Tentoonstelling ‘God op Aarde. Keizer Domitianus’ voorlopig alleen digitaal te bezoeken

We maakten eerder al even melding van deze tentoonstelling, maar nu is het zover. Met meer dan 275 kunstvoorwerpen uit vele wereldmusea zal de Romeinse keizer Domitianus de komende maanden volop in de schijnwerpers worden gezet.

Jammer genoeg is Nederland op dit moment opnieuw in lockdown, waardoor een fysiek bezoek voorlopig niet mogelijk is. Intussen worden wel digitale bezoekmomenten georganiseerd.

De tentoonstelling God op Aarde. Keizer Domitianus is in principe te bezoeken tot en met 22 mei 2022 in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Na Leiden zal een deel van deze tentoonstelling in 2022 in de Mercati di Traiano in Rome te zien zijn. Het is nog niet duidelijk of de tentoonstelling als gevolg van de lockdown misschien een tijdje wordt verlengd.

domitianus (3)

Het moet in ieder geval behoorlijk frustrerend zijn om na een lange voorbereiding een dergelijke prestigieuze tentoonstelling eindelijk te openen, om dan meteen daarna te horen te krijgen dat bezoekers in musea tot minstens 14 januari niet welkom zijn.

Het RIjksmuseum van Oudheden anticipeerde intussen wel op de maatregelen als gevolg van de coronasituatie en organiseert momenteel lockdown livestream-tours.

Een museumgids toont via een live-verbinding alle hoogtepunten van de tentoonstelling. De lockdown livestream-tours zijn interactief, dus vragen stellen staat vrij.

De tours duren een uur en zijn te boeken van maandag tot en met vrijdag om 11.30 uur, 13.30 uur, 14.30 uur en 15.30 uur. Kostprijs: 7,50 euro per inschrijving.

Thuis kan natuurlijk iedereen meekijken op het scherm. Elke tour biedt plaats voor maximaal acht inschrijvingen. Ze worden uitgezonden via Microsoft Teams.

Wie wil kan ook een online privé-tour boeken (kostprijs: 50 euro) via de Servicedesk van het museum, info@rmo.nl of tel. 071-5163 163 (tijdens de kantooruren).

online_tours_rmoFoto: Rijksmuseum van Oudheden

Domitianus regeerde over het Romeinse Rijk van 81 tot 96 na Chr. Die periode wordt vaak gezien als een Gouden Tijd. Maar toch kent tegenwoordig bijna niemand zijn naam en stond hij in de Oudheid vooral bekend als een tiran en slechte keizer. Zó slecht dat hij uit de geschiedenis moest worden gewist.

Bijna 2000 jaar na zijn dood, neemt de tentoonstelling ‘God op aarde’ zijn turbulente levensverhaal onder de loep, vanaf zijn jeugd in Rome, tot de weg naar de top en zijn genadeloze val.

Archeologische topstukken, spectaculaire animaties, films en wandvullende vergezichten over Domitianus’ Rome laten bezoekers kennis maken met deze ‘vergeten keizer’, in een zoektocht naar wie hij werkelijk was als politicus, veldheer, geliefde en zelfverklaarde ‘god op aarde’.

Met zijn vader Vespasianus en broer Titus vormde Domitianus de Flavische dynastie. Kunst en literatuur groeiden en bloeiden in hun tijd.

Ook vonden er opmerkelijke historische gebeurtenissen plaats, zoals de uitbarsting van de Vesuvius (in 79 na Chr.), waarbij Pompeï en Herculaneum verwoest werden en enorme branden in Rome (80 na Chr.), waarop een ware bouwexplosie volgde.

Veel van die nieuwe monumenten of de indrukwekkende restanten ervan, zijn vandaag nog steeds te zien: het Colosseum dat door de Flavische keizers werd voltooid, de boog van Titus, het paleis van Domitianus op de Palatijn, het Circus Maximus en de resten van zijn stadion onder de huidige Piazza Navona, een plein dat er zijn vorm aan te danken heeft.

domitianus (2)

De tentoonstelling ‘God op aarde’ brengt een rijke keuze aan topstukken uit de eerste eeuw na Chr., de bloeitijd van het Romeinse Rijk, naar Leiden. Er zijn portretten en standbeelden van Domitianus, van leden van de keizerlijke familie, van goden en godinnen en grafmonumenten van de elite.

Fragmenten van muurschilderingen uit tempels, villa’s en paleizen, mozaïeken, sieraden van goud en edelstenen, getuigen van de luxe aan het keizerlijke hof. Dagelijkse zaken zoals schoenen en schrijfstiften van Domitianus’ soldaten worden ook tentoongesteld.

Projecties en wandvullende (3D-)reconstructies geven een beeld van het leven in Rome in de tijd van Domitianus, toen spectaculaire nieuwe gebouwen verrezen.

