzoek moet duidelijk maken of er in de sarcofaag metaalwerk zit dat bij vroegere restauraties geplaatst is om de sarcofaag bij elkaar te houden.

Eveneens met röntgenonderzoek hopen de restauratoren ook te achterhalen of het klontje ijzer op de bodem van de kist inderdaad een verroest mesje is, zoals altijd werd aangenomen. Men wil ook nagaan of op het ijzerklontje geen textielresten te vinden zijn. Die kunnen wijzen op kleding of andere stoffen die in het graf zijn meegegeven.

Het beeldhouwwerk aan de binnenkant van de sarcofaag maakt het artefact tot een uniek overblijfsel uit de Romeinse tijd. Op de wanden is de eigenares van het graf afgebeeld, te midden van haar bezittingen in de luxe kamers van haar villa.

sarcofaag_simpelveld (1)

In de kist zijn crematieresten, sieraden en parfumflesjes gevonden. Waarschijnlijk lagen er nog meer grafgiften in, maar een gat in één van de wanden van de sarcofaag doet vermoeden dat grafrovers de kist in het verleden gedeeltelijk hebben leeggehaald.

Onderzoek naar het botmateriaal in 2016 wees uit dat de dame van Simpelveld tussen 35 en 50 jaar oud was toen ze stierf. Ze leidde een goed leven, zonder zware arbeid. Het kleine Romeinse grafveld waar de sarcofaag is opgegraven, lag naast een villacomplex.

sarcofaag_simpelveld (2)

Tussen 1937 en 1947 heeft het Rijksmuseum van Oudheden daar tijdens verdere opgravingen de restanten van twee gebouwen gevonden. Eén van die gebouwen is vermoedelijk de villa waar deze vrouw heeft gewoond.

De restauratie van de sarcofaag vormt voor de onderzoekers een aanleiding om de grafgiften opnieuw te bestuderen en de relatie met de twee nabijgelegen graven nader te onderzoeken. Daarnaast zijn er plannen voor een groot onderzoeksproject naar de twintig Romeinse villaterreinen die het museum in de vorige eeuw in Limburg heeft opgegraven.

Simpelveld bevindt zich in een regio met veel luxe Romeinse villa’s en rijke graven. Dit gebied strekt zich uit van Noordwest-Frankrijk, via Midden-België tot Keulen. In de Romeinse tijd werd hier veel geld verdiend met de graanhandel.

Rijksmuseum van Oudheden
Rapenburg 28
2311 EW Leiden
Tel: 071 5163 163
info@rmo.nl
www.rmo.nl

Italië verstrengt nogmaals veiligheidsmaatregelen

19 oktober 2020

De Italiaanse regering neemt nog maar eens strengere veiligheidsmaatregelen in een poging om het coronavirus zoveel mogelijk in te dijken. Dat maakte premier Giuseppe Conte bekend tijdens een persconferentie in palazzo Chigi.

De nieuwe beperkingen komen er omdat Italië nu al 11.705 besmettingsgevallen per dag registreert. De regering wil tot elke prijs een nieuwe lockdown voorkomen en wil ook geen herhaling van het horrorscenario zoals dit voorjaar, waarbij duizenden slachtoffers vielen.

Volgens de nieuwe regels mogen in een restaurant voortaan nog maximaal zes personen aan tafel zitten. Het sluitingsuur voor restaurants en bars met bediening aan tafel blijft behouden op middernacht. Zaken waar geen bediening aan tafel mogelijk is, moeten al om 18 uur dicht. Afhaalservice is toegestaan tot middernacht.

Burgemeesters krijgen de bevoegdheid om zelf te beslissen of straten en pleinen waar mensen zich verzamelen of waar mogelijk samenscholingen kunnen ontstaan, vanaf 21 uur te sluiten voor het publiek. Alleen bewoners en handelaars krijgen dan nog toegang.

pantheon

Ambtenaren zullen voor minstens 75 procent thuis moeten werken, privébedrijven krijgen de sterke aanbeveling om hetzelfde te doen. Festivals en lokale beurzen zijn verboden, maar nationale en internationale beurzen blijven toegestaan. Bingohallen, gokwinkels en speelhallen moeten om 21 uur sluiten.

Sportactiviteiten worden sterk beperkt. Contactsporten op amateurniveau, inclusief competities, zijn verboden, tenzij ze zijn goedgekeurd door officieel erkende sportinstanties. Een beslissing over het al dan niet sluiten van sportscholen en zwembaden zal later deze week worden genomen.

De scholen blijven voorlopig open. Aan de middelbare scholen wordt wel gevraagd de aankomst- en vertrektijden van de leerlingen te spreiden om te vermijden dat teveel jongeren tegelijk onderweg zijn. Scholen worden ook aangemoedigd om te investeren in digitaal leren en dit ook toe te passen, zonder dat daarbij het fysieke onderwijs wordt opgeschort.

Op 7 oktober voerde Italië, in navolging van wat Rome al eerder deed, een nationale mondmaskerplicht in, ook in open lucht. Kort daarna volgde een verbod op feesten en een sluitingsuur om middernacht. Discotheken en nachtclubs blijven helemaal gesloten.

italiaansevlag

Italië verlengde eerder ook de noodtoestand tot 31 januari, waardoor de autoriteiten speciale bevoegdheden kregen om de Covid-19-crisis snel aan te pakken en de bureaucratie voor het toepassen, wijzigen of intrekken van dringende maatregelen indien nodig, wegneemt.

Ook in Vaticaanstad woekert het virus. Elf van de 135 leden van de Zwitserse garde raakten besmet, wellicht een gevolg van de jaarlijkse plechtigheid voor de eedaflegging van de nieuwe rekruten die op 4 oktober plaatsvond. Alle besmette wachters zitten in quarantaine en al wie mogelijk met hen in contact is geweest, wordt getest.

Ministerie van Volksgezondheid

Statistisch overzicht per regio

zwitsersewacht

Nieuw album Ennio Morricone met onuitgebrachte muziek op komst

19 oktober 2020

Op vrijdag 6 november verschijnt bij Decca Records een nieuw album van de op 6 juli overleden Romeinse componist Ennio Morricone. Het postume album, wellicht het eerste in een langere reeks, kreeg als titel Morricone Segreto en bevat zeven niet eerder uitgebrachte nummers, aangevuld met eerder uitgegeven werk uit wat misschien wel de rijkste creatieve periode van Morricone is geweest, tussen het einde van de jaren ’60 en de vroege jaren ’80.

morricone_segreto

Morricone Segreto wordt beschreven als “een sonische reis door mysterieuze stemmen, fuzzgitaren, luchtige strijkers, griezelige synths en moderne grooves” en wordt gebracht in de typische stijl van de wereldberoemde componist.

De donker getinte en psychedelische kant van de maestro leverde muziek op die in die tijd zo modern klonk dat de nummers tot vandaag nog altijd ongelooflijk actueel zijn. Dit is duidelijk niet de Morricone van nummers zoals The Mission, Once Upon a Time in America ​​of The Good, The Bad and The Ugly.

Morricone Segreto is het bewijs dat zelfs een gevierde en gerenommeerde legende als Ennio Morricone ‘geheimen’ kan hebben die nog moeten worden onthuld. De Italiaanse componist verwierf de meeste bekendheid dankzij zijn samenwerking met regisseur Sergio Leone. Het nieuwe album verschijnt vier dagen voordat Morricone 92 jaar zou geworden zijn.

