Romeins militair materieel uit Eerste Punische Oorlog ontdekt

Op de plaats waar in 241 v. Chr. de Slag om de Egadische Eilanden plaatsvond, werden vier gigantische bronzen rammen van oorlogsschepen, tientallen artefacten en Romeins militair materieel ontdekt. De befaamde militaire actie leidde tot de overwinning van Rome op Carthago tijdens de Eerste Punische Oorlog.

De Isole Egadi of Egadische Eilanden, ook weleens Aegatische Eilanden genoemd, zijn een groep kleine bergachtige eilanden in de Middellandse Zee voor de noordwestkust van Sicilië ter hoogte van de stad Trapani.

Egadische_eilanden

Tot de vondsten behoren ook tientallen loden slingerkogels, gebruikt als dodelijke projectielen in gevechten, verschillende bronzen helmen en wangstukken en Romeinse en Hellenistische Griekse munten.

De scheepsrammen, elk met een gewicht van ruim 200 kg, zijn teruggevonden in Romeinse wrakken die in 241 v. Chr. voor de kust van Sicilië zijn gezonken. Oorspronkelijk waren ze bevestigd aan de boeg van oorlogsschepen.

De rammen hebben aan elke kant drie bladen die zouden gebruikt zijn om de houten rompen van vijandelijke schepen te versplinteren. Waarschijnlijk probeerden de vijandelijke schepen elkaar in de volle breedte te rammen.

De schade die de rammen vertonen laten vermoeden dat ze ook effectief gebruikt zijn en werden ingezet bij de gewelddadige en letterlijke botsingen tussen de beide legers.

De rammen werden gebruikt tegen de Carthaagse vloot tijdens de Slag om de Egadische eilanden die een einde maakte aan de Eerste Punische Oorlog. Dat conflict werd uitgevochten in de wateren rond Sicilië en Noord-Afrika, duurde 23 jaar en staat bekend als de langste zeeoorlog uit de oudheid.

Volgens de Griekse historici Polybius en Diodorus van Sicilië vond de strijd plaats in de wateren rond de Egadische eilanden op 10 maart 241 v. Chr. Ze suggereren dat de Romeinen er tijdens dat gevecht in slaagden vijftig Carthaagse schepen tot zinken te brengen.

scheepsrammen (3)

Er zouden toen zeventig vaartuigen buitgemaakt zijn. De Feniciërs zouden er op hun beurt in geslaagd zijn dertig Romeinse schepen te vernietigen en er een vijftigtal te beschadigen. Men denkt dat de vloten van beide legers oorspronkelijk ongeveer 200 schepen telden.

De Carthaagse vloot werd geleid door Hanno, de zoon van Hannibal, die eerder steun had verleend aan de militaire commandant Hannibal Gisco tijdens het Romeinse beleg van Agrigentum. De Romeinse strijdkrachten stonden onder bevel van praetor Quintus Valerius Falto.

De overwinning in de strijd is volgens historici te danken aan de grotere maneuvreerbaarheid van de Romeinse vaartuigen, waardoor ze de schepen van hun tegenstander konden rammen.

Ook zouden de stormrammen van de Romeinse vloot van betere kwaliteit zijn geweest. Zo dragen de Romeinse rammen inscripties die bevestigden dat de wapens gemaakt waren in overeenstemming met de hoge Romeinse technische normen.

scheepsrammen (4)

Er wordt aangenomen dat de Romeinen hun masten en ankers overboord hebben gegooid om hun schepen – die met roeispanen konden worden voortbewogen – lichter te maken voordat ze de Carthaagse vloot aanvielen.

Daarentegen waren de Carthaagse schepen beladen met voorraden die ze van plan waren te lossen in de belegerde havens van Drepana (het huidige Trapani) en Lilybaeum (tegenwoordig Marsala) voordat ze de Romeinse vloot aanvielen.

De rest van de Carthaagse vloot slaagde erin te vluchten dankzij een verandering van de windrichting. De Romeinen waren, nadat ze hun masten, zeilen en tuig hadden achtergelaten, niet in staat om van deze wind te profiteren en konden de vluchters niet volgen.

Bij zijn aankomst in Carthago werd Hanno geëxecuteerd voor zijn falen. In de nasleep van de strijd drong Carthago aan op vrede, waarbij het Sicilië overgaf aan de Romeinse controle.

De zeeslag tussen de Romeinse en Carthaagse schepen werd uitgevochten op 10 maart 241 v. Chr., temidden van de Egadische eilanden Favignana, Levanzo en Marettimo. De cruciale strijd maakte een einde aan de langdurige Eerste Punische Oorlog, die werd uitgevochten om de controle over Sicilië tussen Rome en aartsrivaal Carthago.

Auteurs uit de oudheid vertellen over de omvang van de strijd, waarbij honderden schepen elkaar ramden terwijl de Carthaagse troepen probeerden door de Romeinse linie te breken om het Carthaagse leger op het vasteland van Sicilië te bereiken en te bevoorraden.

scheepsrammen (5)

De Romeinse overwinning voorzag Rome van zijn eerste overzeese gebied (Sicilië) en de controle over het centrale Middellandse Zeegebied. Daarna zouden nog twee Punische oorlogen volgen.

Het archeologische onderzoeksgebied omvatte 270 km², waarvan ongeveer 12 km² wordt beschouwd als de zone waar de belangrijkste gevechten zich concentreerden. Het heeft jaren gekost om de bodem in kaart te brengen.

Daarvoor werd onder meer een autonoom onderwatervoertuig ingezet dat de zeebodem afspeurde met sonarapparatuur. Vondsten werden vanop het onderzoeksschip Hercules van nabij bekeken en geïnspecteerd met een op afstand bestuurbaar onderwatervoertuig.

Het archeologische onderzoek werd geleid door de Soprintendenza del Mare Regione Siciliana (Valeria Li Vigni), de RPM Nautical Foundation (een Amerikaanse non-profitorganisatie) en de Society for the Documentation of Submerged Sites (SDSS).

De onderwateroperaties werden verzorgd door dr. Timmy Gambin en de Universiteit van Malta. De belangrijkste archeologen zijn William Murray, Peter Campbell en David Ruff van de RPM Nautical Foundation en Ferdinando Maurici en Francesca Oliveri van de Soprintendenza del Mare.

scheepsrammen (1)

Het onderzoek werd zestien jaar geleden gelanceerd door Sebastiano Tusa. Sinds het begin van de onderzoekscampagne werden in totaal al 25 rammen van oorlogsschepen boven water gehaald.

Vóór dit project waren er slechts twee van dergelijke scheepsrammen bekend uit de oudheid, waardoor deze marinewapens tot de zeldzaamste militaire artefacten uit de oudheid behoren. Het onderzoek wordt in 2022 voortgezet.

Websites:

RPM Nautical Foundation

Soprintendenza del Mare

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.