Vijftig gratis wandelingen in en om Rome

14 september 2021

De beste manier om onze lievelingsstad Rome te verkennen en de duizenden fijne plekjes overal in de Eeuwige Stad te ontdekken is nog altijd te voet.

Vergeet e-steps, fietsen en scooters en gebruik metro en bus enkel als je echt een verre verplaatsing moet maken.

Zeker in het historische centrum trek je beter je wandelschoenen aan, maar ook buiten de muren heeft Rome zeer veel moois te bieden.

De website Romewandelingen.be is zopas nogmaals geactualiseerd en ditmaal uitgebreid tot liefst vijftig wandelingen in en de omgeving van Rome.

wandel(2)

Je kan nu kiezen uit 16 wandelroutes binnen de muren, 17 routes buiten de muren en 17 themawandelingen. Samen zijn ze goed voor vele uren wandelplezier.

Binnen de muren maak je kennis met bekende wijken en zones zoals Trevi, Colonna, Parione, Termini Monti, maar ook de bij toeristen wellicht iets minder bekende gebieden zoals Celio, Aventino, Ludovisi en Sallustiano, om er maar enkele te vermelden.

wandel(3)

Buiten de muren wandelen we onder meer door de omgeving van Trionfale, Garbatella, Tor Tre Teste, Nomentano, Ardeatino, Salaria, Pigneto, Prati, … en zelfs Lido di Ostia voor wie eens de sfeer aan zee wil opsnuiven.

wandel(4)

Wie een wandeling rond een bepaald thema wil maken, heeft eveneens keuze te over: middeleeuwse torens, Vlaamse kunst in Rome, beeldige beestenboel, de twintig mooiste fonteinen, Michelangelo in Rome, de Via Appia Antica, Bernini in Rome, obelisken in Rome, Caravaggio in Rome, de Aureliaanse muur, Borromini in Rome, langs de Tiber, de Via Francigena, …

wandel(5)

Op deze website zijn de wandelroutes in Rome uitgeschreven, per stadswijk of per thema. Alle beschrijvingen zijn opgefrist met mooie foto’s, wat je nog meer zin doet krijgen om een wandeltochtje te maken. De website bevat bovendien heel wat nuttige info en tips voor een verblijf ter plaatse.

wandel(7)

Uiteraard is het onmogelijk om alle routes in één reis te plannen of je zou maandenlang in Rome moeten verblijven. Dat is ook niet het opzet. De website past in de traditie van ‘slow tourism’ om op een duurzame en gezonde manier een citytrip in de Eeuwige Stad te beleven.

Wil je een bepaalde plek bezoeken? Gebruik dan de zoekfunctie om een bezienswaardigheid, kerk, museum, straat, park, plein, … terug te vinden. Sommige plekken komen terug in meerdere routes.

wandel(1)

Je kan ook de overzichtskaart gebruiken om een route te kiezen in een bepaalde wijk of per thema. Kies als beginnende Romewandelaar eerst een route in de buurt van je logeerplek, zo kun je meteen van start zonder extra verplaatsingen te moeten maken.

Desgewenst kan je vooraf de volledige wandeling als PDF-bestand downloaden met behulp van de print-knop onderaan de pagina. Ja kan dat bestand dan bewaren op je tablet of smartphone of het afdrukken voor onderweg.

Romewandelingen.be is een gratis digitaal project van Bart Tordeurs, ontstaan uit de vele vragen naar tips over Rome en een logische samensmelting van een passie voor wandelen in Rome en het fotograferen van de bezienswaardigheden in de eeuwige stad. In de komende maanden zal de website nog worden aangevuld met bijkomende en ontbrekende foto’s.

wandel(6)

Het project heeft Bart Tordeurs vier jaar beziggehouden en kostte honderden uren aan opzoekings- en schrijfwerk. Daar kwamen dan nog de vele uren wandelen en verkenningen in Rome bij.

De maker is terecht bijzonder trots op het resultaat en vermoedt dat dit een unicum is: voor zover bekend bestaat er geen boek of website die het aantal van vijftig gedetailleerde wandelingen in Rome overschrijdt.

wandel(8)

Het zal de gebruikers van de website ook wel snel opvallen dat er geen commerciële link is. De website bevat geen advertenties, iets wat we ook met onze Romevereniging S.P.Q.R. altijd zorgvuldig op verre afstand hebben gehouden.

Alle wandelroutes staan gratis ter beschikking om te delen met vrienden, familie, kennissen, … kortom, met iedereen die een reis naar Rome maakt.

https://romewandelingen.be/

Romeins grafmonument ontdekt in Lokeren

13 september 2021

Op de site van het voormalige klooster van de Arme Klaren aan de Heilig Hartlaan in Lokeren (Oost-Vlaanderen, België) hebben archeologen van het studiebureau A&B Archeologie een grafmonument ontdekt van meer dan 2000 jaar oud.

Er werden zowel bewoningssporen als sporen van verschillende historische grafmonumenten teruggevonden. Centraal in de opgravingszone kwam een vierkant grafmonument van 30 x 30 m aan het licht. Dergelijke grafmonumenten worden slechts zelden opgegraven.

In de vulling van de oostelijke greppel werden centraal uitgestrooide gecremeerde menselijke botresten teruggevonden samen met handgevormd aardewerk.

Ook ter hoogte van de spoorweg werd nog een Romeins brandrestengraf gevonden. Op de site aan de Heilig Hartlaan worden de komende jaren 46 woningen gebouwd.