Bekijk hier de trailer van Morricone Segreto

De nummers op Morricone Segreto

Vie-Ni (alt. Take) – QUANDO L’AMORE Ė SENSUALITÀ – 1973
Fantasmi Grotteschi (edit) – STARK SYSTEEM – 1980
Vita e Malavita – STORIE DI VITA E MALAVITA – 1975
Tette e Antenne, Tetti e Gonne – LA SMAGLIATURA – 1975
Patrizia (alt. take – con voci) INCONTRO – 1971
Per Dalila – IL BANDITO DAGLI OCCHI AZZURRI – 1980
18 Pari – UN UOMO DA RISPETTARE – 1972
Psychedelic Mood – LUI PER LEI – 1970
Fuggire Lontano (edit) – L’AUTOMOBILE – 1971
Jukebox Psychédélique – PEUR SUR LA VILLE – 1975
Fondati Timori – LA SMAGLIATURA – 1975
Edda Bocca Chiusa – LUI PER LEI – 1970
Non Può Essere Vero – MIO CARO ASSASSINO – 1972
Eat It (versione singolo) – EAT IT – 1969
Nascosta nell’Ombra – QUANDO L’AMORE Ė SENSUALITÀ – 1973
Dramma su di Noi – SPOGLIATI, PROTESTA, UCCIDI – 1972
Lui per Lei – LUI PER LEI – 1970
Beat per Quattro Ruote – L’AUTOMOBILE – 1971
Stark System (Rock) – STARK SYSTEM – 1980
Il Clan dei Siciliani (Tema n. 5) – IL CLAN DEI SICILIANI – 1969
René La Canne – RENE LA CANNE – 1977
Ore 22 – SAN BABILA ORE 20: UN DELITTO INUTILE – 1976
Sinfonia di una Città – 2:47 | COPKILLER – 1983
L’Incarico – UN UOMO DA RISPETTARE – 1972
L’Immoralità (edit) – L’IMMORALITÀ – 1978
Macchie Solari (The Victim) – MACCHIE SOLARI – 1974
Inseguimento Mortale – LA TARANTOLA DAL VENTRE NERO – 1971

Beroemde Torlonia-collectie te zien in Palazzo Caffarelli

18 oktober 2020

Een klein deel van de beroemde Torlonia-collectie, door velen beschouwd als ’s werelds belangrijkste privécollectie van oude marmeren sculpturen, is te zien op een nieuwe tentoonstelling in Palazzo Caffarelli, de onlangs gerestaureerde exporuimte in de Capitolijnse Musea van Rome (ingang langs de Via delle Tre Pile, aan de rechterkant vanaf Piazza del Campidoglio).

torlonia

De tentoonstelling zal te bezoeken zijn tot 29 juni 2021. Samen met de recent afgesloten tentoonstelling rond de schilder Raffaello, werd de Torlonia-expo begin dit jaar al aangekondigd als één van de culturele topevenementen van 2020. Dat heeft een goede reden.

De langverwachte tentoonstelling I Marmi Torlonia. Collezionare Capolavori zou oorspronkelijk reeds op 4 april begonnen zijn, maar – je kan het uiteraard al raden – ook deze opening werd afgeblazen door de uitbraak van het ellendige Covid-19 virus en de maandenlange lockdown die daarvan het directe gevolg was.

Vanaf vandaag krijgen kunstliefhebbers nu eindelijk toch nog een aantal maanden de kans om een stukje van de unieke Torlonia-verzameling te komen bewonderen.

De tentoongestelde sculpturen werden geselecteerd door curatoren Salvatore Settis en Carlo Gasparri en de bekende ontwerper David Chipperfield Architects is verantwoordelijk voor de visuele vormgeving van de tentoonstelling.

De privécollectie die in de periode tussen de vijftiende en de negentiende eeuw door de familie Torlonia bij elkaar werd gebracht, bevat een onschatbare verzameling van in totaal, hou je even vast, 620 schitterende marmeren sculpturen uit de oudheid.

Het waren er ooit nog meer, maar een deel ervan raakte doorheen de eeuwen verspreid of werd verkocht. De wereldberoemde collectie staat internationaal bekend als The Torlonia Marbles.

Op de tentoonstelling in Rome worden, verspreid over veertien zalen, in totaal 92 objecten getoond, een fractie van de volledige verzameling dus, maar zelfs in die beperktheid meer dan de moeite waard. Als er dit jaar nog één tentoonstelling is die je moet gezien hebben, is het wel deze.

Het gaat zowel om bustes, reliëfs, beelden, vazen, sarcofagen als decoratieve elementen uit het oude Rome. De meeste kunstvoorwerpen zijn van marmer, al zijn er ook enkele werken uit brons en albast te zien.

De reden dat met zoveel belangstelling wordt uitgekeken naar deze tentoonstelling, is dat de marmeren objecten zeer lange tijd verborgen bleven. Ze zijn intussen al meer dan zeventig jaar niet meer getoond aan het publiek.

Dat kwam zo. In 1875 opende prins Alessandro Torlonia een privémuseum, het Museo Torlonia, in een oud graanpakhuis aan de Via della Lungara, tussen Porta Settimiana en Palazzo Corsini in Trastevere.

De man had eigenlijk vooral ruimte nodig om de enorme verzameling die zijn familie doorheen de eeuwen had verworven op te slaan en alles onderbrengen in een museum leek een goede oplossing. Zo had het publiek er ook iets aan en verdiende de familie er nog een centje mee, redeneerde de prins.

Maar na de Tweede Wereldoorlog bleef het museum gesloten voor gewone bezoekers. Toegang tot de enorme familiecollectie, die verspreid was over liefst 77 kamers, werd slechts uitzonderlijk verleend aan experts, wetenschappers, belangrijke politici of bezoekende binnen- of buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders.

In 1976 sloot het museum in Trastevere definitief de deuren en moest de collectie weggehaald worden om plaats te maken voor de bouw van een complex met 93 luxe-appartementen.

De enorme verzameling werd noodgedwongen verplaatst naar de kelders van Villa Albani, die eveneens eigendom is van de aristocratische familie Torlonia.

Daar bleef de onschatbare collectie marmeren kunstwerken meer dan vier decennia opgeslagen, zorgvuldig stofvrij verpakt, maar dus onzichtbaar voor het publiek.

Al krijg je bij een bezoek aan Villa Albani meer dan genoeg andere kunstwerken te zien. Naar verluidt zouden zich in de villa alles samen meer dan duizend beelden, schilderijen en andere kunstvoorwerpen bevinden.

Pogingen van opeenvolgende regeringen en stadsbesturen om de adellijke familie te overtuigen om de kunstwerken openbaar tentoon te stellen of de collectie desnoods te verkopen, haalden niets uit.

De aankoop van een dergelijke verzameling in haar geheel zou trouwens geen optie geweest zijn. Er is vermoedelijk geen enkel museum of overheidsorgaan dat voldoende geld op tafel kan leggen om deze fantastische verzameling volledig te kunnen verwerven.

Alleen al de waarde van wat nu wordt getoond in Palazzo Caffarelli wordt voorzichtig geraamd op minstens 125 tot 150 miljoen euro, en dat is dus nog geen zesde deel van de volledige collectie. Indien de kunstvoorwerpen afzonderlijk zouden geveild worden, brengen ze vermoedelijk nog veel meer op.

De onwil van de familie Torlonia om de kunstwerken te tonen, had ook veel te maken met het feit dat het stadsbestuur van Rome bij de sluiting van het museum in Trastevere in 1976 had ontdekt dat het Museo Torlonia destijds was verbouwd zonder bouwvergunning. De stad was zo inhalig om de familie Torlonia daarvoor alsnog een flinke boete aan te smeren.