In korte video’s belichten Nederlandse en buitenlandse specialisten het meest recente wetenschappelijk onderzoek over Domitianus, waar archeologie, geschiedenis, kunst en literatuur hand in hand gaan.

domitianus

De tentoonstelling God op Aarde. Keizer Domitianus is gemaakt in co-productie met de Sovrintendenza Capitolina ai Beni Culturali, Direzione Musei archeologici e storico-artistici (Rome) en de Radboud Universiteit (Nijmegen).

Na Leiden wordt een deel van de tentoonstelling verplaatst naar Rome, voor een Domitianus-expositie in de Markten van Trajanus.

De tentoonstelling is een project van internationale allure met meer dan 275 topstukken uit 25 museumcollecties en particuliere verzamelingen uit binnen- en buitenland.

Daaronder de Musei Capitolini (Rome), het Museo Archeologico Nazionale (Napels), het Musée du Louvre (Parijs), het British Museum (Londen), het J. Paul Getty Museum (Malibu, California) en het Metropolitan Museum of Art (New York).

domitianus (4)

Bij de tentoonstelling verschijnen een publieksboek in het Nederlands (kostprijs: 19,50 euro), een wetenschappelijke uitgave in het Engels (kostprijs: 26,25 euro) en een RMO Magazine (kostprijs: 3,50 euro). Verder zijn er gratis audiotours (Nederlands en Engels) en een speciaal audio-avontuur voor kinderen vanaf 8 jaar.

Ook staan tijdens schoolvakanties rondleidingen, lezingen, toneelvoorstellingen van Theatergroep Aluin, een wetenschappelijk congres en extra (kinder-)activiteiten op het programma, deels in het museum en deels online. Tijdens de kerstvakantie is dat omwille van de voormelde lockdown uiteraard niet mogelijk.

domitianus (1)

Al gamend op zoek naar de moordenaar van Domitianus kan thuis, in Rome en in het museum met de gratis game ‘Domitianus: god op aarde’, met 3D-animaties van Rome’s beroemdste locaties, mini-puzzels en spellen.

Het spel is geschikt voor jongeren vanaf 14 jaar en bestaat zowel in het Nederlands als Engels. De game werd gemaakt in samenwerking met Newcastle University en Entertainment Games Ltd. en is te downloaden via de App Store en de Google Play Store.

God op aarde. Keizer Domitianus
Van 17 december 2021 tot en met 22 mei 2022
Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden
www.rmo.nl
Voorlopig, tot minstens 14 januari 2022, geen fysiek bezoek mogelijk
Dagelijks open van 10 tot 17 uur
Gesloten op 25 december 2021, 1 januari en 27 april 2022
Informatie en tickets: www.rmo.nl/domitianus

DOMITIANUS – KORTE BIO

Domitianus Titus Flavius (51-96) was de tweede zoon van Vespasianus en broer van de kinderloze Titus die hij opvolgde als keizer van Rome van 81 tot 96. Domitianus toonde zich van meet af aan een autocratische natuur, met harde, wrede kanten. Hij wilde niet de eerste (princeps) te midden van de burgers zijn, maar een meester over onderdanen.

Ook de senaat wilde hij geheel tot werktuig van zijn absolute macht maken; vandaar dat hij zich het ambt van censor permanent (als censor perpetuus) liet opdragen, waardoor de samenstelling van de senaat uitsluitend van hem afhankelijk werd. Hij liet zich ook graag vereren als dominus et deus (meester en god).

Zijn gedachten gingen in de richting van geforceerde hervorming van het principaat tot een hellenistisch godkoningschap. De regeerstijl van Domitianus zorgde al snel voor reacties van de Romeinse aristocratie, onder andere in de vorm van samenzwering en opstand. De keizer werd hierdoor erg achterdochtig, zodat hij een ware terreur tegen de Romeinse aristocratie ontketende en processen wegens majesteitsschennis voerde.

Voor het Romeinse rijk als geheel toonde hij zich echter een bekwaam en krachtig bestuurder, die de bestuurstradities van zijn vader en broer grotendeels voortzette. Misbruiken strafte hij met ijzeren hand, zodat er bijvoorbeeld van afpersingen onder zijn bewind nauwelijks sprake was.

Ook uit militair oogpunt verdient zijn bewind waardering. De met Decebalus, de vorst der Daciërs, gesloten vrede was volstrekt niet zo dwaas en vernederend als weleens wordt gezegd. De terugroeping van Agricola uit Britannia was niet misplaatst of onrechtvaardig, zoals de overlevering wil. Domitianus’ optreden tegen de Chatti in Germanië was een succes en de aanleg van de limes in Germanië betekende een aanzienlijke verbetering van de grensverdediging.

In 96 kwam Domitianus vermoedelijk met medeweten van zijn vrouw Domitia (de dochter van Corbulo) door een moordaanslag om het leven. Zijn nagedachtenis werd door de senaat vervloekt (damnatio memoriae). Met deze keizer eindigde ook de Flavische dynastie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.