Romeinse weg en ondergrondse structuren ontdekt in de lagune van Venetië

13 september 2021

In de lagune van Venetië bevindt zich onder water een Romeinse weg uit de oudheid. Het betekent dat zich mogelijk al eeuwen vóór het ontstaan van Venetië grotere nederzettingen in de lagune bevonden. Duikexpedities hadden eerder al aanwijzingen gevonden die dat lieten vermoeden, maar een recent onderzoek met sonarapparatuur geeft nu zekerheid.

Onderzoekers vermoeden dat de ontdekte structuur waarschijnlijk deel uitmaakte van het toenmalige wegennet in de huidige regio Veneto. De ontdekte weg werd mogelijk gebruikt om te reizen tussen de huidige stad Chioggia en de oude stad Altinum.

venezia_roma (3)Simulatiebeeld: A Calandriello en G D’Acunto / SWNS

De Romeinse weg lag pakweg 2000 jaar geleden uiteraard nog op het droge. Vandaag is de weg volledig onder water verdwenen. Concreet situeert hij zich op de bodem van het Treporti-kanaal, een deel van de lagune.

De lagune van Venetië is ongeveer 55.000 ha groot, waarvan het grootste deel bestaat uit water. In de lagune liggen meer dan 120 eilandjes, waaronder Torcello, Burano en Murano, bekend van het glaskunstwerk. Strikt genomen zijn het ook niet allemaal eilandjes omdat velen door bruggen met elkaar verbonden zijn.

venezia_roma (1)Beeld: Nature

Tijdens de Romeinse tijd waren echter grote delen van de lagune van Venetië, die nu onder water staan, over land bereikbaar. Dit weten we doordat er in het gebied vroeger reeds heel wat Romeinse artefacten zijn gevonden.

Het vermoeden bestond al lang dat zich in de lagune door mensen gebouwde structuren bevonden. Maar de technologie was tot dusver niet voldoende geavanceerd om de bodem voldoende zichtbaar in kaart te kunnen brengen.

In het verleden gingen hier meermaals duikers aan de slag, maar door de sterke stromingen is het erg lastig werken in de lagune. Bovendien is het water er zeer troebel.

venezia_roma (4)

De onderzoekers ontdekten twaalf constructies met een hoogte van maximaal 2,7 m en een lengte van 52,7 m. Die strekten zich over 1.140 m in zuidwestelijke tot noordoostelijke richting uit in de vorm van een weg.

De onderzoekers ontdekten ook nog vier andere structuren in het Treporti-kanaal die tot 4 m hoog en 134,8 m lang zijn. Op basis van deze afmetingen en door de gelijkenissen met constructies die in andere streken zijn aangetroffen, vermoeden de archeologen dat het om een havengebouw gaat of misschien een scheepsdok.

De aanwezigheid en de indeling van deze structuren doet vermoeden dat zich in deze omgeving tijdens de Romeinse tijd een permanente nederzetting bevond, dus nog voordat de eerste gebouwen van Venetië in de vijfde eeuw na Christus op de eilandjes van de lagune verschenen.

De nederzetting bevond zich wellicht op een zandrug die in de Romeinse tijd boven het zeeniveau lag, maar die ongeveer 2000 jaar geleden onder water kwam te staan, deels als gevolg van menselijke activiteit.

venezia_roma (2)

Door het omleiden van rivieren bleef het gebied namelijk verstoken van het sediment of afzettingsmateriaal dat nodig was om het boven water te houden.

Tijdens eerder archeologisch onderzoek in het Treporti-kanaal in 1985 zijn straatstenen gevonden, die overeenkwamen met stenen die gebruikt werden voor Romeinse wegen.

Toen bestond er al een vermoeden dat zich ergens in de buurt een Romeinse weg had bevonden. Het was echter niet duidelijk waar die dan precies lag. Ook was het tot nu toe niet duidelijk in hoeverre de lagune al bebouwd was in de Romeinse tijd.

venezia_roma (5)Beeld: Nature

De stad Venetië zou formeel zijn gesticht op 25 maart 421 na Christus en vierde dit jaar haar 1600ste verjaardag. Voor zover bekend kwamen de eerste grotere nederzettingen er pas als gevolg van de toestroom van bewoners uit de Romeinse steden in de omgeving van Venetië.

Onder meer inwoners uit Padua, Treviso en Altino, zochten hun toevlucht in de lagune na de invallen van Attila rond 452 en van de Longobarden in 568 ten tijde van het instorten van het West-Romeinse Rijk.

Het latere Venetië bleek vooral een strategische plek te zijn. Troepen konden vanaf het land niet in grote getale naar de eilanden komen en schepen vanaf zee liepen gemakkelijk vast op de verraderlijke zandbanken in de lagune.

https://www.nature.com/articles/s41598-021-92939-w

Via Margutta heeft al een eeuwenlange traditie in kunst en ambacht

12 september 2021

De Via Margutta, gelegen in de wijk Campo Marzio aan de helling van de Pincioheuvel, tussen Piazza del Popolo en Piazza di Spagna, is een rustig toevluchtsoord voor wie even het drukke winkelgebied Tridente in Rome (dat wordt gevormd door de Via del Corso, de Via del Babuino en de Via di Ripetta, drie straten die vanaf Piazza del Popolo als een soort drietand uitwaaieren naar het stadscentrum) even wil ontvluchten.

via-margutta (2)

In de Via Margutta krijg je te maken met een andere dimensie: klimop en klimplanten bedekken de gevels van de oude gebouwen, de luxewinkels maken hier plaats voor kunst- en antiekgalerijen, ambachtelijke winkels en restauratieateliers. Al verdwijnen ook hier helaas steeds meer traditionele ambachtelijke zaken, zoals je gisteren kon lezen.