Dat leidde niet alleen tot een langdurig juridisch gevecht tussen de familie en de stad, maar ook tot veel boosheid en wrevel. De familie Torlonia verweet de stad alleen maar te denken aan geld en geen waardering te hebben voor het feit dat Rome jarenlang had kunnen genieten van een unieke verzameling kunstwerken in een privémuseum dat de overheid helemaal niets had gekost. Kortom, de relaties waren meer dan verzuurd.

Na langdurige gesprekken tussen de Italiaanse minister van Cultuur Dario Franceschini en de Fondazione Torlonia, de stichting die sinds enkele jaren de bezittingen van de familie beheert, werd op 16 maart 2016 toch een overeenkomst getekend met de overheid.

Daarin werd bepaald dat een deel van de verzameling gedurende enige tijd aan het publiek mocht worden getoond, dit op voorwaarde dat de organiserende overheid alle kosten op zich nam en ook de gigantische verzekeringspolis betaalde.

Als gevolg daarvan zullen nu, vier jaar na de overeenkomst, voor het eerst in zeventig jaar 92 topstukken uit de verzameling-Torlonia worden tentoongesteld. Na Rome vertrekt de tentoonstelling voor een uitgebreide reis langs een aantal buitenlandse steden.

Waar de tentoonstelling overal zal halt houden en hoe lang die wereldtournee zal duren, is nog niet bekend. In plaats van stof te verzamelen in een kelder of opslagplaats, zullen de kunstwerken de komende jaren alleszins door heel wat mensen kunnen gezien worden. Wereldwijd zal het publiek nu voor het eerst kunnen kennismaken met de ongelooflijk mooie Torlonia-sculpturen.

Er zijn geruchten dat de collectie na afloop van de buitenlandse avonturen wellicht een vaste plek in Rome zou kunnen krijgen, waar ze dan pemanent aan het publiek kan worden getoond. Onder meer het vandaag compleet verwaarloosde en nog te restaureren Palazzo Rivaldi aan het Forum Romanum wordt genoemd als mogelijke locatie.

De Capitolijnse Musea staan als eerste in de rij om de verzameling in bruikleen te verwerven, maar zover is het dus nog lang niet. Het is al een mirakel dat de familie Torlonia na de jarenlange vete met het stadsbestuur kon overhaald worden om een aantal topstukken vrij te geven voor een tijdelijke tentoonstellling.

Alsof het al niet bijzonder is dat deze unieke en eeuwenoude verzameling weer het daglicht ziet, werden alle tentoongestelde werken de voorbije jaren netjes gerestaureerd. Dat enorme project werd gefinancierd door het luxe juwellershuis Bulgari, waarmee de familie Torlonia al vele jaren een goede relatie onderhoudt.

Anna Maria Carruba, die toezicht hield op de restauratie van de sculpturen, ondekte op een marmeren reliëf van een Romeins haventafereel sporen van de kleuren waarmee het oorspronkelijk was beschilderd.

Het is nog maar eens een (zeldzaam) bewijs van het feit dat de marmeren sculpturen in de oudheid werden versierd en levendiger gemaakt met verf. Eén van de tentoongestelde stukken, een Grieks beeld van een rustende geit, werd de laatste keer gerestaureerd door niemand minder dan Gian Lorenzo Bernini.

Veel tentoongestelde stukken maken overigens duidelijk waar fantastische beeldhouwers zoals Bernini, Michelangelo en Canova hun inspiratie hebben gehaald. Net als de onbekende kunstenaars uit de oudheid, wisten ook zij hun figuren ongelooflijk levensecht uit te beelden.

Wat is er nu zo bijzonder aan deze verzameling marmeren voorwerpen? Het gaat zonder meer om de mooiste en best bewaarde objecten uit de oudheid die vandaag nog ergens te vinden zijn. Hier zie je geen beelden zonder handen, afgehakte armen, verdwenen benen of preuts verwijderde penissen.

Wie deze verzameling bekijkt, kan niet anders dan concluderen dat de familie Torlonia altijd vooraan in de rij stond en de eerste keus kreeg wanneer een voorwerp werd ontdekt of te koop werd aangeboden. Vermoedelijk was dat ook zo.

Wereldwijd zijn zowat alle musea jaloers op deze privécollectie, die, mits permanent en in zijn geheel tentoongesteld, een gigantische trekpleister zou vormen.

De Capitolijnse Musea in Rome en en de Vaticaanse Musea, toch absolute toppers als het gaat om hun collectie artefacten uit het oude Rome, zouden er veel voor over hebben om deze topstukken permanent binnen hun muren te hebben.

De Torlonia-collectie is doorheen de eeuwen steeds aangevuld met nieuwe aanwinsten. Als ze de kans zag, kocht de familie ook belangrijke particuliere verzamelingen op en haalde er vervolgens de allerbeste stukken uit. In die zin is de volledige 620 beelden tellende collectie eigenlijk een verzameling van verzamelingen.

Zo verwierf ze de mooiste stukken uit de verzameling van de adellijke familie Albani en kon ze de hand leggen op de belangrijke verzameling van de beeldhouwer en restaurateur Bartolomeo Cavaceppi (1716-1799) die ook een goede vriend en tipgever was van Johann Winckelmann.

De familie Torlonia wist ook het mooiste deel van de collectie van markies Vincenzo Giustiniani (1564-1637), een rijke bankier en verzamelaar van antieke kunst, binnen te halen.

De overige stukken van de markies bevinden zich vandaag nog steeds in het Palazzo Giustiniani vlakbij het Pantheon, dat deel uitmaakt van de Senaat van Rome en onder meer plaats biedt aan de kantoren van de senaatsvoorzitter en de senatoren.

Daarnaast werd de ongeëvenaarde Torlonia-collectie verder uitgebreid dankzij opgravingen die de voorbije eeuwen gebeurden op de uitgestrekte landgoederen die de schatrijke familie in de omgeving van Rome in haar bezit had.

Zo werden schitterende artefacten bovengehaald aan de Via Latina, in de omgeving van de Villa di Massenzio en de Villa dei Quintili aan de Via Appia, maar ook in Sabina en Tuscia.

De antieke kunstwerken hebben in het verleden verschillende van de talrijke woningen van de familie gesierd en verhuisden onderling regelmatig van locatie.

In haar totaliteit geeft de collectie Torlonia in ieder geval een zeer representatieve en bevoorrechte dwarsdoorsnede van de geschiedenis van het verzamelen van oudheden in Rome van de vijftiende tot de negentiende eeuw.

De tentoonstelling vertelt dus eigenlijk ook het ontstaan en de geleidelijke vorming van deze bijzondere privéverzameling die wereldwijd haar gelijke niet kent.

De in Palazzo Caffarelli tentoongestelde voorwerpen zijn niet alleen schitterende voorbeelden van antieke beeldhouwkunst, maar tevens een weerspiegeling van een cultureel proces waarmee de meeste belangrijke collecties in de loop der eeuwen te maken kregen: de cruciale overgang van een verzameling familiestukken naar een museum, een proces waarin de stad Rome en bij uitbreiding heel Italië een onbetwistbare rol hebben gespeeld.

Een filmpje over de tentoonstelling kan je hier bekijken.

I Marmi Torlonia. Collezionare Capolavori
The Torlonia Marbles. Collecting Masterpieces
Musei Capitolini
Palazzo Caffarelli
Van 14 oktober 2020 tot 29 juni 2021

Dagelijks open van 9.30 tot 19.30 uur
24 en 31 december: 9.30 – 14.00 uur
Laatste toegang een uur voor sluitingstijd
Gesloten: 25 december, 1 januari, 1 mei
Curatoren: Salvatore Settis en Carlo Gasparri
Tickets verplicht in voorverkoop
Tel. +39 060608 (dagelijks van 9 tot 19 uur)

ALLE INFO EN BOEKINGEN: www.torloniamarbles.it

Website Capitolijnse Musea

Controleer vóór een bezoek altijd deze pagina met laatste mededelingen.

De catalogus (320 pagina’s, kostprijs 37,05 euro) wordt uitgegeven door Electa.

Website Stichting Torlonia

De foto’s die dit nieuwsbericht illustreren bewijzen dat je deze fantastische tentoonstelling niet mag missen. Enkel clubleden van S.P.Q.R. konden deze beelden reeds eerder bekijken via hun exclusieve dagelijkse en geïllustreerde nieuwsbrief.

Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.

Aanmelden als clublid kan je via deze link

De San Rocco en de San Girolamo dei Croati

17 oktober 2020

Om onze kleine reeks over de omgeving van Piazza Augusto Imperatore, de Ara Pacis, de gebouwen rond het plein, het horologium van Augustus  en de vernieuwingen zoals het vijfsterrenhotel van Bulgari die hier op komst zijn, helemaal rond te maken, besluiten we met even iets te vertellen over de twee kerken die zich vlakbij het Mausoleum van Augustus bevinden. Het zijn de San Rocco all’Augusteo en de San Girolamo dei Croati.

roccogiro(2)

Links (meest noordelijk) staat de San Rocco. De kerk was oorspronkelijk de kapel van de in 1500 gestichte broederschap van San Rocco, bestaande uit herbergiers en schuitenvoerders van de vlakbij gelegen Ripetta-haven.

Toen tijdens de veertiende eeuw in Italië de pest heerste, wijdde Rochus (1295- 1327), een edelman uit Montpellier die zijn vermogen had uitgedeeld aan de armen, zich aan het helpen van de slachtoffers

In 1317 trok hij te voet naar Rome. Onderweg verpleegde hij zieken, bij voorkeur pestlijders, en verwierf spoedig naam omdat hij sommigen genas door het kruisteken over hen te maken.

Op de terugreis werd hij in Piacenza zelf door de pest besmet. Hij trok zich terug in een bos waar een hond hem elke dag een stuk brood zou gebracht hebben. Uiteindelijk werd hij door een engel genezen. Bij zijn terugkeer in Montpellier werd Rochus op bevel van zijn oom als spion gevangen genomen.

Hij verbleef vijf jaar lang, tot aan zijn dood, in de gevangenis. Toen hij stierf verscheen er een engel in glanzend licht die verkondigde dat allen die Rochus aanriepen tegen de pest, genezen zouden worden. Dit verhaal ging onmiddellijk rond in Montpellier. Zijn oom liet het lichaam van Rochus met veel eerbied opbaren en liet uit wroeging talrijke erediensten opdragen.

Later werd zijn lichaam overgebracht naar de San Rocco in Venetië, behalve een arm die zich hier in de Romeinse San Rocco bevindt. Rochus is de patroon van artsen, chirurgen, apothekers en hondenliefhebbers.

Op zijn feestdag, 16 augustus, worden in deze kerk kleine gewijde broodjes aan de gelovigen uitgedeeld (twee per persoon, samen met een bidprentje), waarvan er traditioneel ook een aantal naar de paus worden gebracht.

Bij het begin van de zestiende eeuw besloot de broederschap van San Rocco een ziekenhuis voor mannen op te richten, aanvankelijk met vijftig bedden. Daarna volgde ook een afdeling voor vrouwen en werd een kraamkliniek toegevoegd, speciaal voor de schippersvrouwen.

Belangrijk was dat ook ongehuwde moeders hier opgevangen werden. Ze moesten hun naam niet opgeven en droegen ter herkenning enkel een nummer. Tijdens hun verblijf mochten ze desgwenst zelfs een sluier dragen om hun anonimiteit te waarborgen. Daarom werd het ziekenhuis het hospitaal der gesluierden genoemd.

De bevalling zelf en de eerste week van het verblijf waren gratis. Wanneer de moeder of het kind de bevalling niet overleefden, werden ze anoniem begraven. De afgestane borelingen werden naar het weeshuis van het Santo Spirito in Sassia-hospitaal aan de Borgo Santo Spirito gebracht.

Het ziekenhuis van San Rocco was taboe voor alle autoriteiten, zelfs de politie had er geen toegang. De instelling bleef bestaan tot 1878. Bij de opgravingen die door Mussolini in de omgeving van het mausoleum gebeurden, en de daaropvolgende heraanleg van het plein en de bouw van de INPS-gebouwen, werd het voormalige ziekenhuis afgebroken.

roccogiro(13)

De gevel van de San Rocco dateert uit 1832 en werd ontworpen door Giuseppe Valadier, de architect die onder meer ook Piazza del Popolo vorm gaf. Het is een neoklassieke hommage aan Palladio en de San Giorgio in Venetië.

Het interieur van deze kerk is naar Romeinse maatstaven niet zo spectaculair. Het mooi opgebouwde hoogaltaar toont de ‘heilige Rocco in glorie’. Met beetje geluk krijg je toegang tot de sacristie, waar zich een mooi barok altaarstuk uit 1660 bevindt. Het toont de heilige met Sint-Antonius en slachtoffers van de epidemie.

Het altaarstuk werd gemaakt door de Italiaanse kunstschilder Giovan Battista Gaulli (1639-1709), beter bekend als Baciccio, Il Baciccio of Baciccia. Zijn werk werd beïnvloed door Rubens en Van Dyck. In 1657 trok hij naar Rome waar hij een leerling werd van Bernini (1598-1680).

In 1669 reisde Baciccio naar Parma en bestudeerde daar de fresco’s van Correggio (1489-1534). Hij werd vervolgens een van de meest vooraanstaande frescoschilders van Rome.

Tot zijn belangrijkste werken behoren de fresco’s in de Sant’Agnese in Agone (periode 1668-1671), de Gesù (1672-1683) en de Santi XII Apostoli in Rome (1707).

roccogiro(6)

Buiten zien we tegen de rechterzijgevel van de San Rocco een ‘idrometro’, een watermeter waarop de niveaus van een aantal grote overstromingen van de Tiber worden aangegeven, beginnend met december 1495.

Let op de onvoorstelbare hoge waterstand in december 1598, toen in Rome 1.500 doden vielen. De overstroming was toen zo erg dat het proces en de daaropvolgende executie van Beatrice Cenci moest worden uitgesteld.

roccogiro(7)

Na de aanleg van de enorme kaaimuren die de Tiber tegenwoordig bedwingen, zijn er geen overstromingen meer geweest en moeten ze dus ook niet meer worden aangeduid. De laatste markering dateert van 1878.

De kerk rechts van de San Rocco is de San Girolamo dei Croati a Ripetta, ook wel bekend onder de oudere namen San Girolamo degli Illirici en San Girolamo degli Schiavoni, van de Slaven.

Tijdens de renaissance werd ze gebouwd als nationale kerk voor de Slavische gemeenschap, vooral Kroaten, Serviërs en Bosniërs die omstreeks 1400 gevlucht waren voor de Turken. Ze is gewijd aan de heilige Hiëronymus en vandaag is het nog steeds de nationale kerk van de Kroaten in Rome.

De bakstenen bogen tussen de twee kerken vormden het sluitstuk voor het door Mussolini heraangelegde Piazza Augusto Imperatore. Boven de fontein zien we A(nno) XIX, zijnde het 19de jaar van de Era Fascista die begon bij de mars op Rome in 1922. Van hieruit is het zicht op het koor en de koepel van de vlakbijgelegen San Carlo al Corso bijzonder mooi.

Tegen de middelste boogpijler bevindt zich de Fontana della Botticella. Deze fontein met ‘aqua vergine’ dat wordt afgeleid van de Trevifontein, werd in 1774 gebouwd en bekostigd door de schippersvereniging van Ripetta.

roccogiro(14)

We zien een wijnvat met erboven een glimlachende herbergier, al is het volgens sommigen een havenarbeider of een brouwersgast.