Vandaag is de straat zelfs beschermd als stadsgezicht, maar oorspronkelijk was de Via Margutta niet meer dan een eenvoudige landweg, een steeg eigenlijk, aan de achterkant van de adellijke gebouwen van de Via del Babuino.

Hier vond je de ingangen van de pakhuizen en stallen, evenals de huizen van de staljongens, metselaars, marmerwerkers en koetsiers die daar hun activiteiten uitvoerden.

De Via Margutta begon in de middeleeuwen bekend te worden als de straat van kunstenaars toen een onbekende vakman zijn eerste werkplaats opende waarin hij portretten, ornamenten van fonteinen en leuningen maakte.

via-margutta (5)

Voor een heleboel ambachtslieden en kunstenaars uit heel Italië was dat zo’n beetje het startsein om zich geleidelijk aan ook in Rome en meer bepaald in de Via Margutta te komen vestigen.

De bloeiende industrie begon na verloop van tijd zelfs kunstenaars uit heel Europa aan te trekken, vooral de Britten, Vlamingen en Duitsers vonden hun weg naar de kunstenaarsstraat.

Samen met de ambachten groeide ook de welstand in de omgeving. Langzaam maar zeker werden de hutten, de stallen en de moestuintjes vervangen door mooie huizen, fraaie tuinen en nieuwe winkels en werkateliers.

margutta

Zo raakte de straat in de toenmalige westerse wereld bekend als een oord van kunst en ambacht. Kunstenaars konden hier niet alleen ongestoord studeren en werken in een inspirerende omgeving, ze kwamen hier ook in contact met andere kunstenaars die hen introduceerden in de Romeinse kunstwereld.

Tot 1600 heette deze straat nog Via dei Nari, genoemd naar de gelijknamige familie die in dit gebied verschillende huizen en land in eigendom had. De huidige benaming heeft echter een onzekere oorsprong.

via-margutta (1)

Volgens sommige bronnen is de naam afgeleid van Margutte, de wat denigrerende bijnaam van een zekere Giovanni die hier een kapperszaak had. Giovanni was naar verluidt groot en grof gebouwd, opmerkelijk lelijk en niet bijzonder intelligent.

Andere bronnen stellen dat Margut gewoon Giovanni’s achternaam was. In de bevolkingsregisters van Rome uit de vijftiende eeuw zou een familie terug te vinden zijn met deze naam.

Een andere theorie is dat de naam voortkomt uit de vulgaire samentrekking van Marisgutia of Goccia di Mare, een eufemisme om een behoorlijk stinkende beek aan te duiden die uit de richting van de villa van de Pincii kwam en uiteindelijk in de Tiber stroomde.

Volgens een nog ander verhaal is de naam afkomstig van een klein buurttheater waar in de vijftiende eeuw parodieën op heldendichten werden opgevoerd. Margutta zou een personage zijn uit een vijftiende-eeuws komisch gedicht. De Britse dichter en schrijver Lord Byron zou ooit geprobeerd hebben het te vertalen, maar die poging mislukte.

ambacht(13)

In 1858 werd door markies Francesco Patrizi het eerste gebouw opgetrokken dat uitsluitend bestemd was om er kunstenaarsateliers in te richten. Eveneens in de negentiende eeuw transformeerde een jonge monseigneur van Belgische afkomst, Francesco Saverio de Merode (1820-1874), het hele gebied.

Hij legde er riolering aan en maakte van de steeg een echte weg. De Via Margutta werd nu pas echt de bevoorrechte residentie van talrijke kunstenaars en de zetel van hun ateliers, waardoor een unieke levendige en kosmopolitische sfeer ontstond.

Zoals verteld was de Via Margutta net als de parallel lopende Via del Babuino, zeer geliefd bij de meesters uit de Vlaamse en Hollandse school. Een tijdlang woonden hier ook Rubens (tussen 1606 en 1608), Bril, Van Laer, Poelenburg en Sweerts, maar ook Lorrain, Poussin en vele anderen.

Ook de getalenteerde realistische schilder Jusepe (José) de Ribera (1591-1652) woonde hier tussen 1611 en 1615, men noemde hem ‘lo Spagnoletto’, de kleine Spanjaard.

Op nr. 53b woonde de beste Engelse portretschilder van zijn tijd, sir Thomas Lawrence (1769-1830). In dit huis stichtte hij de Royal Academy of Art. Van 1887 tot 1960 was in de straat ook het hoofdkwartier van de International Association of Art gevestigd.

Toen de huurprijzen tijdens de achttiende eeuw sterk stegen verdwenen de artiesten geleidelijk uit de straat. Een eeuw later zou een nieuwe generatie kunstenaars en artiesten echter massaal terugkeren.

De grootste protagonisten van de twintigste eeuw zijn hier vandaan gekomen of hebben tenminste een tijd in de straat gewoond. Onder hen schilders en beeldhouwers zoals Pablo Picasso, Renato Guttuso, Giorgio de Chirico, Wittel, Novella Parigini en Canova, muzikanten zoals Wagner, Liszt, Puccini en Mascagni, schrijvers als Emile Zola, Gabriele d’Annunzio, Jean Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Elsa Morante, Moravia en Sibilla Aleramo.

via-margutta (6)

Filmregisseur Federico Fellini (1920-1993) woonde met zijn vrouw, de actrice Giulietta Masina, in het huis op nr 110. Fellini beschreef zijn woonomgeving als volgt: ‘Trappen, ladders, gangen die opengingen tussen de tuinen, dan andere trappen en ladders, een verticaal landschap ondergedompeld in groen, tot aan de Viale di Trinità dei Monti’.