De San Girolamo werd in de vijftiende eeuw door paus Nicolaas V (1447-1455) gesticht ten behoeve van de voor de Turken gevluchte Illyriërs die zich in Rome hadden gevestigd.

Hij schonk deze gemeenschap ook een gastenverblijf, een ziekenhuis en een kleine kerk die gewijd was aan Margaretha van Antiochië. De Illyriërs wijdden de nieuwe kerk aan hun nationale patroonheilige Hiëronymus van Stridon.

Ruim een eeuw later gaf paus Sixtus V (1585-1590) de kerk aan de Kroatische gemeenschap. Ze kreeg de status van kapittelkerk en de paus verordonneerde dat alleen Kroatische priesters kanunnik van het kapittel konden worden.

In de negentiende eeuw werd de San Girolamo dei Croati in opdracht van paus Pius IX (1846-1878) grondig gerestaureerd. In het voormalige hospitaal is vandaag het Kroatische College gevestigd. De San Girolamo is sinds 1566 een titelkerk. De huidige houder van de titel is de Kroatische kardinaal Josip Bozanic.

De INPS-gebouwen op Piazza Augusto Imperatore

16 oktober 2020

Vorige vrijdag vertelden we over het nieuwe vijfsterrenhotel dat het juwelenhuis Bulgari in 2022 zal openen op Piazza Augusto Imperatore. Daarvoor wordt één van de drie voormallige INPS-gebouwen ingenomen, namelijk het reusachtige pand aan de noordzijde van het plein. Twee andere gebouwen van het Istituto Nazionale della Previdenza Sociale bevinden zich aan de oostelijke en zuidelijke zijde van het plein.

inps(9)

Mussolini liet de enorme panden tussen 1936 en 1938 ontwerpen door architect Vittorio Ballio Morpurgo ter herdenking van de sterfdag van keizer Augustus. Vittorio Morpurgo hanteerde de strakke en rationalistische stijl die kenmerkend zou worden voor de Romeinse architectuur uit die periode en waarvan hij één van de bekendste uitvoerders zou worden.

Voor het bouwen van de drie enorme panden moesten 120 gewone huizen worden afgebroken. Het plein zelf werd eveneens in die periode aangelegd. Ook het zogenaamde Auditorium Augusteo, dat zich toen nog bovenop de ruïnes van het mausoleum bevond, verdween toen.

In de visie van Morpurgo domineerde het mausoleum het centrum van een plein dat door Mussolini was opgevat als een moderne versie van een Romeins forum, uitgerust met arcades voor commerciële activiteiten, openbare kantoren en ruimte voor tentoonstellingen en shows.

De toen uiterst moderne en imposante architectuur werd benadrukt door het gebruik van typisch Romeinse materialen en kleuren, zoals het okerkleurige travertijnmarmer en de rode bakstenen.

inps(10)

In een fraaie monumentenstad zoals Rome, is Piazza Augusto Imperatore vandaag helaas één van de lelijkste en meest rommelige pleinen van de stad. De Nederlandse auteur Leo Van Egeraat (1923-1991) wiens verhalende reisgidsen over Rome en Italië meer dan een halve eeuw geleden werden gepubliceerd, maar die ook vandaag nog altijd boeiend en leerrijk zijn, omschreef de plek in zijn tijd al als ‘een totaal verdorven pleinruimte die foeilelijk is’.

Nu de restauratie van het Mausoleum van Augustus vrijwel klaar is, kondigt zich ook de herinrichting van het plein aan. Dat is geen dag te vroeg. De plannen van de Romeinse architect Francesco Cellini bleven jarenlang in de koelkast liggen, maar zouden nu toch eindelijk worden uitgevoerd.

Nu hier ook een vijfsterrenhotel neerstrijkt, is het meer dan ooit nodig om deze historische omgeving eindelijk weer de waardering te geven die ze verdient.

Piazza Augusto Imperatore, waar het Mausoleum van Augustus fungeert als centraal punt, is een typisch voorbeeld van monumentale vormgeving tijdens de fascistische periode.

De karakteristieke bouwstijl van de rond het plein opgetrokken INPS-gebouwen werd opgesierd met ronkende teksten, klassieke motieven (waaronder bijvoorbeeld de godin Roma met de tweeling Romulus en Remus) en decoratief klassiek en modern oorlogstuig.

inps(3)

Het gebouw in de richting van de Via del Corso, naast het koor van de San Carlo, draagt bovenaan als tekst: ‘Il popolo Italiano è il popolo immortale che trova sempre una primavera per le sue speranze, per la sua passione, per la sua grandezza’.

Op de gevel van het grote gebouw aan de noordkant (richting Piazza del Popolo) lezen we ‘hunc locum ubi Augusti manes volitant … ornandum censuit anno MDCCCCXL’, of ‘deze plaats waar de schim van Augustus rondwaart is in 1940 opgericht op bevel van ….’.

De naam van Mussolini en de verwijzingen naar de Duce op de vierde regel werden na de oorlog volgens de (blijkbaar nog altijd geldende!) wetten van de in de oudheid gangbare ‘damnatio memoriae’ onder een laagje cement verborgen. Inmiddels heeft de tijd (of een gewillige hand) de letters weer opnieuw zichtbaar gemaakt.

inps(4)

Na het partijcongres in oktober 1922 besloten de fascisten de macht te grijpen onder leiding van de toen 39-jarige Mussolini. Met dezelfde woorden waarmee Julius Caesar destijds de Rubicon overstak (alea iacta est) begon op zondag 22 oktober de mars op Rome.

Koning Vittorio Emanuele III (die koning was van 1900 tot 1946) wilde bloedvergieten vermijden en ontbood de Duce in Rome. Mussolini arriveerde per trein in een geleende ochtendjas en met een zwart hemd. ‘Mijn verontschuldigingen voor mijn kledij, ik kom rechtstreeks van het slagveld‘, zei hij tegen de koning.

Vittorio Emanuele III, die gedurende zijn zeer lange heerschappij het koninkrijk Italië twee keer betrokken zag raken bij een wereldoorlog, bood Mussolini het premierschap aan en droeg ook de macht over.

Op 28 oktober 1922 trokken de fascisten de stad binnen, de eerste dag van het eerste jaar van de ‘era fascista’ die twintig jaar zou duren.

De naam ‘fascisten’ werd afgeleid van de ‘fasces’, die in de Romeinse oudheid het symbool waren van het gezag van de hogere magistraten, in de vorm van een samengebonden roedenbundel. Dit symbool tref je ook vandaag hier en daar nog aan op Piazza Augusto Imperatore, in de versie van Mussolini welteverstaan.

inps(13)

Een fascis bestond doorgaans uit een bundel berkenroeden die werden samengehouden door roodlederen riemen. in het geval van een aangestelde dictator omsloten de berkenroeden een bijl.

De roeden waren symbolisch voor de ‘macht om te straffen’. De bijl symboliseerde de ‘macht over leven en dood’ en de riemen de ‘macht om te arresteren’.

inps(23)

Mussolini liet de roedenbundel opnemen in de Italiaanse vlag, maar ook in het staatszegel van de Verenigde Staten en in het logo of zegel van een aantal Amerikaanse overheidsorganisaties prijkt de fascis.

De rationalistische strengheid van de architectuur van de INPS-gebouwen wordt gecompenseerd door de fresco’s van Antonio Barrera, die het atrium aan de Via della Frezza versieren en verschillende uitzichten op het Mausoleum van Augustus weergeven.

Het grootste van de drie INPS-gebouwen, aan de noordkant van het plein, werd in 1938 versierd met een enorme mozaïek van meer dan 70 m² op de gevel.

Het is een ontwerp van kunstenaar Ferruccio Ferrazzi die hier zijn versie van de mythe van de oorsprong van Rome voorstelde met, om kosten te besparen, mozaïeken in plaats van de oorspronkelijk ontworpen marmeren inleg.

In 1940 versierde Giulio Rosso het atrium aan de voorzijde van de Via di Ripetta met taferelen van het Romeinse openbare leven dat zich afspeelde in de omgeving van de Trinità dei Monti, Piazza del Popolo en de inmiddels verdwenen rivierhaven Ripetta.

inps(16)

Aan het oostelijke uiteinde van het plein staat een tweede gebouw met twee laterale zijdelen die de centrale verzonken gevel flankeren, uitgerust met een grote portiek ondersteund door grote kolommen en versierd met een fries gesneden in de architraaf.

Het is een gezamenlijk werk van Morpurgo en Alfredo Biagini. In hetzelfde blok, rond Largo degli Schiavoni, bevindt zich de apsis van de grote San Carlo al Corso-kerk.

inps(15)

Het derde INPS-gebouw bevindt zich aan de zuidkant van het plein en huisvest momenteel het Collegio degli Illirici, dat voltooid werd in 1941.

De datum A XIX op het viaduct dat verbinding maakt tussen het Collegio en de San Rocco-kerk, verwijst naar het negentiende jaar van het fascistische tijdperk: 1941.

Boven de datum bevindt zich een vereenvoudigd reliëf van de voormelde fasces. Op de gevel van dit gebouw zien we ook drie grote mozaïeken uit 1938 die verhalen vertegenwoordigen over de kerstening van de Kroaten.

Het zijn werken van de Kroatische schilder, schrijver, illustrator en cartoonist Jozo Kljakovic (1889-1969) die in deze periode als politiek vluchteling verbleef in het Pontificio Collegio Croato di San Girolamo.

Het Istituto Nazionale della Previdenza Sociale (Nationaal Instituut voor Sociale Zekerheid) is de belangrijkste entiteit van het Italiaanse openbare pensioenstelsel.

De hoofdactiviteit van het INPS bestaat uit het verstrekken van pensioenen en andere uitkeringen in het kader van de sociale zekerheid aan wie er recht op heeft. De financiering gebeurt met de verplichte bijdragen van werknemers in loondienst. In de praktijk is dat een percentage van het loon.

Meer weten over Piazza Augusto Imperatore? Clublid Sandrina Bokhorst presenteert morgenavond 17 oktober om 20 uur het nieuwe webinar IMPERIUM! Augustus en Mussolini op Piazza Augusto Imperatore. Het webinar verloopt in het Nederlands. Kun je niet op dat tijdstip, dan is er altijd een terugkijk-mogelijkheid. Aanmelden kan via deze link.

De kostprijs om deel te nemen bedraagt 15 euro. Clubleden van S.P.Q.R. krijgen 1,5 euro korting op deze prijs (kortingscode SPQR). Info: sandrina@persoonlijkrome.nl.

Italiaanse belastingdienst begint met inning achterstallige betalingen

15 oktober 2020

Net op het moment dat Rome weer in de greep dreigt te raken van een nieuwe virusgolf en zowel de inwoners als duizenden ondernemers angstig uitkijken naar het spookbeeld van nog strengere maatregelen, nieuwe bedrijfssluitingen of zelfs een regionale lockdown, maakt de Italiaanse belastingdienst bekend dat ze haar aandacht de komende weken op de Romeinse belastingbetaler zal richten.

belastingen_logo
Sinds het uitbreken van de virusepidemie werden sinds 8 maart een aantal betalingen opgeschort. Daar komt nu een einde aan. Er wordt een lawine aan belastingaanslagen aangekondigd. Het gaat meestal om uitgestelde maar uiteraard nog verschuldigde betalingen die burgers en bedrijven nog moeten doen voor allerlei diensten, gaande van de gewone nationale belastingen tot bijdragen voor de sociale zekerheid, de stad Rome, de Kamer van Koophandel, beroepsverenigingen, enz.

In Lazio heeft de belastingdienst 1.585.500 dossiers klaarliggen voor verzending. Zowat 80 procent daarvan is bestemd voor belastingbetalers uit Rome. De eerste brieven vertrekken morgen. De dossiers worden chronologisch verzonden, te beginnen met de oudste.

Wie nog achterstallen heeft die men normaal in maart of april had moeten vereffenen, komt het eerst aan de beurt. Het verzenden en verwerken van alle dossiers van de belastingbetalers in Lazio en Rome kan zes maanden in beslag nemen.

Nadat het aanslagbiljet in de bus valt, hebben de betrokkenen nog zestig dagen de tijd om hun schulden te betalen. Voor wie daar niet in slaagt, is er een mogelijkheid om een schuldaflossing in termijnen aan te vragen.

belastingkantoor

Wie minder dan 60.000 euro moet betalen kan die aanvraag online doen, voor hogere bedragen moet een fysieke afspraak worden gemaakt. Dat klinkt eenvoudiger dan het is: vele kantoren zijn omwille van de viruscrisis gesloten of slechts beperkt open omdat de meeste ambtenaren thuis werken.

Een afbetalingstermijn kan oplopen tot zes jaar, uitzonderlijk tot tien. Wie kiest voor een aflossing in termijnen, beschermt zichzelf ondertussen wel tegen incassoprocedures en de opeising van hypotheken. Ondernemingen in economische moeilijkheden kunnen bij de belastingdienst nogmaals een uitstel aanvragen.

Lazio is de regio waar de meeste burgers wonen met achterstallige schulden bij de belastingdienst. Daarna volgen Campanië waar 1.095.000 dossiers worden klaargemaakt, Lombardije (met 961.000) en Puglia met 945.000

Nieuwe lezingenreeks in Gallo-Romeins Museum Tongeren

15 oktober 2020

Met een lezing over Keltische vorsten en hun internationale contacten start op donderdag 15 oktober 2020 de zeventiende editie van ‘Spraakwater’, de succesvolle lezingenreeks van het Gallo-Romeins Museum. De komende maanden verwelkomt Tongeren een aantal interessante sprekers. Ze brengen de nieuwste inzichten over een mix aan onderwerpen uit de boeiende wereld van de archeologie. De lezingen vinden maandelijks plaats op een donderdagavond en beginnen om 20 uur.

spraakwater2020_1

De eerste spreker is dr. Sasja van der Vaart-Verschoof. Zij is verbonden aan het Rijksmuseum van Oudheden in het Nederlandse Leiden. Op donderdagavond 15 oktober neemt ze de spectaculaire inhoud van het graf van de ‘Vorst van Oss’ (Noord-Brabant, Nederland) onder de loep. Het is het startpunt van een verrassend verhaal over grootschalige contact- en uitwisselingsnetwerken, ongeveer 3000 jaar geleden.

Op 19 november november vertelt Steven Vandewal, de stadsarchivaris van Tongeren, over zijn onderzoek naar het vroegmiddeleeuwse Tongeren, een periode waarover nog niet zoveel geweten is.

Over de positie van Tongeren aan de Romeinse weg tussen Boulogne sur Mer (Frankrijk) en Keulen (Duitsland) hangt auteur en historica Brigitte Raskin op 17 december een inspirerend relaas op. Zij legt ook linken met het ontstaan van de huidige taalgrens.

spraakwater2020_2

Henk van der Velde van ADC Archeoprojecten bericht op 14 januari 2021 over zijn intrigerend onderzoek op skeletten van de prille bewoners van Romeins Tongeren.