De beroemde regisseur William Wyler (Ben-Hur) vereeuwigde in 1953 de Via Margutta in zijn zeer succesvolle film Roman Holiday door met de hoofdrolspelers Gregory Peck en Audrey Hepburn in het pand op nr. 51 een aantal scènes op te nemen. In de film woont de journalist Bradley, het personage van Peck, in dit huis.

Roman Holiday won uiteindelijk drie Oscars en bezorgde de Via Margutta en bij uitbreiding de hele stad Rome een gigantische promotie die in de jaren nadien miljoenen Amerikaanse toeristen naar Rome zou lokken. In die zin blijft Roman Holiday één van de beste visitekaartjes die Hollywood ooit van Rome maakte.

via-margutta (4)

Sinds 1953 wordt in de Via Margutta jaarlijks of zelfs twee keer per jaar de Cento Pittori Via Margutta georganiseerd, een openlucht evenement, ontstaan uit de vroegere Fiera di Via Margutta, die na de oorlog door enkele kunstenaars in het leven was geroepen en waarbij de hele straat gedurende enkele dagen verandert in een kunstgalerij in openlucht.

via-margutta (3)via-margutta (9)

Kunstenaars uit de hele wereld tonen er hun werk. De Associazione Cento Pittori via Margutta ontstond in 1970. Het evenement kan worden beschouwd als één van de belangrijkste kunsttentoonstellingen in Rome.

via-margutta (7)

De Fontana degli Artisti, ook weleens de Fontana delle Arti geheten, is de fontein van de kunstenaars of de kunsten. Hij bevindt zich in de Via Margutta ter hoogte van het huis nr. 54.

De fontein werd in 1925 volgens een ontwerp van architect Pietro Lombardi gebouwd, samen met negen andere artistieke fonteinen die bestemd waren voor het historische centrum van de stad. De fontein werd in 1927 ingewijd. Vele kunstenaars en artiesten vonden er decennia lang verkoeling.

via-margutta (8)

Naast de professionele gereedschappen van de kunstenaars, samen met schildersezels en penselen, maken in de piramidale compositie twee maskers een mooie show van zichzelf waarvan de uitdrukkingen, blij en verdrietig, de vreugde en pijn symboliseren, de successen en teleurstellingen die elkaar in het leven afwisselen in het leven van een kunstenaar.

via-margutta (10)

Historische en ambachtelijke winkels in Rome met uitsterven bedreigd

11 september 2021

Het is al langer een probleem, maar nu wordt de toestand echt alarmerend. De historische en ambachtelijke winkels in Rome zijn met uitsterven bedreigd. De voorbije dertig jaar zijn er 4.000 van de 5.000 verdwenen. Degene die er nog zijn hebben het bijzonder moeilijk.

Door de komst van het coronavirus is de situatie nog erger geworden. De meeste kleine winkelbedrijfjes in Rome zitten momenteel in overlevingsmodus. Velen zullen het einde van de crisis niet meemaken als er niet dringend wordt ingegrepen.

Het is de voorzitter van de Kamer van Koophandel, Lorenzo Tagliavanti, die aan de alarmbel trekt, al is hij niet de eerste die dat doet. Rome vormt al eeuwenlang het decor van ambachtelijke en traditionele winkels.

In het historische centrum dragen straten zoals de Via dei Sediaroli of de Via dei Cestari zelfs de namen van die oude ambachten. Dat dit stukje erfgoed nu dreigt te verdwijnen moeten we tot elke prijs vermijden, meent de voorzitter.

ambacht(4)

Bij de volkstelling die het statistiekenbureau Istat in 1991 organiseerde, werden nog ongeveer 5.000 ambachtelijke winkels in het centrum van Rome geteld. Nergens ter wereld vond je op een oppervlakte van een vierkante kilometer zoveel ambachtelijke activiteiten. Het maakte de stad uniek.

Bij een nieuwe telling tien jaar later, in 2001, waren er nog maar 2.000 over. Vandaag, nog eens twintig jaar later, is dat aantal nogmaals gehalveerd en zijn er minder dan duizend traditionele ambachtszaken overgebleven. Het gaat dus pijlsnel achteruit.

De stratosferische huurprijzen in het stadscentrum hebben er mee toe geleid dat vele goudsmeden, lederbewerkers, hoedenmakers, handschoenenmakers, naaiers van overhemden, lijstenmakers, mandenvlechters, … op zoek zijn gegaan naar een andere werkplaats.

Sommigen hielden er ook gewoon mee op omdat ze te oud werden. Opvolgers om een dergelijke zaak over te nemen zijn er meestal niet.

Het winkeltje of de werkplaats dat door de ambachtelijke werkers wordt verlaten staat niet lang leeg. Doorgaans wordt de vrijgekomen ruimte snel ingepalmd door een trendy koffiebar of erger, de zoveelste inspiratieloze en banale souvenirwinkel waarvan je er in iedere straat in het centro storico minstens drie aantreft.

ambacht(3)

Het historische centrum werd de voorbije jaren vooral ingenomen door internationale ketens en grote merken. De voorbije jaren betaalde Rome daarmee de prijs van de globalisering, een effect dat nog werd versterkt door het massatoerisme.

Dat laatste is door de actuele pandemie weliswaar even stilgevallen, maar de viruscrisis heeft ironisch genoeg het slagveld ook groter gemaakt. Het zijn vooral de kleine winkels die de jongste maanden in een angstwekkend snel tempo verdwijnen.

Ketenwinkels houden er ook wel eens mee op, maar bij hen gaat het eerder om een pauze. Om kosten te besparen verdwijnen ze een tijdlang uit het straatbeeld, maar zodra de economische omstandigheden opnieuw gunstiger zijn, keren ze weer terug. Kleine winkeliers kunnen dat meestal niet.

De handelsverenigingen vrezen dat de viruscrisis de definitieve doodsteek voor de ambachtelijke zaken betekent. Ze vragen de regering om hulp. Er zijn structurele financiële tussenkomsten nodig voor deze gespecialiseerde sector. Zo zou bijvoorbeeld de publieke investeringsbank Cassa Depositi e Prestiti kunnen uitpakken met renteloze leningen voor wie ze nodig heeft.

De oproep van de voorzitter werd versterkt door een recente actie van de handelaars in de gezellige Via Margutta, één van de Romeinse straten die bekend staat om zijn ambachtelijke zaken en kunstateliers.

In deze straat werken al meer dan 500 jaar restaurateurs, meubelmakers, schilders, lijstenmakers en antiekhandelaars. In deze huizen hebben ooit kunstenaars zoals Canova en Picasso gewerkt, anderen zoals Federico Fellini, Giulietta Masina en Anna Magnani hebben hier gewoond.

ambacht(13)

Sommige ambachtslieden in de Via Margutta staan vandaag op het punt om uit hun winkel of atelier te worden gezet omdat ze de hoge huurprijzen niet meer kunnen betalen.

De Romeinse politici, inclusief burgemeester Raggi, werden door buurtcomités al opgeroepen om dringend actie te ondernemen en de originele winkels van in de straat te redden.

We moeten de historische winkels van de Via Margutta redden en de uitzetting van de handelaars tegenhouden. De ambachtelijke tradities van Rome moeten worden verdedigd. We willen deze tradities van erfgoed, kunst en creativiteit niet verliezen, zei Raggi.

Hoe ze dat wil doen is niet meteen duidelijk. Ook de nakende verkiezingen sporen het stadsbestuur tot dusver niet echt aan tot actie en brengen blijkbaar ook geen verheldering. Nochtans kan de stad soms wel invloed uitoefenen.

Zo is bijvoorbeeld het pand aan de Via Margutta 51 eigendom van Sorgente, het vastgoedfonds dat de activa beheert van Sant’Alessio, een Instituut voor Blinden. De waarde van het Sant’Alessio-fonds, dat 49 eigendommen bezit, wordt geraamd op ongeveer 234 miljoen euro.

De instelling koopt woningen en verhuurt ze vervolgens aan blinden en slechtzienden. Raggi wil het beheer van sommige gebouwen uit het Sant’Alessio-fonds overnemen om ze permanent toe te wijzen aan de ambachtslieden. Maar de fondsbeheerders zijn niet zo happig om hun activa zomaar over te dragen.

Op de binnenplaats van het atelier aan de Via Margutta 51a werden ooit verschillende scènes uit de film Roman Holiday met Audrey Hepburn en Gregory Peck opgenomen. Vandaag hebben de gebroeders Rosa er een ambachtelijk bedrijfje.

We hebben meer dan een jaar niet gewerkt, alles lag hier stil. Covid-19, weet je wel. De huurprijzen in de straat worden onmenselijk. Het is duidelijk dat men ons hier weg wil. Sinds 1970 zijn enkel in dit toch niet zo grote straatje meer dan 50 winkels en bedrijfjes verdwenen, zeggen Giovanni en Giuseppe Rosa.

Wij groeiden op in dit huis. Onze vader Angelo, een meubelmaker uit Borbona, is hier in 1947 gearriveerd met alleen maar zijn vakkennis en enkele gereedschappen. Hij had het vak geleerd van zijn grootvader en hij leerde het later weer aan ons, vertellen de broers.

Ze specialiseerden zich beiden in de restauratie van antieke meubels. Maar nu dreigen ze dus zowel hun zaak als hun woning te verliezen. Door een gebrek aan inkomsten hebben ze al maanden de huur niet meer betaald en de eigenaar dreigt nu met een uitzetting.

Giuseppe als Giovanni hebben elk een diploma architectuur op zak, maar ze willen eigenlijk niets liever doen dan aan meubels blijven werken en hun familiezaak voortzetten.

Hun kleine pand heeft een oppervlakte van 30 m². Tot vorig jaar bedroeg de huur 1.680 euro per maand. De eigenaar heeft die huurprijs een jaar geleden verhoogd tot meer dan 2.000 euro.

Zoveel geld kunnen wij niet betalen. Bovendien hebben we sinds het uitbreken van het Covid-19-virus nauwelijks kunnen werken.

Hier staan ook nog meubels, waaronder een mahoniehouten bed uit de negentiende eeuw en een kast uit de achttiende eeuw die gerestaureerd zijn, maar de klanten die ze achterlieten betalen niet en komen ze ook niet meer halen. Ondertussen staan ze hier al meer dan een jaar.

We hebben er bij de verhuurder meermaals op aangedrongen om de huurprijs te verminderen, zoals vele anderen ook hebben gedaan, maar er komt zelfs geen reactie op onze brieven. Niemand luistert naar ons, zeggen de broers Rosa.

Naast hun atelier bevindt zich een binnenplaats waar zich vroeger twee restaurateurs van schilderijen bevonden, evenals een goudsmid en een lijstenmaker. Wat verderop was nog een schildersatelier gevestigd.

Het geheel is vandaag grotendeels onbewoond en verwaarloosd. Geen enkele ambachtsman kan die prijzen betalen. Eigenaars laten de boel liever leeg staan en verkommeren dan een schappelijke huurprijs te vragen. Het wordt hoog tijd dat de overheid daar iets aan doet, zegt Giuseppe.