Op 18 februari 2021 is het de beurt aan classicus Patrick De Rynck. Hij heeft het over de eenheid in verscheidenheid van het Romeinse Rijk, op het toppunt van zijn bloei. Dat is ook het thema van de tentoonstelling ‘Oog in oog met de Romeinen’ die op 6 februari in het Gallo-Romeins Museum opent, een project in samenwerking met het British Museum (Londen, Verenigd Koninkrijk).

Dr. Andrew Birley is een wereldautoriteit in het onderzoek naar de zogenaamde muur van Hadrianus en het Romeinse legerkamp van Vindolanda, in het noorden van Engeland. Het museum wist hem te strikken voor wat ongetwijfeld een toplezing wordt, op 11 maart 2021.

Als verfrissend tussendoortje komen op 29 april 2021 Guido Creemers en Else Hartoch aan het woord. Zij doen onderzoek op de collectie van het museum en delen maar al te graag een aantal nieuwe inzichten over een aantal kernstukken. Ze leveren eens te meer het bewijs dat de archeologische wetenschap niet stil staat.

Prof. Paul Erdkamp (Vrije Universiteit Brussel) gaat op 3 juni 2021 dieper in op de etnische diversiteit van de Romeinse cultuurwereld, een erg actueel thema. Ook deze lezing past bij de tijdelijke tentoonstelling ‘Oog in oog met de Romeinen’.

spraakwater2020_3

Spraakwater wordt georganiseerd in samenwerking met het Nederlands Klassiek Verbond (NKV). De lezingen vinden plaats in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum (2020) en in cultuurcentrum De Velinx (2021).
Ze beginnen om 20 uur.

Vooraf inschrijven is verplicht. Dat kan via de website van het museum ofwel telefonisch op 012 67 03 40 (tijdens de kantooruren). Inschrijven kan een maand voorafgaand aan elke lezing. Het aantal plaatsen is beperkt.

Gallo-Romeins Museum
Kielenstraat 15
3700 Tongeren
www.galloromeinsmuseum.be

Toeriste stuurt gestolen artefacten terug naar Pompeï omdat ze ongeluk brengen

14 oktober 2020

Een Canadese toeriste die 15 jaar geleden enkele artefacten meenam uit de Romeinse stad Pompeii, heeft de voorwerpen teruggestuurd omdat ze volgens haar ‘vervloekt’ zijn.

De vrouw schreef een briefje met haar bekentenis en een smeekbede om de voorwerpen terug te nemen en voegde die nota bij een pakket met daarin twee mozaïektegels, delen van een amfora en een stuk keramiek. Dat pakje stuurde ze naar een reisbureau in Pompei.

pompei2

De vrouw, enkel bekend als Nicole, was een jonge twintiger toen ze in 2005 de antieke stad Pompeii bezocht en de diefstal pleegde. Naar eigen zeggen wilde ze een stukje geschiedenis meenemen dat niemand anders zou hebben. Ik was jong en dom, schrijft ze.

Volgens de vrouw waren de artefacten de oorzaak van een onophoudelijke reeks tegenslagen die daarna begonnen. De vrouw is nu 36 en kreeg onder meer twee keer borstkanker. De laatste keer eindigde met een dubbele borstamputatie. Nicole en haar familie kregen ook af te rekenen met financiële problemen.

pompei1

De vrouw meent dat de voorwerpen een negatieve energie uitstralen die gelinkt is aan ‘dat oud-Romeinse gebied van dood en vernietiging’. De stad Pompeii werd in 79 na Chr. volledig begraven in vulkanische as na de uitbarsting van de vulkaan Vesuvius. In Pompeii, Herculaneum en de nabije omgeving kwamen toen naar schatting 16.000 mensen om.

De Canadese vrouw wil de vloek niet doorgeven aan haar kinderen en stuurde daarom voor de zekerheid de gestolen voorwerpen terug naar Pompeï. Ze schreef er nog bij dat ze haar lesje geleerd had en dat ze hoopte dat de vertoornde Romeinse goden haar vergiffenis zouden schenken en de vloek na deze schuldbekentenis zouden opheffen.

Vijfsterrenhotel op komst aan Mausoleum van Augustus en Ara Pacis

14 oktober 2020

Terwijl we de voorbije dagen rondwandelden in de Romeinse oudheid van keizer Augustus, zouden we nog vergeten dat Rome, ondanks de zware gevolgen van de viruscrisis, een stad in beweging is die te midden van de rijke historische geschiedenis ook regelmatig de moderne wereld verwelkomt.

In 2022 opent de luxe-juwelier Bulgari een vijfsterrenhotel aan Piazza Augusto Imperatore, met uitzicht op het Mausoleum van Augustus. Geen eenvoudige beslissing in een jaar waarin de hele hotelsector van Rome zo goed als knock-out ligt, maar Bulgari vertrouwt er net als wij op dat de toeristen en zakenmensen in de toekomst weer massaal naar Rome reizen.

bulhotel(1)

Voor wie het plein niet meteen kan situeren: Piazza Augusto Imperatore bevindt zich tussen de Tiber en de Via del Corso, ongeveer ter hoogte van Piazza di Spagna. De westelijke zijde van het plein ligt in het verlengde van de Via di Ripetta. Vlakbij bevindt zich de Ara Pacis, waarover je de voorbije dagen een paar uitgebreide bijdragen kon lezen.

Rond het Mausoleum van Augustus liggen aan de noordelijke, oostelijke en zuidelijke zijde van het plein, de drie voormalige gebouwen van het INPS, het Istituto Nazionale della Previdenza Sociale. Mussolini liet ze tussen 1936 en 1938 ontwerpen door architect Vittorio Ballio Morpurgo ter herdenking van de sterfdag van keizer Augustus.

bulhotel(2)

Vittorio Morpurgo hanteerde de strakke en rationalistische stijl die kenmerkend zou worden voor de Romeinse architectuur uit die periode en waarvan hij één van de bekendste uitvoerders zou worden.

Voor het bouwen van de drie enorme panden moesten 120 gewone huizen worden afgebroken. Ook het zogenaamde Auditorium Augusteo, dat zich toen nog bovenop de ruïnes van het mausoleum bevond, verdween toen.

In de visie van Morpurgo domineerde het mausoleum het centrum van een plein dat door Mussolini was opgevat als een soort nieuw Romeins forum, uitgerust met arcades voor commerciële activiteiten, openbare kantoren en ruimte voor tentoonstellingen en shows.

De toen uiterst moderne en imposante architectuur werd benadrukt door het gebruik van typisch Romeinse materialen en kleuren, zoals het okerkleurige travertijnmarmer en rode bakstenen.

Voor het nieuwe hotel wordt het noordelijke INPS-gebouw getransformeerd, dat opvalt door het overvloedig aangebrachte travertijn en de gigantische muurschildering die de legendarische stichting van Rome interpreteert.

Het INPS-gebouw werd een tijd geleden voor 150 miljoen euro verkocht aan Edizione Property, een dochterbedrijf van Edizione, één van de grootste Europese industriële holdings en die via Atlantia volledig wordt gecontroleerd door de Italiaanse familie Benetton.

Edizione boekt een jaarlijkse geconsolideerde omzet van ruim 13 miljard euro, waarvan zowat de helft buiten Italië. De waarde van de beleggingsportefeuille bedraagt meer dan 10 miljard euro.

Edizione zal het enorme gebouw de komende tien jaar voor 15 miljoen euro per jaar verhuren aan Bulgari, met de mogelijkheid tot verlenging van de huurovereenkomst met nog eens tien jaar.

bulhotel(6)

Het pand zal door Bulgari worden omgebouwd tot een zeer luxueus hotel (vijf sterren met vermoedelijk nog wat extraatjes) en zal beschikken over 114 kamers. De meeste daarvan worden behoorlijk grote suites tot 400 m².