Het volledige gebouw met drie verdiepingen werd in 1874 gekocht door de Bolognese schilder Roberto Rasinelli, terwijl het atelier tussen de twee terrassen eigendom was van de Spaanse schilder Vincente Poveda.

De schilder Virgilio Guzzi en de beeldhouwers Pericle Fazzini en Francesco Parisi hebben hier jarenlang gewerkt. Later is het huis in verschillende gedeeltes verkocht. Nu doen de eigenaars er gewoon hun zin mee.

ambacht(11)

Ook Confesercenti Rome trekt aan de alarmbel omdat in het stadscentrum in een steeds sneller tempo ambachtelijke bedrijfjes en kleine winkeltjes verdwijnen. Wie het tot dusver overleefde wordt gewurgd door de gevolgen van de viruscrisis.

De huurgelden gingen in heel wat gevallen naar beneden, wat een aantal handelaars wel helpt, maar die ingreep lijkt toch niet voldoende. Bovendien komen op die manier uiteindelijk ook de eigenaars in problemen omdat ze hun panden niet meer kunnen onderhouden.

Volgens de handelskamer is actie nodig om zowel huurders als verhuurders er bovenop te helpen en te vermijden dat de leegstand nog aangroeit. De handelsvereniging is overigens niet de enige die vreest voor de toekomst van de winkelaanbod in Rome.

Steeds meer actiecomités en bewoners schieten in gang tegen de oprukkende verschraling van het winkelaanbod. Dat heeft nog andere oorzaken dan alleen maar de crisis.

In Rome, de hoofdstad van het winkelen, staan momenteel meer dan 18 procent van de beschikbare panden leeg.

De huren blijven echter behoren tot de hoogste van het land, met pieken die voor een winkel in het centrum en in de duurste straten gemakkelijk 25.000 euro per maand kan bereiken.

Vooral de kleinere winkels staan onder zware druk. Die krijgen niet alleen te maken met de wurgende crisis waardoor de verkoop fors is gedaald, maar ook met de felle concurrentie van de ketenwinkels en multinationals.

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat veel kleine handelszaken een overnamebod krijgen, waarna ze onmiddellijk sluiten en vaak getransformeerd worden in de zoveelste banale souvenirshop of nachtwinkel. Dat is een trend die al een paar jaar aan de gang is.

Winkeliers die ermee ophouden of laten blijken dat ze het beu zijn, worden tegenwoordig echter steevast benaderd om hun zaak te verkopen. De verleiding is dan groot, bijna onweerstaanbaar zelfs, om het geld te incasseren en te gaan genieten van een rustige oude dag. Tot zover dan de ambachtelijke en familiale tradities.

ambacht(1)

Deze opkooppraktijken, die gezien de grootschaligheid van het aantal biedingen, de systematische benadering en de gelijkmatige manier van aanpak, vermoedelijk worden gestuurd door een onzichtbare groep achter de schermen die gebruik maakt van stromannen, kunnen op termijn de genadeslag betekenen voor het reguliere middenstandsleven in de historische stad.

Het woord ‘maffia’ wordt door niemand uitgesproken, maar het is een feit dat talrijke ambachtelijke activiteiten en kleine winkeltjes die al tientallen jaren bestaan, er tegenwoordig steeds vaker mee ophouden.

Failliet Alitalia moet 900 milljoen overheidssteun terugbetalen

10 september 2021

De failliete Italiaanse luchtvaartmaatschappij Alitalia moet 900 miljoen euro aan leningen die het vier jaar geleden van de Italiaanse overheid ontving terugbetalen. Volgens de Europese Commissie gaat het om illegale staatssteun.

alitaliavliegtuig

De gloednieuwe en door de overheid gecontroleerde luchtvaartmaatschappij ITA (Italia Trasporto Aereo) is volgens de Europese Commissie niet de economische opvolger van Alitalia en kan dus de factuur niet doorgeschoven krijgen. Hoe Alitalia de enorme som gaat terugbetalen is niet meteen duidelijk.

Zeldzame vondsten uit de Romeinse tijd ontdekt in Utrecht

10 september 2021

Aan de Kuinderboslaan in Leidsche Rijn in Utrecht (Nederland) hebben archeologen zeldzame vondsten uit de Romeinse tijd ontdekt. Het gaat onder meer om een complete geschutspijl en twee sets paardentuig. De stukken zijn bijna 2000 jaar bewaard gebleven in de Utrechtse bodem.

utrecht_vondsten (2)

De pijl is 52,6 cm lang en hoort bij een ballista, het gevreesde Romeinse geschut waarmee gemakkelijk ijzeren pantsers doorboord werden. Het is momenteel de enige compleet bewaarde ballistapijl ter wereld.

utrecht_vondsten (4)

Even bijzonder zijn twee stellen paardentuig, elk bestaande uit een kaptoom (soort muilkorf) en een kandare-bit. Het is voor het eerst dat beide elementen bij elkaar worden gevonden in een Romeins-militaire context.

utrecht_vondsten (7)

In totaal zijn er enkele tientallen archeologische objecten in de bodem aangetroffen. De meeste werden gevonden langs oever van de Romeinse Rijnloop.

utrecht_vondsten (14)

Doordat zij altijd in natte klei hebben gelegen, afgeschermd van zuurstof, zijn vele artefacten uitzonderlijk goed bewaard gebleven, zegt gemeentelijk archeoloog Erik Graafstal. Zo werd er bijvoorbeeld een complete visfuik van wilgentenen gevonden.

utrecht_vondsten (6)

De vondsten zijn voor de internationale archeologie van grote waarde en werpen nieuw licht op onder meer de Romeinse legeruitrusting, religieuze praktijken en de handelsstromen van 2000 jaar geleden.

utrecht_vondsten (8)

Zelfs het legendarische Pompeii speelde daarbij een rol, weten wij nu. In Utrecht zijn amfoorscherven met inktresten van een inscriptie gevonden waaruit blijkt dat er ‘eerste kwaliteit Pompejaanse’ vissaus naar deze streek is vervoerd.

Sommige van de gevonden objecten zullen gewoon zijn verloren, de pijlen zullen zijn afgeschoten vanuit het fort en de fuik zal gewoon langs de oever zijn geplaatst.

utrecht_vondsten (1)

De complete sets paardentuig vragen echter om een andere verklaring. Zij passen in een traditie van ‘rituele depositie’ van prestigieuze uitrustingsstukken in rivieren, waterputten en kuilen – offers als dank voor de gevraagde steun van goden.

utrecht_vondsten (1)

Een serie kledingspelden, ringen en munten zou ook in dat beeld passen. Dat geldt zeker ook voor een of twee kruiken die opzettelijk lijken te zijn doorboord. Eén ervan draagt een inscriptie: ISPANI, ofwel ‘van (H)ispanus’ – ongetwijfeld de soldatennaam van een rekruut uit Spanje.

utrecht_vondsten (13)

Het terrein waar de ontdekkingen zijn gedaan, maakt deel uit van de Neder-Germaanse Limes die recent is uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed. Utrecht heeft sindsdien liefst drie werelderfgoederen op haar grondgebied. Voor zover het stadsbestuur weet is er geen andere stad of gemeente ter wereld met zoveel werelderfgoed.

utrecht_vondsten (11)

De vondsten illustreren de rijkdom van het werelderfgoed in Utrecht en bezorgden ons een schat aan informatie. Samen met inwoners en vele organisaties maken we het werelderfgoed op een bijzondere manier beleefbaar, aldus wethouder (schepen) Anke Klein, verantwoordelijk voor Erfgoed. Zij nodigt meteen iedereen uit om de bijzondere werelderfgoedplekken in Utrecht te komen bezoeken.

utrecht_vondsten (10)

Archeologen ontdekten de vondsten reeds in het najaar van 2019 maar de ontdekkingen werden een tijdlang stil gehouden. De artefacten zijn de voorbije maanden onderzocht en geconserveerd bij restauratieatelier Restaura en kunnen nu getoond worden aan het publiek.

utrecht_vondsten (9)

Tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 11 september zijn ze voor het eerst, en voorlopig eenmalig, te zien in Castellum Hoge Woerd. De toegang is gratis, maar reserveren wordt aangeraden.

utrecht_vondsten (12)

Het is de bedoeling dat de vondsten op termijn een plaats krijgen in een regionale ‘visitor hub’ over het werelderfgoed Limes, eveneens in het Castellum.

utrecht_vondsten (5)

Tijdens Open Monumentendag wordt op diverse locaties gevierd dat Utrecht twee nieuwe Unesco Werelderfgoederen op haar grondgebied heeft. Een volledig overzicht van de activiteiten is te vinden op deze link.

utrecht_vondsten (3)

Foto’s: Stad Utrecht / Restaura

Twee dodelijke ongevallen met elektrische steps in Rome

9 september 2021

Het heeft nog lang geduurd, maar nadat in Italië reeds vijf dodelijke ongevallen met een e-step gebeurden, zijn nu ook in Rome op vrij korte tijd al twee doden gevallen.

Vanochtend vroeg werd een 34-jarige man in de Via Chiana in de wijk Trieste op zijn e-step aangereden door een auto. Het slachtoffer was op slag dood.

Nog geen maand geleden stierf een 27-jarige man aan zijn verwondingen nadat hij met zijn elektrische step in de buurt van het Vaticaan was gecrasht.

estep (2)

Het ongeval wakkert in Rome en elders in Italië het debat over de veiligheid van elektrische scooters opnieuw aan.

Er wordt onder meer gepleit voor snelheidslimieten, de verplichting om een helm te dragen, een verbod op het gebruik van e-steps voor wie jonger is dan 18 jaar.

De Italiaanse vereniging van rijscholen vindt dat ook trainingen of een rijvaardigheidsproef verplicht zouden moeten zijn voor wie met een e-step wil rijden.

In Rome werd al vaker geprotesteerd tegen het gevaarlijke gedrag van sommige gebruikers van de elektrische steps en vooral tegen het massaal rondslingeren van de tweewielers die je op zowat elk voetpad en op iedere straathoek aantreft.

estep

De komst van de e-steps in Rome is te danken aan de huidige burgemeester Virginia Raggi, die de tweewielers vorig jaar introduceerde.

Dat gebeurde aanvankelijk kleinschalig door slechts een paar bedrijven, maar tegenwoordig zijn er tal van aanbieders actief, waardoor een ware wildgroei met vele duizenden e-steps is ontstaan. De voertuigen zijn vooral bij jongeren echter wel populair.

Via dei Cerchi in Rome volledig vernieuwd

9 september 2021

Wie een tijdje niet meer in Rome was, zal merken dat het straatbeeld op verschillende plaatsen in de stad grondig is gewijzigd.

viadeicerchi (1)cerchi5cerchi4

Ook de Via dei Cerchi, die we kennen als de baan die aan de voet van de Palatijn langs het Circus Maximus loopt en de verbinding legt tussen Piazza della Bocca della Verità en Piazza di Porta Capena, ondergaat een grondige transformatie.

viadeicerchi (6)cerchi

De weg wordt heraangelegd, krijgt een nieuw wegdek en brede voetpaden maar wordt ook fietsvriendelijk.