Net zoals eerder gebeurde voor alle andere Bulgari-hotels wereldwijd, zal ook hier het architectenbureau Antonio Citterio Patricia Viel uit Milaan zowel het architectonische als het interieurontwerp verzorgen.

Er komen in het nieuwe hotel ook een Bulgari Bar en een toprestaurant waar de bekende sterrenchef Niko Romito aan het fornuis zal staan. Beide horecazaken worden ingericht op de bovenste verdieping van het hotel, waar de klanten een spectaculair uitzicht over de daken van Rome zullen hebben.

Je hoeft overigens niet te logeren in het hotel om hier in de toekomst eens te komen tafelen, bij wat voor vele culinaire liefhebbers ongetwijfeld een gastronomische trekpleister zal worden.

Niko Romito (46) veroverde in 2018 de Best Chef Award, een wedstrijd die de beste koks ter wereld bij elkaar brengt. In 2000 begon hij zijn eerste restaurant Reale in zijn geboortedorp Castel di Sangro (regio Abruzzen).

In 2007 kreeg Romito voor die zaak een Michelinster, in 2009 volgde een tweede en sinds 2014 is Reale een driesterrenzaak.

Gaandeweg opende Romito ook in andere wereldsteden restaurants, onder meer in Milaan, Beijing en Dubai. De chef werkt al langer samen met Bulgari. De topkok wordt absoluut niet gehinderd door ambitie: hij wil van de nieuwe zaak in het Bulgari-hotel het beste restaurant van Rome maken.

bulhotel(4)

Het hotel voorziet tevens in een luxueuze spa van 1.000 m², een zwembad van 20 m² dat zal worden geïnspireerd op de vroegere Romeinse thermen, een highttech fitnessruimte en een bibliotheek met antieke boeken en naslagwerken over onder meer juwelen en kunst. Je draagt de naam Bulgari of niet. Ook de bibliotheek zal toegankelijk zijn voor externe bezoekers.

De verbouwings- en renovatieplannen voor het nieuwe hotel zijn reeds goedgekeurd door het stadsbestuur van Rome en werden recent door de top van Bulgari voorgesteld in aanwezigheid van burgemeester Virginia Raggi.

De Bulgari Hotels, waarvan er na 2001 zes werden geopend (in Milaan, Londen, Bali, Beijing, Dubai en Shanghai) krijgen er nu dus ook in Rome een vestiging bij. Vooraleer het hotel aan Piazza Augusto Imperatore opent, zal Bulgari tegen 2022 ook in Parijs, Moskou en Tokio een hotel in bedrijf hebben.

Maar Rome wordt volgens Bulgari speciaal, in die zin dat het een belangrijke stad is om presentaties en voorstellingen van nieuwe collecties te houden, en die in Rome rechtstreeks te linken zijn met (de geschiedenis van) het juweliershuis. In het nieuwe hotel zal voor dergelijke shows trouwens ook de nodige ruimte worden voorzien.

bulhotel(3)

Het hotel zal vooral een fraai uitzicht bieden over het Mausoleum van Augustus. De restauratie van dat monument heeft lang aangesleept en is nu vrijwel voltooid. Er worden enkel nog wat kleinigheden afgewerkt.

De kostprijs van de restauratie, 6,5 miljoen euro, wordt betaald door het Italiaanse telecommunicatiebedrijf TIM. De opening van het mausoleum had eigenlijk al moeten plaatsvinden (als officieuze datum was 21 april vooropgesteld), maar de viruscrisis stak ook hier een stokje voor.

Het stadsbestuur wacht nu ongetwijfeld op een geschikt moment om het monument open te stellen voor bezoekers. Omdat de Romeinse politici nooit een kans laten liggen om hun imago wat op te poetsen, is de kans groot dat dit kort vóór de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar zal gebeuren.

Aan Piazza Augusto Imperatore vind je behalve het Ara Pacis-museum, ook nog twee barokke kerken, namelijk de San Rocco all’Augusteo en de San Girolamo dei Croati. Daardoor bevat deze omgeving een bijzondere mix van oude en moderne architectuur.

bulhotel(5)

We vinden hier zeer dicht bij elkaar gebouwen en monumenten uit de oudheid, de middeleeuwen, de jaren ’30 van de twintigste eeuw en het begin van de 21ste eeuw. Op dit vrij compacte en relatief kleine plein, wordt 2000 jaar Romeinse bouwkunst samengebracht

Rome heeft intussen ook het groene licht gegeven voor een nieuw monumentaal verlichtingssysteem voor het Ara Pacis-museum. Concreet zal het monument worden uitgerust en versterkt met ledspots, een ingreep die ongeveer 200.000 euro zal kosten, en waarvan 120.000 euro wordt betaald door Bulgari. Die aanpassingswerken moeten tegen eind dit jaar afgerond zijn.

Volgens Jean-Christophe Babin, algemeen directeur van de Bulgari-groep, is deze sponsoring voor zijn bedrijf een manier om iets tastbaars terug te geven aan Rome, een stad die voor Bulgari al meer dan 130 jaar fungeert als referentiepunt.

Als we dan iets kunnen bijdragen aan de schoonheid van een iconisch monument dat de grootsheid van een keizer uitdrukt, wiens verfijnde esthetische gevoel meer dan 2000 jaar geleden tot de radicale architecturale en stedelijke transformatie van Rome heeft geleid, maakt ons dat dubbel blij, reageert Babin.

bulhotel(11)

Bulgari sponsort momenteel ook de ontwikkeling van de Area Sacra op Largo di Torre Argentina met 500.000 euro. In 2016 schonk het juweliersbedrijf ook al ruim 1,5 miljoen euro voor de restauratie van de wereldberoemde Spaanse Trappen, de trappenpartij die Piazza di Spagna verbindt met de Trinità dei Monti-kerk.

De trappen werden volledig gereinigd. Mossen, planten en onkruid dat tussen barsten in de stenen trap groeiden, werden verwijderd. Alle gebarsten treden werden vervangen of hersteld. Het ging om de grootste opknapbeurt voor de Spaanse Trappen sinds de vorige belangrijke renovatiebeurt in 1995.

Het sponsoren van de restauratie van de Spaanse Trappen vier jaar geleden had voor Bulgari ook een nostalgische reden. Sotirio Bulgaris, de stichter van het juwelenhuis, beschikte in het begin van de vorige eeuw, op het hoogtepunt van zijn carrière, reeds over drie winkels in Rome.

Twee daarvan bevonden zich in de Via dei Condotti en eentje lag in de Via Sistina, bovenaan de Spaanse Trappen. De man maakte meermaals per dag een ronde langs al zijn winkels en moest dus jaarlijks duizenden keren de Spaanse Trappen op en neer wandelen. De trappen zijn op die manier onlosmakelijk verbonden met het luxemerk Bulgari.

Een filmpje over de Romeinse hotelplannen van Bulgari kan je hier bekijken.

Meer weten over Piazza Augusto Imperatore? Clublid Sandrina Bokhorst presenteert op 17 oktober om 16 uur en op 19 oktober om 20 uur het nieuwe webinar IMPERIUM! Augustus en Mussolini op Piazza Augusto Imperatore. Het webinar verloopt in het Nederlands.

Kun je niet op dat tijdstip, dan is er altijd een terugkijk-mogelijkheid. Aanmelden kan via deze link. De kostprijs om deel te nemen bedraagt 15 euro.

Clubleden van S.P.Q.R. krijgen 1,5 euro korting op deze prijs (kortingscode SPQR). Info: sandrina@persoonlijkrome.nl.