‘Cerchi’ is waarschijnlijk een verbastering van het woord ‘circus’. Op nr. 87 van deze straat zien we een eigenaardige zeventiende-eeuwse gevel met een naar beneden gebogen bovenstuk.

viadeicerchi (5)cerchi3

Dit was de ingang van een verdwenen renaissancevilla op de Palatijn die aansloot op een boerderij die deel uitmaakte van de Horti Farnesiani.

Vandaag bevindt zich hier de Circo Massimo Exclusive Suite (Boscolo Circo Massimo, een Boutique Hotel), een prestigieuze logeerplek in de hogere prijsklasse.

viadeicerchi (4)cerchi2

Je vindt er ook het keukenmuseum van Rome. Vlakbij, aan het einde van de Via dei Cercchi rechts, ontdek je de basilica Sant’ Anastasia.

viadeicerchi (3)

Het aantal transformaties van straten, inhuldigingen van nieuwe wegen en pleintjes en de plotse versnelling van mobiliteitsplannen is de jongste maanden in Rome nog amper te tellen.

Dat heeft vooral te maken met de nakende verkiezingen waarbij nu in ijltempo nog een aantal ingrepen worden uitgevoerd.

Foto’s: Sovrintendenza Capitolina

viadeicerchi (2)cerchicerchi2cerchi3

Italië gaat vaccinatiepaspoort verplichten op de werkplek

8 september 2021

Het gebruik van het Certificazione Verde of de Groene Pas, zoals Italië het nationale vaccinatiebewijs tegen Covid-19, heeft genoemd, wordt binnenkort alweer uitgebreid. Sinds 6 augustus is het al de derde keer dat dit gebeurt.

Op 1 september werd de maatregel ingevoerd dat ook leerkrachten, docenten, universiteitspersoneel en studenten verplicht een vaccinatiebewijs op zak moeten hebben.

Binnenkort zal ook iedereen in het arbeidscircuit een vaccinatiepas moeten kunnen tonen.

Roberto Speranza, de minister van Volksgezondheid, verklaarde dat de nieuwe maatregel ‘deel uitmaakt van de inspanningen om de vaccinatiecampagne te versterken’.

vaccinatiepaspoort

Deze nieuwe stap maakt duidelijk dat de regering-Draghi zich weinig aantrekt van de sporadische protesten die de diverse maatregelen al uitlokten.

De machtige werkgeversorganisatie Confindustria die vooral de Italiaanse productie- en servicebedrijven vertegenwoordigt, gaat akkoord met de regeringsmaatregel op voorwaarde dat de staat betaalt voor eventuele Covid-testen van werknemers.

Ook de leiders van de vakbonden Cgil, Cisl en Uil eisen dat een werknemer niet moet opdraaien voor een Covid-test, en vraagt ook dat werknemers die een Covid-test weigeren niet ontslagen zullen worden.

In hoeverre de regering hierin zal meegaan valt nog af te wachten. Docenten en leerkrachten die geen groene pas kunnen voorleggen worden na vijf dagen geschorst en verliezen hun loon.

De groene pas is een digitaal certificaat dat aantoont dat mensen zijn ingeënt, negatief getest of hersteld zijn van het Covid-19-virus.

greenpass2

Het vaccinatiepaspoort (of een internationaal gelijkgesteld vaccinatiebewijs) is nu al vereist om te kunnen eten in restaurants, het gebruik van hogesnelheidstreinen, het maken van binnenlandse vluchten en voor tal van culturele en recreatieve activiteiten.

De maatregel wordt zo snel mogelijk ingevoerd. De introductie zal in fases gebeuren, waarbij werkgevers en personeel uit bepaalde sectoren (restaurants, sportscholen, zwembaden, de transportsector,…) als eersten zullen verplicht worden om een groene pas te hebben.

Niet alleen de privésector moet eraan geloven, Renato Brunetta, de minister van Openbaar Bestuur, liet weten dat de regering momenteel ook werkt aan een maatregel om de groene pas ook te verplichten voor alle ambtenaren.

De overheid zou de groene pas naar verluidt ook graag willen uitbreiden tot alle gebruikers van het openbaar vervoer, maar gezien de miljoenen pendelaars die dagelijks gebruik maken van tram, bus, metro en trein is een controle hierop logistiek gewoon niet mogelijk.

Italië zal deze maand nog beginnen met het toedienen van een derde vaccindosis aan zware risicopatiënten. Nadien krijgen in principe ook de tachtigplussers en zorgpersoneel een derde prik.

De regering besprak de voorbije dagen ook het scenaro van een totale verplichte vaccinatie, dus voor iedereen in heel het land. Zover is het nog niet. Die maatregel beschouwt men als het laatste redmiddel.

vaccinatie_covidvirus

Pierpaolo Sileri, de viceminister van Volksgezondheid, verklaarde echter dat nog miljoenen mensen moeten overtuigd worden om zich te laten vaccineren. Momenteel zijn er nog ongeveer 3,7 miljoen Italianen ouder dan 50 niet ingeënt.

De schade die de no-vaxers en aanhangers van allerlei samenzweringstheorieën hebben aangericht is nauwelijks te vatten. Vanaf nu tot 1 december rekent de Wereldgezondheidsorganisatie in Europa op ongeveer 236.000 extra sterfgevallen als gevolg van de stagnerende vaccinatiepercentages en het stijgende aantal besmettingen, aldus Sileri.

De vaccinatiecampagne verloopt in Italië zoals gepland. Eind september zou 80 procent van de Italiaanse bevolking gevaccineerd moeten zijn.